الگوی بازآفرینی محلات شهری با تأکید بر ارتقای کیفیت زیست‌پذیری (مطالعۀ موردی: محلۀ سیروس منطقۀ 12 شهرداری تهران)

امینی, مرضیه; نونژاد, نرگس; دادفر, شیما; فرزاد بهتاش, محمدرضا

doi:10.22034/uep.2025.561331.1786

الگوی بازآفرینی محلات شهری با تأکید بر ارتقای کیفیت زیست‌پذیری (مطالعۀ موردی: محلۀ سیروس منطقۀ 12 شهرداری تهران)

نوع مقاله : مطالعه موردی

نویسندگان

مرضیه امینی ¹

نرگس نونژاد ²

شیما دادفر ²

محمدرضا فرزاد بهتاش ²

¹ دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران‌

² استادیار، گروه شهرسازی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران‌

10.22034/uep.2025.561331.1786

چکیده

توسعۀ نامتوازن شهرها موجب عدم تعادل کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، محیطی، مدیریتی و اجرا نشدن الگوی بازآفرینی در محله‌های شهری شده است. یکی از پیامدهای منفی چنین روندی، فرسودگی بافت‌ها است که موجب کاهش سطح زیست‌پذیری می‌شود. هدف پژوهش، اهمیت الگوی بازآفرینی محلۀ سیروس در منطقۀ 12 شهرداری تهران با تأکید بر بهبود کیفیت زیست‌پذیری است. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی ـ کمی است. جامعۀ آماری را 50 نفر از کارشناسان تشکیل می‌دهند. روش نمونه‌گیری غیر احتمالی و از نوع گلوله برفی است. اطلاعات تحقیق از طریق روش کتابخانه‌ای جمع‌آوری ‌شده است. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسش‌نامه از نوع سؤالات بسته است. برای تحلیل داده‌ها از مدل پانل دلفی استفاده ‌شده است. نتایج نشان می‌دهد وضعیت معیارهای کالبدی در 4 شاخص مسکن و فرسودگی، شبکۀ معابر، دسترسی و حمل‌ونقل، وضعیت معیارهای محیطی در 2 شاخص آلودگی و اقلیم و فضای سبز، وضعیت معیارهای اجتماعی ـ فرهنگی در 3 شاخص مشارکت و تعامل و ارتباط با مردم، هویت و حس تعلق به مکان، وضعیت معیارهای اقتصادی در 3 شاخص بودجه و سرمایه‌گذاری، امکانات و زیرساخت‌ها و فعالیت و اشتغال و وضعیت معیارهای مدیریتی در 3 شاخص یکپارچگی، طرح و برنامه و قوانین و مقررات نامطلوب است. می‌توان نتیجه گرفت که برنامه‌های بازآفرینی تهیه‌‌شده در راستای ساماندهی بافت‌های فرسوده با رویکردی یکپارچه به تمام ابعاد کالبدی، محیطی، اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی و اجرا نشده است. در نتیجه، سطح زیست‌پذیری ساکنان محلۀ سیروس کاهش یافته است.

کلیدواژه‌ها

ارتقا‌

الگو

بازآفرینی

زیست‌پذیری

محلۀ سیروس

موضوعات

مطالعات شهری

عنوان مقاله English

Urban neighborhood regeneration model with emphasis on improving the livability (Case study: Sirous neighborhood, District 12, Tehran municipality)

نویسندگان English

Marzieh Amini ¹

Narges Nonejad ²

Shima Dadfar ²

Mohammad Reza Farzad Behtash ²

¹ Ph.D Student, Department of Urban Planning, NT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran

² Assistant Professor, Department of Urban Planning, NT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran

چکیده English

Unbalanced urban development has led to physical, economic, social, environmental, and managerial imbalances, as well as the failure of the regeneration model in urban neighborhoods. One of the negative consequences of such a process is the degradation of areas, which decreases the level of livability. The research objective is to study the significance of the Sirous neighborhood regeneration pattern in District 12 of Tehran Municipality, with a focus on improving livability. Research is applied in terms of purpose and qualitative-quantitative in terms of method. The statistical community consisted of 50 experts. The non-probabilistic and snowball sampling methods were employed. Research information was collected through a library method. The data were collected using closed-ended questions and analyzed through the Delphi panel model. The results revealed the unfavorable conditions for the physical criteria in four indicators of housing and wear, transport network, access, and transport; for the environmental criteria in two indicators of pollution/climate and green spaces; for the social and cultural criteria in three indicators of participation/interaction/communication, identity, and sense of belonging to the place; for the economic criteria in thre indicators of budget and investment, facilities and infrastructure, and activity and employment; and for the management criteria in three indicators of integration, design and plan, and undesirable regulations. This indicated that the redevelopment plans prepared for the revitalization of degraded areas had not been implemented with an integrated approach to all physical, environmental, economic, social, and managerial dimensions, reducing the livability of the Sirous neighborhood.

کلیدواژه‌ها English

Regeneration

model

livability

upgrading

Sirous neighborhood

Antolín-López, R., del Mar Martínez-Bravo, M., & Ramírez-Franco, J. A. (2024). How to make our cities more livable? Longitudinal interactions among urban sustainability, business regulatory quality, and city livability. Cities, 154, 105358. https://doi.org/10.1016/j.cities.2024.105358
Aref Hosseini A., Panahi A., Azar A., & Valizadeh R. (2020). Measuring and evaluating the subjective dimension of livability in urban textures of Tabriz metropolis, Scientific Journal of Geography and Planning, 24 (74): 137-130. Doi: 10.22034/gp.2021.10755 [In Persian]
Cesarano, F. (2024). Urban regeneration. A multifaceted reality based on the inclusive participation of the community. Doi: https://hdl.handle.net/11588/994522
Dinardi, C. (2015). Unsettling the role of culture as panacea: The politics of culture-led urban regeneration in Buenos Aires. City Culture and Society, 10 (6), 1-10. Doi: 10.1016/j.ccs.2015.03.003
Dezhban A. & Beyti H. (2024). Feasibility of intervention methods in regeneration of dilapidated areas (case study of Yousef Abad neighborhood of Tabriz). Urban Research and Planning, 15 (60): 1-14. Doi: 10.30495/jupm.2024.33187.4488 [In Persian]
Evans, P. (Ed.). (2002). Livable cities? Urban struggles for livelihood and sustainability. Univ of California Press.
Fang, Yu & Fel, peng & pong, & Jinan, wang & Lin, jiang & Green Ivan. (2011). An empirical study of urban environmental livability for China available in China. Cities, 79 (1). https://doi.org/10.1016/j.cities.2018.02.025
Hadavi F., Pourahmad A., Keshavarz Mahnaz A., & Akbari, E. (2017). Sustainable regeneration of urban inefficiency textures in the study area 10 of Tehran. Quarterly Journal of Environmental Planning, 37 (1): 167-194. [In Persian]
Izadi S., & Hanachi, P. (2014). Urban regeneration, translated by Peter Roberts and Hughson, Tehran University Press, 1 (2), 40-1. [In Persian]
Kamanroudi M., Soleimani M., & Sharif Jahed S. (2022). Spatial integration in recreating dilapidated textures: A case study of Tehran. Geographical Spatial Planning, 12(44): 1-16. Doi: 10.30488/gps.2020.223657.3210 [In Persian]
Motalebi Q., Belali Oskouei A., Shahbazi, Y., & Farahnaki M. (2023). Recreating the deteriorated urban riverside textures (case study: Deteriorated texture of the Abshuran riverside in Kermanshah city). Sustainable City Journal, 6(2), 79-93. Doi: 10.22034/jsc.2021.261173.1376 [In Persian]
Makari, B., Azar, A., & Mousavi, S. (2024). An analysis of the factors influencing the re-creation of the basic culture in the southern zone of informal settlements in Tabriz city. Economics and Urban Planning, 5(1), 222-238. Doi: 10.22034/uep.2024.455402.1481
Pourahmad A. (2010). The evolution of the concept of urban regeneration as a new approach in dilapidated urban contexts. Iranian-Islamic Urban Studies Quarterly, 1(1): -71. https://www.sid.ir/paper/177341/fa [In Persian]
Udounwa, A. E. (2024). Effect of urban regeneration on residential property value in UYO Metropolis: Fedpuka Journal of Science, Technology & Contemporary Studies Vol 2 No 2 2024. Akwapoly Journal of Communication & Scientific Research, 46-63. https://doi.org/10.60787/apjocasr.vol2no2.13
Roberts, P., & Sykes, H. (2000). Urban regeneration. SAGE, 2 (3), 1-12. https://planninginsights.co.in/data/ebook/1622361552.pdf
Rasti, A., Azar, A., & Dalir, K. (2025). Evaluating sustainable urban development indicators and examining their effectiveness in achieving regeneration goals (Case study: Hamadan city). Journal of Geographical Space Planning, 15 (1): 101-123. Doi: 10.30488/gps.2023.379759.3609
Sirous Neighborhood Development Document. (2016). Municipality of Tehran Region 12, 1 (1): 90-1. https://region12.tehran.ir/ [In Persian]
Yazdani S., Fatahizadeh F., Sheikheslami A., & Etemad G. (2021). Sustainable urban regeneration in historical contexts, with an integrated approach (Case study: Darvazeh Rey neighborhood and Qom Bazaar area). Geographical Research Quarterly, 36 (4): 437-446. Doi: http://georesearch.ir/article-1-1181-fa.html [In Persian]
Zhang, W., Yuan, Q., & Cai, H. (2023). Unravelling urban governance challenges: Objective assessment and expert insights on livability in Longgang District, Shenzhen. Ecological Indicators, 155 (1), 9-21. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2023.110989
Ziaei, A. (2013). Neighborhood regeneration with a community-based approach in achieving sustainability (case study: Hassanabad Zargandeh Neighborhood, Tehran) [Master’s Thesis]. University of Tehran. https://ganj.irandoc.ac.ir/viewer/f6d8972e7068724774a3c274d15d8b53 [In Persian]