تبیین آثار عوامل زیست‌‌پذیری شهری بر عوامل سلامت شهری در کلان‌شهر تبریز (مطالعۀ موردی: منطقۀ 5 تبریز)

اسمعیل‌زاده فرید, ناصر; ولی‌زاده, رضا; احمدزاده, حسن

doi:10.22034/uep.2025.505285.1595

تبیین آثار عوامل زیست‌‌پذیری شهری بر عوامل سلامت شهری در کلان‌شهر تبریز (مطالعۀ موردی: منطقۀ 5 تبریز)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

ناصر اسمعیل‌زاده فرید ¹

رضا ولی‌زاده ²

حسن احمدزاده ³

¹ دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران‌

² استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

³ دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران‌

10.22034/uep.2025.505285.1595

چکیده

مقدمه
برنامه‌ریزی و طراحی محیط انسان‌ساخت به طور قابل توجهی بر سلامت عمومی مؤثر بوده است. برنامه‌ریزی شهری با سلامت عمومی پیوند ناگسستنی دارد. شهرها همیشه برای مقابلۀ مؤثر و کارآمد با سلامت عمومی و سایر تهدیدهای امنیتی تکامل یافته‌اند. سلامتی را می‌توان به عنوان یک عنصر بسیار مهم برای کل نژاد بشر شناسایی کرد. هیچ سلامتی بدون رفاه و هیچ رفاهی بدون سلامتی وجود ندارد. یکی از اهداف سلامت شهری، دستیابی به توسعۀ پایدار است. پایداری شهری، آرامش در محیط شهری به همراه دارد. شهر پایدار، تضمینی برای تأمین نیازهای پایه و اساسی همچون، سلامت انسان، رفاه اجتماعی، زیرساخت‌های سبز، کیفیت زندگی، نابرابری شدید اجتماعی، عدالت و مشارکت عمومی، بهداشت و مراقبت‌های پزشکی، مسکن، حمل‌و‌نقل، اشتغال، انرژی، آب، هستند.
از مهم‌ترین و اساسی‌ترین عوامل أثرگذار بر زیست‌پذیری شهری، عوامل اقتصادی است. اگر افراد جامعه‌ای، در وضعیت دسترسی به شرایط زندگی اقتصادی، احساس رضایت داشته باشند و بتوانند نیازهای خود را بدون مشکل، برآورده سازند؛ سطح امید به زندگی و کیفیت زندگی در آن جامعه، افزایش خواهد یافت. رشد و توسعۀ شهرها، باعث تمرکز شدید جمعیت در مراکز شهری شده و شهرها را با معضلات عمدۀ اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی مواجه می‌سازد. از طرف دیگر، شناسایى عوامل و عناصر مؤثر بر زیست‌پذیری شهری، که نقش زیادی در برنامه‌ریزی‌های راهبردی دولت دارد؛ از پیش‌شرط‌های اساسى برای برنامه‌ریزی به منظور ارتقای کیفیت زندگی و افزایش سطح پایداری در جوامع مختلف است.
بررسی وضعیت کلان‌شهر تبریز، بیانگر آن است که این کلان‌شهر در برخی موارد، با معیارهای یک شهر پایدار، فاصله دارد و در حال حاضر با مشکلاتی؛ از قبیل بیکاری، فقدان فرصت شغلی مناسب، کیفیت پایین مسکن، آلودگی شدید هوا، وجود پهنه‌های وسیع از بافت‌های ناکارآمد، عدم تعادل میان جمعیت و زیرساخت‌های شهری، افزایش تبدیل و تغییر بی‌رویه کاربری‌ها، نابرابری مناطق شهری در برخورداری از سطوح و سرانه‌های عمومی شهری و ... روبه‌رو است. این کلان‌شهر در حالی منتخب سازمان ملل در سال 2012 به عنوان بهترین، توسعه‌‌یافته‌ترین و زیباترین شهر ایران بود؛ که دارای مشکلات عدیده در مناطق شهری خود به‌خصوص منطقۀ 5 است. این عوامل شامل تراکم جمعیتی و فشردگی بافت در شهرک‌های جدید، وجود کارگاه‌های کوچک و بزرگ در کنار محیط‌های مسکونی، مشکلات زیست‌محیطی در محلات قدیمی، عدم انطباق پیکر و سیمای روستاهای الحاقی به شهر با معیارهای زیباشناختی، کاهش حس هویت و تعلق اجتماعی است؛ که ضرورت سنجش تأثیر زیست‌پذیری این منطقه بر افراد ساکن در آن را دوچندان می‌کند.
مواد و روش‌ها
پژوهش حاضر با هدف ارائۀ الگوی تأثیر عوامل زیست‌پذیری شهری بر سلامت و تندرستی شهری در منطقۀ 5 شهر تبریز و با استفاده از یک رویکرد پیمایشی و ابزار پرسشنامۀ محقق‌ساخته به انجام رسید. روش تحقیق حاضر از نظر ماهیت، توصیفی ـ تحلیلی، اکتشافی و از نظر هدف کاربردی است و رویکرد حاکم بر آن پیمایشی است. جامعۀ آماری پژوهش شهروندان منطقۀ 5 تبریز است که با فرمول کوکران و گرد کردن عدد به‌دست‌آمده به بالا، 400 نفر به دست ‌آمد. به منظور تجزیه‌و‌تحلیل اطلاعات، از نرم‌افزار SPSS 26 و SMART PLS 3 استفاده شده است. متغیرهای پژوهش شامل مؤلفه‌های مستقل (زیست‌پذیری شهری) و وابسته (تندرستی جسمانی و روانی) هستند.
یافته‌ها
نتایج حاصل از تحقیق، نشان‌دهندۀ تأثیر بالای مؤلفه‌های شهر زیست‌پذیر در بالا بردن سلامتی و تندرستی افراد در جامعه دارد. به طوری که نتایج ضریب مسیر، بیانگر تأثیر 95 درصدی متغیرهای زیست‌پذیری شهری بر سلامت جسمی و روانی افراد دارد. همچنین، نتایج نشان داد عوامل زیست‌پذیری شهری تأثیر بسیار بالا و مثبتی بر مؤلفه‌های تندرستی شهری دارد که این تأثیر با ضریب مسیر 0/95، بسیار قوی تفسیر می‌شود؛ به این معنا که با تغییر یک واحد در عوامل و مؤلفه‌های زیست‌پذیری شهری به صورت مثبت، متغیرهای تندرستی شهری نیز تا حد بسیار زیادی بهبود می‌یابند. عوامل اقتصاد شهری، زیرساخت‌ها و خدمات، اجتماع شهری، محیط شهری، و مدیریت شهری نقش حیاتی در شکل‌دهی به زیست‌پذیری شهری و در نتیجه سلامت و تندرستی شهروندان ایفا می‌کنند. اقتصاد شهری، مستقیم بر رفاه مالی و روانی افراد تأثیر می‌گذارد. زیرساخت‌ها و خدمات شهری، به کاهش استرس و بهبود دسترسی به منابع مهم سلامت کمک می‌کنند. اجتماع شهری با تأکید بر تعلق، تنوع، امنیت، مشارکت و همبستگی، به تقویت پشتیبانی اجتماعی و ساختارهای شبکه‌ای که برای بهزیستی روانی ضروری هستند، کمک می‌کند. محیط شهری با کیفیت، بر سلامت جسمی و ذهنی تأثیر می‌گذارد. در نهایت، مدیریت شهری مؤثر، از طریق ارتقای اعتماد عمومی و تضمین پایداری و امنیت در برابر حوادث غیرمترقبه، به حفظ سلامت عمومی کمک می‌کند. این ترکیبی از عوامل است که می‌تواند به یک محیط شهری پویا و حمایت‌کننده از سلامتی کمک کند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده و شرایط خاص کلان‌شهرهای ایران و به‌خصوص تبریز در رابطه با پیچیدگی فزایندۀ مسائل و مشکلات آن‌ها، نیاز محلات آن‌ها را به جامع‌نگری و حل این مسائل اجتناب‌ناپذیر کرده است. مسائل و مشکلات محیطی و اجتماعی و اقتصادی در کلان‌شهرها، ضرورت رسیدن به توسعۀ پایدار را تأکید می‌کند، کما اینکه در بازدیدهای میدانی از محلات مورد مطالعه، این مشکلات به صورتی واضح خود را نشان دادند.
نتیجه‌گیری
برنامه‌ریزان شهری نقش اساسی در سلامت عمومی دارند. یکی از اهداف سلامت شهری، دستیابی به توسعۀ پایدار است. پایداری شهری، آرامش و سلامتی محیط شهری را به همراه دارد. سلامت محیطی با ویژگی‌های اجتماعی ـ اقتصادی تعریف می‌شود. که آن هم با زیست‌پذیری شهرها مرتبط است. زیست‌پذیری به مفهوم دستیابی به قابلیت زندگی است، که مستقیم بر ابعاد فیزیکی، اجتماعی، اقتصادی و روانی زندگی مردم تأثیر می‌گذارد و از مهم‌ترین و اساسی‌ترین عوامل أثرگذار بر تمام جنبه‌های زندگی شهری، به‌خصوص زیست‌پذیری شهری، عوامل اقتصادی است.
یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که مؤلفه‌های زیست‌پذیری با ضریب مسیر 0/95، دارای توان تبیینی بسیار بالایی است، به طوری که 95 درصد از تغییرات مربوط به تندرستی ذهنی متأثر از زیست‌پذیری شهری است. همچنین مدل به‌دست‌آمده از آمارۀ t، بیانگر معناداری آن با سطح 99 درصد است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که مؤلفه‌های مشارکت شهروندان، برنامه‌ریزی و توسعۀ پایدار در شهر، کیفیت و دسترسی به خدمات بهداشتی در شهر، دسترسی به اینترنت پرسرعت، کیفیت و کارایی خدمات ارائه‌شده توسط شهرداری و سایر نهادهای شهری دارای بیشترین تأثیر بر عوامل تندرستی شهری است.
با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، به منظور ایجاد یک شهر زیست‌پذیرتر با تکیه بر مفاهیم اقتصاد شهری، زیرساخت‌ها و خدمات، اجتماع شهری، محیط شهری، و مدیریت شهری، می‌توان اهداف کلانی همچون، ارتقای رفاه اقتصادی، توسعۀ پایدار زیرساخت‌ها، تقویت اجتماع و همبستگی اجتماعی، بهبود کیفیت محیط زیست، افزایش شفافیت و کارایی در مدیریت شهری، تقویت ظرفیت‌های مدیریت بحران را مد نظر قرار داد. این اهداف به عنوان نقاط عطفی در جهت توسعۀ شهری متعادل و جامع‌نگر عمل می‌کنند و آن را به محیطی بس زیست‌پذیرتر تبدیل می‌کنند که در نتیجۀ آن شهروندان می‌توانند سلامت جسمی و روانی خود را تضمین کنند.

کلیدواژه‌ها

زیست‌پذیری شهری

تندرستی روانی و جسمی

سلامت شهری

منطقۀ 5 تبریز

20.1001.1.28212118.1404.6.1.9.8

موضوعات

برنامه ریزی شهری

عنوان مقاله English

Explaining the Model of the Impact of Urban Livability Factors on Urban Health Factors in the Metropolis of Tabriz (Case Study: District 5 of Tabriz)

نویسندگان English

Naser Esmaeilzadeh-ye Farid ¹

Reza Valizadeh ²

Hassan Ahmadzadeh ³

¹ Ph.D Candidate in Geography and Urban Planning, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran

² Assistant Professor, Department of Geography and Urban Planning, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran

³ Associate Professor, Department of Geography and Urban Planning, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran

چکیده English

Introduction
Public health outcomes are greatly shaped by how the built environment is planned and designed. Urban planning and public health are connected because urban development has persistently adapted to overcome health-related problems and security threats. Health is a basic requirement for human society because well-being depends on health, and health depends on well-being. Achieving sustainable development is a primary goal of urban health initiatives and enhances urban tranquility. A sustainable city provides essential services, including human health support and social well-being, alongside green infrastructure development and quality of life enhancement through social equity and justice while ensuring public participation and healthcare availability, housing solutions, transportation systems, employment options, and energy and water resources. Economic conditions stand as a vital determinant for the livability of urban areas. Economic stability enables people to fulfill their basic needs easily, which results in a better quality of life and increased life expectancy. The expansion of urban areas has caused city centers to become densely populated, creating substantial economic, social, and environmental difficulties. Strategic planning and policymaking depend on identifying urban livability determinants because they establish the groundwork for a better quality of life and sustainable urban development. A detailed analysis of Tabriz demonstrates multiple ways the city falls short of sustainable urban standards. The city currently deals with substantial obstacles, including unemployment, limited job opportunities, and poor housing conditions, as well as serious air pollution problems together with widespread informal settlements and a mismatch between population size and urban infrastructure capabilities along with erratic land-use changes plus unequal access to urban services throughout various districts. Even though the United Nations honored Tabriz as Iran’s most developed and beautiful city in 2012, the city still faces urban difficulties, especially in District 5. The well-being of urban residents requires evaluation because of several challenges, including dense populations in new residential areas and nearby workshops, as well as environmental and structural problems in older neighborhoods and annexed villages, which also cause social identity decline.
Materials and Methods
The research objective of this study is to build a model that demonstrates how urban livability affects health and well-being among residents of District 5 in Tabriz. The research methodology involves survey implementation through an instrument created by researchers. The research methodology integrates descriptive-analytical elements and exploratory procedures to achieve specific objectives. The study targets residents of District 5 in Tabriz and includes 400 participants determined by Cochran’s formula, which is then adjusted to obtain accurate results. The researchers analyzed data with SPSS 26 and SMART PLS 3 software. The research includes independent urban livability variables and dependent physical and mental well-being variables to study how urban livability affects public health.
Findings
According to research findings, urban livability factors play a crucial role in boosting public health and well-being. Path analysis demonstrates that urban livability factors exert a 95% influence on physical and mental health indicators. The research recognizes a robust positive connection between urban livability and urban well-being through a path coefficient of 0.95, demonstrating a significant influence. When urban livability factors improve, they create significant positive changes in urban well-being.
Research findings demonstrate that economic stability is critical to financial and psychological wellness. High-quality urban infrastructure and services make essential health resources more accessible while lowering residents’ stress levels. When people engage socially and build cohesive communities, they create feelings of security and belonging, strengthening essential mental health support networks. The quality of urban environmental maintenance significantly influences physical and mental health through pollution reduction and green space enhancement. Through effective urban governance, cities build public trust while achieving sustainable development and enhancing their capacity to withstand crises and unexpected disruptions. The combination of interconnected elements produces a dynamic urban environment that promotes public health. The distinct difficulties present in Iranian cities, especially Tabriz, call for an all-encompassing integrated strategy to manage their escalating complexities. Research in various settings demonstrates that environmental challenges, along with social and economic problems, make sustainable urban development a critical priority.
Conclusion
The planning work of urban planners plays a crucial role in determining public health outcomes. Urban health initiatives focus on sustainable development to create healthy, livable city environments. The state of environmental health depends on socioeconomic characteristics that strongly connect to urban livability. The essence of livability in cities stands as their ability to sustain high-quality living standards, which impacts residents in multiple aspects, including physical and social conditions as well as economic and psychological states. Economic elements are essential components of urban livability because they influence multiple elements of city living. The research results show urban livability factors possess a strong explanatory power, as evidenced by a path coefficient of 0.95, which demonstrates that urban livability conditions account for 95% of mental health variation. Statistical analysis establishes that the model holds significance at the 99% confidence level. Key aspects that affect urban well-being consist of citizen participation, sustainable urban planning development practices, healthcare service accessibility, and quality measures, along with high-speed internet availability and municipal urban service delivery effectiveness.
The outcome of these studies shows that building livable cities demands attention to urban economic conditions and infrastructure alongside community ties and environmental health while ensuring good governance. The primary policy goals focus on advancing economic growth and sustainable infrastructure development while building stronger community involvement and social unity with better environmental standards, more transparent and efficient city governance systems, and enhanced disaster resilience capabilities.

کلیدواژه‌ها English

District 5 of Tabriz

Mental and Physical Well-Being

Urban Health

Urban Liveability

Abbasi, M., Zamani, M., & Ganjbakhsh, M. (2009). Equity in health and its position in medical ethics. Journal of Medical Ethics, 3(10), 1–33. (In Persian).
Abraham Cottagiri, S., Villeneuve, P. J., Raina, P., Griffith, L. E., Rainham, D., Dales, R., Peters, C. E., Ross, N. A., & Crouse, D. L. (2022). Increased urban greenness associated with improved mental health among middle-aged and older adults of the Canadian Longitudinal Study on Aging (CLSA). Environmental Research, 206, 112587. https://doi.org/10.1016/j.envres.2021.112587.
Ahadnejad Reveshti, M., Sajadi, J., & Yari Goli, V. (2019). Investigating the place of the concept of urban viability in the urban development plan: Study sample: Zanjan comprehensive plan. Geography, 16(59), 95–108. (In Persian).
Alderton, A., Higgs, C., Davern, M., Butterworth, I., Correia, J., Nitvimol, K., & Badland, H. (2021). Measuring and monitoring liveability in a low-to-middle income country: A proof-of-concept for Bangkok, Thailand and lessons from an international partnership. Cities & Health, 5(3), 320–328. https://doi.org/10.1080/23748834.2020.1813537.
Al-Thani, S. K., Amato, A., Koç, M., & Al-Ghamdi, S. G. (2019). Urban sustainability and livability: An analysis of Doha’s urban form and possible mitigation strategies. Sustainability, 11(3), 786. https://doi.org/10.3390/su11030786
Anabestani, A., Amrai, S., & Roumiani, A. (2016). The effectiveness of urban areas on citizens’ level of satisfaction in life quality in Kouhdasht. Geography and Urban Space Development, 2(2), 139–152. https://doi.org/10.22067/gusd.v2i2.40168 (In Persian).
Appleyard, B. S., Frost, A. R., & Allen, C. (2019). Are all transit stations equal and equitable? Calculating sustainability, livability, health, & equity performance of smart growth & transit-oriented development (TOD). Journal of Transport & Health, 14, 100584. https://doi.org/10.1016/j.jth.2019.100584.
Azzopardi-Muscat, N., Brambilla, A., Caracci, F., & Capolongo, S. (2020). Synergies in design and health: The role of architects and urban health planners in tackling key contemporary public health challenges. Acta Bio-Medica: Atenei Parmensis, 91(3-S), 9–20. https://doi.org/10.23750/abm.v91i3-S.9414.
Balal, E., & Cheu, R. (2019). A metric-concept map for scoping impact studies of a transportation project on environment and community health. International Journal of Transportation Science and Technology, 8(2), 176–191. https://doi.org/10.1016/j.ijtst.2019.05.005
Bastin, A., Ziari, K., Pour Ahmad, A., & Hatami Nezhad, H. (2018). Assessment of the good urban governance impact on urban livability (Case study: Bushehr City). [Journal name not provided], 9(34), 1–18. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22285229.1397.9.34.1.2 (In Persian).
Chen, W., Yong, W., Ren, Y., Yan, H., & Shen, C. (2022). A novel methodology (wm-TCM) for urban health examination: A case study of Wuhan in China. Ecological Indicators, 136, 108602. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2022.108602.
Clarke, J. N. (2021). Health, illness, and medicine in Canada (8th ed.). Oxford University Press.
Comprehensive Development and Urban Plan of Tabriz. (2012). East Azerbaijan Provincial Housing and Urban Development Organization. [In Persian].
Crane, M., Lloyd, S., Haines, A., Ding, D., Hutchinson, E., Belesova, K., Davies, M., Osrin, D., Zimmermann, N., Capon, A., Wilkinson, P., & Turcu, C. (2021). Transforming cities for sustainability: A health perspective. Environment International, 147, 106366. https://doi.org/10.1016/j.envint.2020.106366
Ekhaese, E. N., & Asinobi, A. A. (2022). Go-ahead urban liveability indicators (ULI) influence on residents’ well-being: A case for Lekki-Lagos, Nigeria. GeoJournal, 88(2), 2345–2364. https://doi.org/10.1007/s10708-022-10751-z.
Fallah Barzeghar, M., & Khalili, A. (2023). Conceptualization and modeling of urban health measurement in urban and regional studies. Geographical Urban Planning Research Quarterly, 11(4), 1–31. http://doi.org/10.22059/JURBANGEO.2024.358874.1818 (In Persian).
Galea, S., Freudenberg, N., & Vlahov, D. (2005). Cities and population health. Social Science & Medicine, 60(5), 1017–1033. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2004.06.036.
Ghanbari, M., Ajzae Shokuhi, M., Rahnam, M. R., & Kharazmi, O. A. (2021). The analysis of urban livability with emphasis on housing indicator (Case study: Mashhad Metropolis). Geography and Urban Space Development, 8(1), 101–121. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25383531.1400.8.1.6.0 (In Persian).
Gomez-Varo, I., Delclòs-Alió, X., & Miralles-Guasch, C. (2022). Jane Jacobs reloaded: A contemporary operationalisation of urban vitality in a district in Barcelona. Cities, 123, 103565. https://doi.org/10.1016/j.cities.2022.103565.
Granlund, M., Imms, C., King, G., Andersson, A. K., Augustine, L., Brooks, R., Danielsson, H., Gothilander, J., Ivarsson, M., Lundqvist, L. O., Lygnegård, F., & Almqvist, L. (2021). Definitions and operationalization of mental health problems, wellbeing and participation constructs in children with NDD: Distinctions and clarifications. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(4), 1656. https://doi.org/10.3390/ijerph18041656
Hakim Doost, S. Y., Moradi, M., Rostami, Sh., & Nazari, A. (2018). Spatial analysis of livability in border villages of Hirmand County with emphasis on passive defense. Space Economy and Rural Development, 7(26), 101–126. http://serd.khu.ac.ir/article-1-3215-fa.html (In Persian)
Halkos, G., & Gkampoura, E. (2021). Where do we stand on the 17 sustainable development goals? An overview on progress. Economic Analysis and Policy, 70, 94–122. https://doi.org/10.1016/j.eap.2021.02.001
Hall, J. (2013). From capabilities to contentment: Testing the links between human development and life satisfaction. In J. Helliwell, R. Layard, & J. Sachs (Eds.), World Happiness Report 2013 (pp. 138–153).
Heydari, M. T., Anbarloo, A., Rahmani, M., & Tahmasebi, H. (2020). Monitoring social living experience in urban space with future research approach (Case study: Zanjan City). Journal of Geography and Planning, 24(73), 121–155. https://doi.org/10.22034/gp.2020.10782 (In Persian)
Higgs, C., Lowe, M., Hooper, P., Mavoa, S., Arundel, J., Gunn, L., Simons, K., & Giles-Corti, B. (2023). Policy relevant health related liveability indicator datasets for addresses in Australia’s 21 largest cities. Scientific Data, 10, 113. https://doi.org/10.1038/s41597-023-02013-5
Hosseinzadeh Dalir, K., Rassoulzade, Z., & Mohammad Khanly, H. (2020). Measuring the level of satisfaction with the quality of urban environment from the perspective of citizens: A case study of District 5, Tabriz Metropolitan Municipality, Iran. Economic Geography Research, 1(1), 1–15. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.27173747.1399.1.1.1.0 (In Persian)
Iran Statistical Center. (2016). Summary of the General Population and Housing Census Results. (In Persian)
Iyanda, S. A., Ismail, O., Fabunmi, F. O., Adeogun, A. S., & Mohit, M. A. (2018). Evaluating neighborhoods livability in Nigeria: A structural equation modelling (SEM) approach. International Journal of Built Environment and Sustainability, 5(1). https://doi.org/10.11113/ijbes.v5.n1.245
Khazaie Nezhad, F., Soltani Mehranjani, M., & Zanganeh, A. (2018). Assessment of neighborhood sustainability in District 12 of Tehran. Geography and Urban Planning Journal, 5(1), 45–70. https://doi.org/10.22067/gusd.v5i1.65128 (In Persian)
Khorasani, M. A., Rezvani, M. R., & Molaei Ghelichi, M. (2016). An analysis of individual variables affecting the perception of livability in peri-urban villages (Case study: Varamin City). Journal of r(In Persian)
Krefis, A. C., Augustin, M., Schlünzen, K. H., Oßenbrügge, J., & Augustin, J. (2018). How does the urban environment affect health and well-being? A systematic review. Urban Science, 2(1), 21. https://doi.org/10.3390/urbansci2010021
Lak, A., Hakimian, P., & Sharifi, A. (2021). An evaluative model for assessing pandemic resilience at the neighborhood level: The case of Tehran. Sustainable Cities and Society, 75, 103410. https://doi.org/10.1016/j.scs.2021.103410
Liang, L., Deng, X., Wang, P., Wang, Z., & Wang, L. (2020). Assessment of the impact of climate change on cities livability in China. Science of the Total Environment, 726, 138339. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.138339
Liu, Z., Ma, R., & Wang, H. (2022). Assessing urban resilience to public health disasters using the rough analytic hierarchy process method: A regional study in China. Journal of Safety Science and Resilience, 3(2), 93–104. https://doi.org/10.1016/j.jnlssr.2021.12.003
Luczak, A., & Just, M. (2021). Sustainable development of territorial units: MCDM approach with optimal tail selection. Ecological Modelling, 457, 109674. https://doi.org/10.1016/j.ecolmodel.2021.109674
Manwell, L. A., Barbic, S. P., Roberts, K., Durisko, Z., Lee, C., Ware, E., & McKenzie, K. (2015). What is mental health? Evidence towards a new definition from a mixed methods multidisciplinary international survey. BMJ Open, 5(6), e007079. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2014-007079
McCartney, G., Popham, F., McMaster, R., & Cumbers, A. (2019). Defining health and health inequalities. Public Health, 172, 22–30. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2019.03.023
Mohrekesh, R., Saberi, H., Momeni, M., & Azani, M. (2019). Explaining the effective factors on livability of urban areas of Isfahan. Journal of Urban and Regional Geography, 7(2), 411–429. https://doi.org/10.22059/jurbangeo.2019.276471.1063 (In Persian).
Moroke, T., Schoeman, C., & Schoeman, I. (2019). Developing a neighbourhood sustainability assessment model: An approach to sustainable urban development. Sustainable Cities and Society, 48, 101433. https://doi.org/10.1016/j.scs.2019.101433
Morsousi, N., Pour Mohammad, M. R., & Nasiri, I. (2013). Evaluation of sustainable development of Tabriz Metropolis. Journal of Urban Ecology Researches, 4(8), 45–66. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25383930.1392.4.8.2.1 (In Persian)
Mouratidis, K. (2020). Commute satisfaction, neighbourhood satisfaction, and housing satisfaction as predictors of subjective well-being and indicators of urban livability. Travel Behaviour and Society, 21, 265–278. https://doi.org/10.1016/j.tbs.2020.07.006
Mouratidis, K., & Yiannakou, A. (2022). COVID-19 and urban planning: Built environment, health, and well-being in Greek cities before and during the pandemic. Cities, 121, 103491. https://doi.org/10.1016/j.cities.2021.103491
Mueller, J., Lu, H., Chirkin, A., Klein, B., & Schmitt, G. (2018). Citizen design science: A strategy for crowd-creative urban design. Cities, 72, 181–188. https://doi.org/10.1016/j.cities.2017.08.018
Mueller, N., Daher, C., Rojas-Rueda, D., Delgado, L., Vicioso, H., Gascón, M., & Nieuwenhuijsen, M. (2021). Integrating health indicators into urban and transport planning: A narrative literature review and participatory process. International Journal of Hygiene and Environmental Health, 235, 113772. https://doi.org/10.1016/j.ijheh.2021.113772
Naghsh Mohit Consulting Engineers Company. (2016). Comprehensive Development and Construction Plan of Tabriz City. East Azerbaijan Road and Urban Development Department. (In Persian)
Nawarathna, K. G. D. N., & Wickramarathne, P. D. V. C. (2021). The impact of physical wellness challenges for university athletes in Sri Lanka. Asian Journal of Advances in Research, 4(1), 592–597. https://mbimph.com/index.php/AJOAIR/article/view/2266
Park, K. (2013). Textbook of preventive and social medicine (22nd ed.). M/s Banarsidas Bhanot Publishers.
Paul, A., & Sen, J. (2018). Livability cluster development for assessing regional competitiveness: A case of Kolkata Metropolitan Area (KMA). In 12th Regional Science World Congress. https://www.researchgate.net/publication/335137677
Phillips, W. J., & Hine, D. W. (2021). Self-compassion, physical health, and health behavior: A meta-analysis. Health Psychology Review, 15(1), 113–139. https://doi.org/10.1080/17437199.2019.1705872
Pouso, S., Borja, A., Fleming, L., Gomez-Baggethun, E., White, M., & Uyarra, M. (2020). Contact with blue-green spaces during the COVID-19 pandemic lockdown beneficial for mental health. Science of the Total Environment, 756, 143984. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.143984
Rad Jahangir Bani, N., & Partovi, P. (2011). Comparative study of environmental quality in urban neighbourhoods with a sustainable development approach (Case study: Shahgoli and Shahriyar neighbourhoods in Tabriz). Architecture and Urbanism Journal, 6(3). https://sid.ir/paper/215829/fa (In Persian)
Rashidi Ibrahim Hasari, A., Movahhad, A., Tavallayi, S., & Mousavi, M. N. (2016). Spatial analysis of the urban area of Tabriz with a livability approach. Geographic Space, 16(54), 155–176. http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-2541-1-fa.html (In Persian)
Ribeiro, A. I., & Hoffimann, E. (2018). Development of a neighbourhood walkability index for Porto Metropolitan Area: How strongly is walkability associated with walking for transport? International Journal of Environmental Research and Public Health, 15(12), 2767. https://doi.org/10.3390/ijerph15122767
Robinson, J. M., Brindley, P., Cameron, R., MacCarthy, D., & Jorgensen, A. (2020). Nature’s role in supporting health during the COVID-19 pandemic: A geospatial and socioecological study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(5), 2227. https://doi.org/10.3390/ijerph18052227
Ruger, H., Hoherz, S., Schneider, N. F., Fliege, H., Bellinger, M. M., & Wiernik, B. M. (2023). The effects of urban living conditions on subjective well-being: The case of German foreign service employees. Applied Research in Quality of Life. https://doi.org/10.1007/s11482-023-10169-w
Sasanpour, F., Movahhed, A., & Latifi, O. (2017). Analysis of capability livability in Ahvaz Metropolis areas. Journal of Urban Social Geography, 4(1), 23–44. https://doi.org/10.22103/juas.2017.1939 (In Persian)
Sharifi, A. (2021). Urban sustainability assessment: An overview and bibliometric analysis. Ecological Indicators, 121, 107102. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2020.107102.
Tsaligopoulos, A., & Matsinos, Y. (2022). Approaching quietness as an urban sustainability opportunity. Environments, 9(2), 12. https://doi.org/10.3390/environments9020012
Türkoğlu, H., Terzi, F., Salihoğlu, T., Bölen, F., & Okumuş, G. (2019). Residential satisfaction in formal and informal neighborhoods: The case of Istanbul, Turkey. Archnet-IJAR, 13(1), 112–132. https://doi.org/10.1108/ARCH-12-2018-0030
Valcarcel-Aguiar, B., & Murias, P. (2019). Evaluation and management of urban liveability: A goal programming based composite indicator. Social Indicators Research, 142(2), 689–712.
Veysi Nab, B., Babaei Aghdam, F., & Ghorbani, R. (2019). An analysis of effective economic factors on urban livability (Case: Tabriz Metropolis). IUESA, 7(27), 31–45. https://doi.org/20.1001.1.23452870.1398.7.27.3.3 (In Persian)
Victorian Competition and Efficiency Commission. (2009). A state of liveability: An inquiry into enhancing Victoria’s liveability. Final report. http://www.vcec.vic.gov.au/CA256EAF001C7B21/WebObj/Govtresponseliveability/$File/Govt%20response%20-%20liveability.pdf
Wali, B., & Frank, L. (2021). Neighborhood-level COVID-19 hospitalizations and mortality relationships with built environment, active and sedentary travel. Health & Place, 71, 102659. https://doi.org/10.1016/j.healthplace.2021.102659
Wang, R., Lu, Y., Zhang, J., Liu, P., & Liu, Y. (2019). The relationship between visual enclosure for neighborhood street walkability and elders’ mental health in China: Using street view images. Journal of Transport & Health, 13, 90–102. https://doi.org/10.1016/j.jth.2019.02.009
WHO Regional Office for Europe. (2012). Governance for health in the 21st century. http://www.euro.who.int/en/publications/abstracts/governance-for-health-in-the-21st-century
Wren-Lewis, S., & Alexandrova, A. (2021). Mental health without well-being. The Journal of Medicine and Philosophy: A Forum for Bioethics and Philosophy of Medicine, 46(6), 684–703. https://doi.org/10.1093/jmp/jhab032
Xu, W., Xiang, L., Proverbs, D., & Xiong, S. (2020). The influence of COVID-19 on the community disaster resilience. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(1), 88. https://doi.org/10.3390/ijerph18010088
Yang, M., Dijst, M., Faber, J., & Helbich, M. (2020). Using structural equation modeling to examine pathways between perceived residential green space and mental health among internal migrants in China. Environmental Research, 183, 109121. https://doi.org/10.1016/j.envres.2020.109121
Zarabi, A., Alizadeh, J., Ranjbarnia, B., Kamelifar, M., & Ahmadian, M. (2015). Evaluation of citizens’ satisfaction with the quality of urban environment (Case study: Ten neighborhoods of Tabriz Metropolis). Geography and Planning Journal, 51. (In Persian)
Zeng, X., Yu, Y., Yang, S., Lv, Y., & Sarker, N. (2022). Urban resilience for urban sustainability: Concepts, dimensions, and perspectives. Sustainability, 14(5), 2481. https://doi.org/10.3390/su14052481.