سنجش اثرگذاری توسعۀ گردشگری شهری بر سطح کیفیت زندگی ساکنین مناطق شهری کلان‏‌شهر تبریز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران‌

2 ‌استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران‌

چکیده

مقدمه
کیفیت زندگی مفهومی پیچیده، چندبُعدی و فرارشته‌ای است که از دهۀ 1960 به طور گسترده توسط رشته‌های مختلف علوم بهداشتی و علوم اقتصادی و اجتماعی مورد بحث قرار گرفته است. کیفیت زندگی (QOL) به رفاه عمومی زندگی افراد اشاره دارد و اساساً از طریق مفاهیم بهزیستی عینی و ذهنی ساختار یافته است. مطالعات قبلی رابطۀ بین کیفیت مکان و گردشگری را از دو جنبه مورد بحث قرار دادند: صحنه‌ها و امکانات رفاهی. نخست، سبک زندگی که توسط صحنه‌ها حمل می‌شود، جاذبۀ اصلی گردشگری فرهنگی است. شرکت‌کنندگان یا ناظران صحنه‌ها به عنوان گردشگر نیز شناخته می‌شوند و گردشگران در تجربۀ اصیل و منحصر‌به‌فرد خود در صحنه‌ها غوطه‌ور می‌شوند. دوم، امکانات رفاهی مانند کیفیت چشم‌انداز، تئاتر، پارک‌ها، موزه‌ها، رستوران‌ها و فرصت‌های خرید می‌تواند از نظر روان‌شناختی برای گردشگران جذاب باشد، که این نیز به دلیل سبک زندگی ارائه‌شده توسط امکانات رفاهی است. با مصرف امکانات، افراد سبک زندگی خود را حفظ می‌کنند که می‌تواند هویت آن‌ها را منعکس کند. گردشگران و ساکنان بلندمدت با انگیزۀ مصرف امکانات رفاهی به عنوان مهاجران رفاهی شناخته می‌شوند. شهرهای پر از امکانات رفاهی به «شهرهای جشنواره» و «ماشین‌های سرگرمی» تبدیل شده‌اند. این شهرها نه تنها طبقۀ خلّاق، بلکه گردشگران را نیز جذب می‌کنند. بنابراین یکی از بخش‌هایی که می‌توان گفت عامل ایجاد تغییرات اساسی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در شهرها است و امروزه به عنوان یک صنعت پویای اقتصادی از آن نام برده می‌شود، گردشگری است؛ که نقش کلیدی در بهبود کیفیت زندگی شهروندان ایفا می‌کند. هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیرات توسعۀ گردشگری شهری بر سطح کیفیت زندگی شهروندان در مناطق شهری کلان‌شهر تبریز را است.
مواد و روش‌ها
پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش پژوهش، توصیفی‌ـ همبستگی و از نظر گردآوری داده‌ها، رویکرد پیمایشی بود. جامعۀ آمار شامل کلیۀ ساکنان مناطق شهری کلان‌شهر تبریز (برابر با 1.773.033 نفر) بود که بر اساس فرمول کوکران تعداد 384 نفر به عنوان حجم نمونه مشخص شد. روش توزیع پرسشنامه‌ها به شیوۀ تصادفی خوشه‌ای بر اساس تراکم جمعیت در هر منطقه بود. برای جمع‌آوری داده‌ها از دو روش کتابخانه‌ای و میدانی (پرسشنامه) بهره گرفته شد. ابزار سنجش شامل دو پرسشنامۀ کیفیت زندگی ویر و شربون (1992) با 25 گویه و توسعۀ گردشگری شهری محقق‌ساخته با 15 گویه بود. درخور یادآوری است که روایی پرسشنامۀ محقق‌ساخته به تأیید اساتید همکار در انجام پژوهش رسیده است. در این پژوهش، پایایی (تعیین اعتماد) پرسشنامه یا قابلیت اعتماد آن با استفاده از روش اندازه‌گیری آلفای کرونباخ که در محیط نرم‌افزاری SPSS نسخۀ 24 انجام شد. آزمون آلفای کرونباخ پرسشنامۀ کیفیت زندگی با 50 گویه برابر با (0/869) و آزمون آلفای کرونباخ پرسشنامۀ توسعۀ گردشگری با 23 گویه برابر با (0/876) به ‌دست آمد که این امر نشان‌دهندۀ پایایی بسیار زیاد پرسشنامه‌های پژوهش بود. شیوۀ تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی و نرم‌افزار SPSS صورت گرفت. آزمون آماری شامل آزمون‌های آماری همبستگی و رگرسیون بودند.
به منظور ارزیابی مکانی توسعۀ گردشگری و اثرات آن بر کیفیت زندگی شهروندان تعداد 15 عامل مؤثر بر توسعۀ گردشگری به صورت لایه‌های مکانی با فرمت رستری تهیه شد، به طوری که کلیۀ معیارهای اسمی نام‌برده‌شده در مطالعه با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی به بعد مکانی تبدیل شده و نقشه‌های رستری هم‌مقیاس به منظور مدل‌سازی پتانسیل‌های گردشگری شهری تولید شدند. به منظور تحلیل داده‌های مکانی از روش‌های کمی، محاسباتی و نرم‌افزاری استفاده شد. با توجه به اینکه واحد سنجش هریک از لایه‌ها منحصربه‌فرد و متفاوت از هم است، برای هم‌مقیاس یا هم‌واحد کردن آن‌ها از فرایند استانداردسازی عوامل براساس تأثیر هر یک بر افزایش یا کاهش پتانسیل گردشگری در بازه‌ای بین 1 تا 5 استاندارد شدند.
یافته‌ها
بر اساس یافته‌های پژوهش؛ ضریب همبستگی بین عوامل توسعۀ گردشگری شهری با کیفیت زندگی شهروندان مناطق ده‌گانۀ کلان‌شهر تبریز برابر با 0/235 و در سطح معنا‌داری (0/05 P<‎) است که نشان‌دهندۀ وجود رابطۀ معنا‌دار بین این دو متغیر است. علاوه بر این، ضریب همبستگی توسعۀ گردشگری شهری با سطح کیفیت زندگی ساکنان مناطق شهری کلان‌شهر تبریز برابر با 0/588 است که نشان‌دهندۀ وجود همبستگی بین دو متغیر یادشده است. لذا می‌توان گفت که با افزایش میزان توسعۀ گردشگری شهری، میزان سطح کیفیت زندگی ساکنان مناطق شهری کلان‌شهر تبریز افزایش پیدا می‌کند.
همچنین، نتایج نشان داد ضریب همبستگی ابعاد اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی و کالبدی توسعۀ گردشگری شهری با سطح کیفیت زندگی ساکنان مناطق شهری کلان‌شهر تبریز به‌ترتیب برابر با 0/376، 0/466، 0/265 و 0/292 است که وجود همبستگی بین دو متغیر یادشده به تفکیک ابعاد را نشان می‌دهد. از این‌‌رو، می‌توان نتیجه گرفت که با افزایش میزان ابعاد توسعۀ گردشگری شهری میزان سطح کیفیت زندگی ساکنان مناطق شهری کلان‌شهر تبریز افزایش پیدا می‌کند. در واقع، بیشترین تأثیر توسعۀ گردشگری شهری بر سطح کیفیت زندگی ساکنان مناطق شهری کلان‌شهر تبریز ناشی از بُعد اقتصادی است.
در نهایت، نتایج نشان داد ضریب همبستگی توسعۀ گردشگری شهری با سطح کیفیت زندگی ساکنان مناطق 10گانۀ کلان‌شهر تبریز به‌ترتیب برابر با 0/293؛ 0/376؛ 0/284؛ 0/402؛ 0/384؛ 0/102؛ 0/417؛ 0/296؛ 0/098 و 0/412 است که وجود همبستگی بین دو متغیر یادشده به تفکیک مناطق را نشان می‌دهد. براساس یافته‌های پژوهش، مناطق 6 و 9 دارای کمترین سطح کیفیت زندگی و مناطق 1 تا 5، 7، 8 و 10 دارای بیشترین سطح کیفیت زندگی در سطح مناطق 10گانۀ کلان‌شهر تبریز هستند.
نتیجه‌گیری
بی‌شک توسعۀ گردشگری باید بر اساس فرایند برنامه‌ریزی جامع صورت گیرد تا بتواند بر بهبود کیفیت زندگی ساکنان تأثیرگذار باشد. سیاست‌گذاران ملی ملزم به اجرای اقدامات و مقررات کافی برای توسعۀ گردشگری شهری برای بهبود خدمات و فعالیت‌های گردشگری هستند که در نهایت در کیفیت زندگی ساکنان محلی منعکس خواهد شد. این مطالعه اهمیت ادراک جامعۀ محلی، دلبستگی جامعه و کیفیت زندگی درک‌شده به مدیران مقصد مسئول برنامه‌ریزی و توسعۀ پروژه‌های گردشگری آینده را برجسته می‌کند. از نظر ساکنان، شاخص‌های مختلف کیفیت زندگی در سطح قوی و معناداری مثبت با توسعۀ گردشگری قرار دارند. این نشان‌دهندۀ درک زیاد شهروندان از سطح کیفیت زندگی در کلان‌شهر تبریز است. یافته‌ها نشان داد بین عوامل توسعۀ گردشگری شهری باکیفیت زندگی شهروندان مناطق 10گانۀ کلان‌شهر تبریز رابطۀ معنا‌دار وجود دارد. توسعۀ گردشگری شهری با واریانس 34/4 درصد تأثیرات مثبتی بر سطح کیفیت زندگی ساکنان مناطق شهری کلان‌شهر تبریز داشته است. به نظر می‌رسد که بیشترین تأثیر توسعۀ گردشگری شهری بر سطح کیفیت زندگی ساکنان مناطق شهری کلان‌شهر تبریز ناشی از بُعد اقتصادی با واریانس 26/4 درصد بوده است. توسعۀ گردشگری شهری بر سطح کیفیت زندگی مناطق 1 تا 5، 7، 8 و 10 کلان‌شهر تبریز تأثیرگذار است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Measuring the Impact of Urban Tourism Development on the Quality of Life in the Urban Areas Residents of Tabriz Metropolis

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hosein Hazrati 1
  • Hassan Ahmadzadeh 2
  • Ali Panahi 2
1 Ph. D. candidate, Department of Geography and Urban Planning, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
2 Assistant Professor, Department of Geography and Urban Planning, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
چکیده [English]

Introduction 
Quality of life is a complex, multidimensional, and interdisciplinary concept that has been widely discussed in the 1960s by various disciplines of health sciences and social and economic sciences. Quality of life (QOL) refers to the public well-being of people and it is mainly understood through the concepts of objective and subjective well-being. Previous studies discussed the relationship between the quality of place and tourism in two aspects: scenes and amenities. First, the lifestyle carried by the scenes is the main attraction of cultural tourism. observers or observers are also known as tourists and tourists are immersed in their unique experience in the scene’s amenities like the quality of vision, theatre, parks, museums, restaurants, and shopping opportunities, which can be psychologically attractive to tourists, which is also due to the lifestyle offered by the amenities. By consuming facilities, people maintain a lifestyle that can reflect their identity. Tourists and long-term residents are known as welfare migrants with the motivation to consume welfare facilities. Cities full of amenities have become “cities of the festival “and “entertainment machines“. These cities not only absorb the creative class but also tourists. Therefore, it can be said that tourism is one of the parts that creates major economic, social, and cultural changes in the cities and nowadays is a dynamic economic industry, which plays a key role in improving the quality of life of citizens. The purpose of this study was to investigate the effects of the development of urban tourism on the quality of life of citizens in urban areas of Tabriz.
Materials and Methods
The present study is an applied research in terms of goal, descriptive - -correlation in terms of research method, and survey approach in terms of data collection. The statistical population of the study consisted of all urban areas of Tabriz metropolitan (1.773.033 people) which was determined as the sample size of 384 people based on Cochran’s formula. The method of distribution of the questionnaires was cluster random based on population density in each district. To collect data, two methods of library and documentary (questionnaire) were used. The measurement tool included two quality-of-life questionnaires by Weir and Sherbon (1992) with 25 items and urban tourism development developed by a Researcher with 15 items. It should be noted that the professors of the research confirmed the validity of the questionnaire. In this research, the reliability (determination of trust) of the questionnaire or its reliability by using Cronbach’s alpha was performed in the SPSS version 24. Cronbach’s alpha test of the quality-of-life questionnaire with 50 items was equal to (0.869) and Cronbach’s alpha test of the tourism development questionnaire with 23 items was obtained (0.876). This shows the reliability of the research questionnaires. The data were analyzed using SPSS software and geographic information system (GIS) software. Correlation and regression statistical tests were the applied statistical tests. To study the spatial assessment of tourism development and its effects on the quality of life of citizens, 15 factors affecting tourism development were prepared in raster format. All of the nominal criteria mentioned in the study, using GIS and raster maps, were converted to spatial dimensions, and raster maps were generated to model the potential of urban tourism. To analyze spatial data, quantitative, computational, and software, methods have been used. Considering that the unit of each of the different layers is unique and different from each other, the standardization process of factors based on each effect on increasing or decreasing the potential of tourism in the range between 1 and 5 has been standardized.
Findings
According to the research findings, the correlation coefficient between urban tourism development factors with the quality of life in ten metropolitan areas of Tabriz is 0.235, and at a significant level ( p < 0.05 ) indicates that there is a significant relationship between these two variables. In addition, the correlation coefficient of urban tourism development with the quality of life in urban areas of Tabriz is equal to 588 indicating the existence of a correlation between these two variables. Therefore, it can be said that with increasing the rate of urban tourism development, the quality of life in the urban areas of Tabriz metropolis increases.
The results also showed that the correlation coefficient of social, economic, environmental, and physical dimensions of urban tourism development with the level of quality of life in urban areas of Tabriz metropolis is 0.376, 0.466, 0.265, and 0.292 respectively, which shows the existence of correlation between the two mentioned variables. Hence, it can be concluded that with increasing the amount of urban tourism development dimensions, the quality of life in urban areas of Tabriz metropolis increases. The impact of urban tourism development on the quality of life in urban areas of Tabriz is due to the economic dimension. Finally, the results showed that the correlation coefficient of urban tourism with the level of quality of life in ten metropolitan areas of Tabriz is 0.293, 0.376, 0.284, 0.402, 0.384, 0.102, 0.417, 0.296, 0.098, and 0.412 respectively, which indicates the existence of a correlation between these two variables to the dividing areas. according to the research findings, districts 6 and 9 have the lowest level of quality of life, and districts 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, and 10 have the highest level of quality of life in the ten districts of Tabriz.
Conclusion
Undoubtedly, tourism development should be based on the process of comprehensive planning to improve the quality of life of residents. National policymakers are required to implement adequate measures and regulations for the development of urban tourism to improve services and tourism activities that will eventually be reflected in the quality of life of residents. This study highlights the importance of local community perception, community attachment, and perceived life quality to destination managers responsible for planning and developing future tourism projects. From the point of view of residents, different indicators of quality of life have a strong positive relationship with tourism development. This indicates the high perception of citizens from the level of quality of life in Tabriz metropolitan. The results showed that there is a significant relationship between urban tourism development factors with the quality of life in ten districts of Tabriz. Development of urban tourism with a variance of 34.4 % has positive effects on the quality of life in urban areas of Tabriz metropolitan. It seems that the impact of urban tourism development on the quality of life in urban areas of Tabriz is due to the economic dimension with a variance of 26.4 %. The development of urban tourism affects the quality of life in districts 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, and 10.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Development of Urban Tourism
  • Quality of Life
  • Urban Areas of Tabriz Metropolis
[1] Almeida-García F. Pelaez-Fernandez MA. Balbuena-Vazquez A. Cortés-Macias R. Residents’ perceptions of tourism development in Benalmádena (Spain). Tourism management. 2016 Jun 1, 54, 259-74. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2015.11.007
[2] Andereck KL. Nyaupane GP. Exploring the nature of tourism and quality of life perceptions among residents. Journal of Travel research. 2011 May, 50(3), 248-60. https://doi.org/10.1177/0047287510362918
[3] Andereck KL. Valentine KM. Vogt CA. Knopf RC. A cross-cultural analysis of tourism and quality of life perceptions. J. Sustain. Tour. 2007, 15, 483–502. https://doi.org/10.2167%2Fjost612.0
[4] Aref F. The Effects of Tourism on Quality of Life: A Case Study of Shiraz, Iran. Life Science Journal, 2011, 8(2), 26-30. http://www.dx.doi.org/10.7537/marslsj080211.05
[5] Benckendorff P. Edwards D. Jurowski C. Liburd J. Miller G. Moscardo G. Exploring the Future of Tourism and Quality of Life. Tour. Hosp. Res. 2009, 9, 171–183. https://doi.org/10.1057%2Fthr.2009.7
[6] Biagi B. Ladu MG. Meleddu M. Royuela V. Tourism and the city: The impact on residents’ quality of life. Int J Tourism Res. 2020; 22: 168–181. https://doi.org/10.1002/jtr.2326 
[7] Brida JG. Cortes-Jimenez I. Pulina M. Has the tourism-led growth hypothesis been validated? A literature review. Current Issues in Tourism. 2016 Apr 15, 19(5), 394-430. https://doi.org/10.1080/13683500.2013.868414
[8] Carneiro MJ. Eusébio C. Factors influencing the impact of tourism on happiness. Anatolia. 2019 Oct 2, 30(4), 475-96. https://doi.org/10.1080/13032917.2019.1632909
[9] Chuang ST. Residents’ Attitudes Toward Rural Tourism in Taiwan: A Comparative Viewpoint. Int. J. Tour. Res. 2013, 15, 152–170. https://doi.org/10.1002%2Fjtr.1861
[10] Cummins RA. Moving from the quality of life concept to a theory. Journal of Intellectual disability research. 2005 Oct, 49(10), 699-706. https://doi.org/10.1111/j.1365-2788.2005.00738.x
[11] Diedrich A. García-Buades E. Local perceptions of tourism as indicators of destination decline. Tourism management. 2009 Aug 1, 30(4). 512-21. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2008.10.009
[12] Duignan M. ‘Overtourism’? Understanding and managing urban tourism growth beyond perceptions: Cambridge case study: Strategies and tactics to tackle overtourism. In‘Overtourism’? Understanding and managing urban tourism growth beyond perceptions: Case studies 2019 Mar (pp. 34-39). United Nations World Tourism Organisation (UNWTO).
[13] Eslami S. Khalifah Z. Mardani A. Streimikiene D. Han H. Community attachment, tourism impacts, quality of life and residents’ support for sustainable tourism development. Journal of Travel & Tourism Marketing. 2019 Nov 22, 36(9), 1061-79. https://doi.org/10.1080/10548408.2019.1689224
[14] European Commission. Tourism Unit. Towards Quality Urban Tourism: Integrated Quality Management (IQM) of Urban Tourist Destinations. Enterprise Directorate-General, Tourism Unit; 2000.
[15] Felce D, Perry J. Quality of life: Its definition and measurement. Research in developmental disabilities. 1995 Jan 1, 16(1), 51-74. https://doi.org/10.1016/0891-4222(94)00028-8
[16] Ghanbri A. Adami M. Hashemi Amin S. Evaluating the sustainability of tourism development from the perspective of the local community (Case Study: The City of Tabriz). Urban tourism, 2015, 2(2), 205-218. https://doi.org/10.22059/jut.2015.55834 [In Persian]
[17] Ghanbri A. Alizadeh Aghdam MB. Adami M. Investigating the Role of Tourism in the Quality of Urban Life Case Study: Tabriz City. urban tourism, 2020, 6(4), 39-56. https://doi.org/10.22059/jut.2018.258573.488 [In Persian]
[18] Haley AJ. Snaith T. Miller G. The social impacts of tourism a case study of Bath, UK. Annals of tourism research. 2005 Jul 1, 32(3), 647-68. https://doi.org/10.1016/j.annals.2004.10.009
[19] Hanafiah M. Amir A. Kamal N. Saharuddin N. Sustainable Urban Tourism Development and Quality of Life: A Case of Kampung Bharu, Kuala Lumpur. Polish Journal of Sport and Tourism. 2021, 28(3), 27-34. https://doi.org/10.2478/pjst-2021-0017
[20] Hassan TH. Salem AE. Abdelmoaty MA. Impact of Rural Tourism Development on Residents’ Satisfaction with the Local Environment, Socio-Economy and Quality of Life in Al-Ahsa Region, Saudi Arabia. International journal of environmental research and public health, 2022, 19(7), 4410. https://doi.org/10.3390/ijerph19074410
[21] Jeon MM. Kang M. Desmarais E. Residents’ perceived quality of life in a cultural-heritage tourism destination. Applied Research in Quality of life. 2016 Mar, 11, 105-23. https://doi.org/10.1007/s11482-014-9357-8
[22] Jordan EJ. Spencer DM, Prayag G. Tourism impacts, emotions and stress. Annals of Tourism Research. 2019 Mar 1, 75, 213-26. https://doi.org/10.1016/j.annals.2019.01.011
[23] Karimian Bastani M. Hossein Zehi E. Investigating the effects of tourism development on dimensions of quality of life in Chabahar city. Geographical Sciences (Applied Geography), 2021, 17(34): 102-114. https://geographic.mashhad.iau.ir/article_683456.html [In Persian]
[24] Karoubi M. Babaei Y., Sheikhhasani, N., Aghande, M. Study of the Relationship between Tourism Industry and Improving the Quality of Life of the Host Society (Case Study: Sarein City). Quarterly Journal of Social Development (Previously Human Development), 2020; 14(4): 63-88. Doi: https://dorl.net/dor/20.1001.1.25383205.1399.14.4.3.7 [In Persian]
[25] Khizindar TM. Effects of tourism on residents’ quality of life in Saudi Arabia: An empirical study. Journal of Hospitality Marketing & Management. 2012 Aug 1, 21(6), 617-37. https://doi.org/10.1080/19368623.2012.627226
[26] Kim K. Uysal M. Sirgy MJ. How does tourism in a community impact the quality of life of community residents? Tourism management. 2013 Jun, 1(36), 527-40. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2012.09.005
[27] Li Z. Zhang X. Yang K. Singer R. Cui R. Urban and rural tourism under COVID-19 in China: research on the recovery measures and tourism development. Tourism Review. 2021 Jan 29, 76(4), 718-36. http://dx.doi.org/10.1108/TR-08-2020-0357
[28] Liang ZX. Hui TK. Residents’ quality of life and attitudes toward tourism development in China. Tourism Management. 2016 Dec 1, 57, 56-67. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2016.05.001
[29] Muresan I.C. Oroian C.F. Harun R. Arion F.H. Porutiu A. Chiciudean G.O. Todea A. Lile R. Local Residents’ Attitude toward Sustainable Rural Tourism Development. Sustainability. 2016, 8, 100. https://doi.org/10.3390%2Fsu8010100
[30] Mwongoso AJ. Sirima A. Mgonja JT. Impacts of Tourism Development on Residents’ Quality of Life: Efficacy of Community Capitals in Gateway Communities, Northern Tanzania. Applied Research Quality Life, 2023. https://doi.org/10.1007/s11482-023-10196-7
[31] Nunkoo R. So KK. Residents’ support for tourism: Testing alternative structural models. Journal of travel research. 2016 Sep, 55(7). 847-61. https://doi.org/10.1177/0047287515592972
[32] Porras-Bueno N. Plaza-Mejía MD. Vargas-Sánchez A. Quality of life and perception of the effects of tourism: A contingent approach. Best Practices in Hospitality and Tourism Marketing and Management: A Quality of Life Perspective. 2019, 109-32. https://doi.org/10.1007/978-3-319-91692-7_6
[33] Qian J. Feng D. Zhu H. Tourism-driven urbanization in China’s small town development: A case study of Zhapo Town, 1986–2003. Habitat International. 2012 Jan 1, 36(1), 152-60. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2011.06.012
[34] Rahimi M. Pazand F. The Tourism Impacts on Urban Development with the Approach of Improving the Quality of Life (Case Study: Gachsaran City). Journal of Urban Social Geography, 2016, 3(2), 19-37. https://doi:10.22103/juas.2016.1838 [In Persian]
[35] Santos-Júnior A. Almeida-García F. Morgado P. Mendes-Filho L. Residents’ Quality of Life in Smart Tourism Destinations: A Theoretical Approach. Sustainability, 2020, 12, 8445. https://doi.org/10.3390/su12208445 
[36] Shafia S. A meta-analysis on the methodology and findings of tourism quality of life studies, Persian and English articles. Tourism and Leisure Time, 2016, 3(5), 33-45. https://tlj.usc.ac.ir/article_129815.html?lang=fa [In Persian]
[37] Sheikhzadeh E. Designing a Model of Effective Factors in Improving the Quality of Life by Highlighting the Impact of Tourism Development (Case of Study: Tehran City). Journal of Iranian Social Development Studies, 2016, 8(1), 51-65. https://jisds.srbiau.ac.ir/article_9232.html?lang=fa [In Persian]
[38] Silver DA. Clark TN. Scenescapes: How qualities of place shape social life. University of Chicago Press; 2016 Sep 5. 
[39] Su L. Swanson SR. The effect of personal benefits from, and support of, tourism development: The role of relational quality and quality-of-life. Journal of Sustainable Tourism. 2020 Mar 3, 28(3), 433-54. https://doi.org/10.1080/09669582.2019.1680681
[40] Suntikul W. Pratt S. I Kuan W. Wong CI. Chan CC. Choi WL. Chong OF. Impacts of tourism on the quality of life of local residents in Hue, Vietnam. Anatolia. 2016 Oct 1, 27(4), 405-20. https://doi.org/10.1080/13032917.2016.1138234
[41] Theofilou P. Quality of life: definition and measurement. Europe’s journal of psychology. 2013 Feb 1, 9(1). https://doi.org/10.5964/ejop.v9i1.337
[42] Tokarchuk O. Gabriele R. Maurer O. Development of city tourism and well-being of urban residents: A case of German Magic Cities. Tourism Economics. 2017 Mar, 23(2), 343-59. https://doi.org/10.1177/1354816616656272
[43] Uysal M, Perdue R, Sirgy MJ. Prologue: Tourism and quality-of-life (QOL) research: The missing links. Handbook of tourism and quality-of-life research: Enhancing the lives of tourists and residents of host communities. 2012, 1-5. https://doi.org/10.1007/978-94-007-2288-0_1
[44] Uysal M. Sirgy MJ. Quality-of-life indicators as performance measures. Annals of Tourism Research. 2019 May 1(76), 291-300. https://doi.org/10.1016/j.annals.2018.12.016
[45] Uysal M. Sirgy MJ. Woo E. Kim H. Quality of life (QOL) and well-being research in tourism. Tour. Manag. 2016, 53, 244–261. https://doi.org/10.1016%2Fj.tourman.2015.07.013
[46] Weng J. Xiao J. Yu L. Local Demand, Quality of Place, and Urban Tourism Competitiveness. Front. Psychol. 2022. 12, 817805. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.817805
[47] Wise N. Outlining triple bottom line contexts in urban tourism regeneration. Cities. 2016 Apr 1, 53, 30-4. https://doi.org/10.1016/j.cities.2016.01.003
[48] Woo E. Kim H. Uysal M. Life satisfaction and support for tourism development. Annals of tourism research. 2015 Jan 1, 50, 84-97. https://doi.org/10.1016/j.annals.2014.11.001
[49] Woo E. Uysal M. Sirgy MJ. Tourism impact and stakeholders’ quality of life. Journal of Hospitality & Tourism Research. 2018 Feb, 42(2), 260-86. https://doi.org/10.1177/1096348016654971
[50] Yayla O. Koç B. Dimanche F. Residents’ support for tourism development: Investigating quality-of-life, community commitment, and communication. EJTR [Internet]. 2023 Jan. 20 [cited 2023 Oct. 6], 33, 3311. https://doi.org/10.54055/ejtr.v33i.2762
[51] Yeghaneh B. Cheraghi M. Nasiri S. Haghy Y. Investigating the impact of the role of tourism development in improving the quality of life in rural areas (Case study of Pars Abad Moghan city). Geography and Human Relationships, 2021; 3(3): 80-95. Doi: https://doi.org/10.22034/gahr.2020.256227.1472 [In Persian]
[52] Yu CP. Charles Chancellor H., Tian Cole S. Examining the effects of tourism impacts on resident quality of life: Evidence from rural midwestern communities in USA. Int. J. Tour. Sci. 2011, 11, 161–186. https://doi.org/10.1080%2F15980634.2011.11434643
[53] Yu CP. Cole ST. Chancellor C. Resident Support for Tourism Development in Rural Midwestern (USA) Communities: Perceived Tourism Impacts and Community Quality of Life Perspective. Sustainability. 2018, 10, 802. https://doi.org/10.3390%2Fsu10030802
[54] Hazrati, M. H., Ahmadzadeh, H., & Panahi, A. (2023). Spatial evaluation of the effects of tourism development on the quality of life of citizens in Tabriz metropolis. Journal of Urban Tourism, 10 (2), 19-35.http://doi.org/10.22059/JUT.2023.355454.1113