تحلیلی بر تعارض‌‏های ساختارهای قدرت و منفعت در فرایند برنامه‌ریزی توسعۀ مجدد اراضی قهوه‌‏ای (نمونۀ مطالعاتی بازتوسعۀ گاراژهای محلۀ پشت گاراژهای شهر زاهدان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران

2 استادیار، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران

3 ‌استادیار، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران

چکیده

مقدمه
‌توسعۀ مجدد اراضی قهوه‌ای به‌ عنوان یکی از برنامه‌های توسعه و بازآفرینی شهری، اغلب از طریق یک فرایند گام‌به‌گام سعی در ادغام دوبارۀ اراضی خالی، متروک یا آلوده که پیش از این فعال بوده‌اند، در بافت شهری دارد. از آنجا که توسعۀ مجدد زمین‌های قهوه‌ای یک استراتژی مهم برای شهرها در راستای دستیابی به «توسعۀ پایدار» است، لازم است علاوه بر پایداری زیست‌محیطی و کاهش آلودگی و تأمین نیازهای توسعۀ اقتصادی، به پایداری اجتماعی نیز دست یابد. توسعۀ مجدد زمین‌های قهوه‌ای یک فرایند پیچیده شامل ذی‌نفعان متعدد است که اغلب مشکلات اجتماعی مختلفی را ایجاد می‌کند که ناشی از تضاد منافع بین آن‌ها است. بر همین اساس، مهم است که از حق هر یک از ذی‌نفعان برای به دست آوردن نتایج پایدار و مطلوب در فرایند توسعۀ مجدد محافظت شود و قوانین بازی جدیدی برای آن‌ها تنظیم شود. در توسعۀ مجدد اراضی قهوه‌ای محلۀ پشت گاراژهای شهر زاهدان تقابل میان ذی‌نفعان مختلف به دلیل انتظارات و منافع متفاوت آن‌ها سبب کاهش پایداری اجتماعی و تحقق‌پذیری پروژۀ باز‌توسعه شده است. در این پژوهش با هدف تحلیل تعارض‌های موجود در ساختارهای قدرت و منفعت فرایند برنامه‌ریزی توسعۀ مجدد اراضی قهوه‌ای محلۀ پشت گاراژهای شهر زاهدان، تدوین شده است.
مواد و روش
این مطالعه به‌ منظور دستیابی به اهداف پژوهش، از منظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی- تحلیلی بوده و در تحلیل داده‌ها از ترکیب دو روش تحلیل ذی‌نفعان (Stakeholder Analysis (SA)) و تحلیل شبکۀ اجتماعی (Social Network Analysis (SNA)) بهره گرفته شده است. این مطالعه شامل چهار مرحلۀ اصلی است: (1) ترسیم ساختار ذی‌نفعان و تهیۀ فهرستی از ذی‌نفعان بر اساس بررسی ادبیات پژوهش و مصاحبه؛ (2) تحلیل ذی‌نفعان بر اساس ماتریس قدرت‌ـ منفعت و تحلیل ساختار قدرت و ساختار انگیزش ذی‌نفعان بر اساس نظرات کارشناسان. در انتهای این مرحله ذی‌نفعان کلیدی استخراج شده‌اند؛ (3) تحلیل شبکۀ اجتماعی از طریق برگزاری گروه متمرکز میان کارشناسان و متخصصان و ترسیم ارتباط میان ذی‌نفعان در نرم‌افزار اطلس؛ (4) تدقیق روابط و زمینه‌های ایجاد تعارض در ساختار قدرت- منفعت ذی‌نفعان کلیدی از طریق مصاحبه‌ها و گروه‌های متمرکز در نرم‌افزار گفی. در پایان، نتایج با دیدگاه و نظرات مدیریت شهری (شهرداری) و بزرگ مالکان گاراژدار و شاغلان در محدوده از طریق شش مصاحبۀ باز تصحیح و نهایی شده است.
یافته‌ها
لیست نهایی ذی‌نفعان توسعۀ مجدد اراضی قهوه‌ای پشت گاراژها نشان می‌دهد حدود 26 درصد ذی‌نفعان، تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازان شهری و 26 درصد بهره‌برداران بوده و بازار و اصناف و نهادهای محلی هریک 20 درصد ذی‌نفعان را به خود اختصاص داده و 8 درصد باقی‌مانده را ارگان‌های نظامی تشکیل می‌دهند. این فراوانی نشان‌دهندۀ اهرم‌های اصلی طرح یعنی مردم و نهادهای مدیریت شهری و سازمان‌های وابسته به آن است. خروجی ماتریس قدرت‌ـ منفعت این ذی‌نفعان، شش ذی‌نفع شامل گاراژدارها، هیئت امنا و امام جماعت مساجد سنی، دفتر تسهیلگری محلۀ پشت گاراژها، شهرداری زاهدان، شهرداری منطقۀ 3 زاهدان و مشاور طرح تفصیلی را به‌ عنوان ذی‌نفع کلیدی معرفی می‌کند. تحلیل ساختار قدرت‌ـ منفعت این ذی‌نفعان کلیدی نشان می‌دهد قدرت سیاسی و پس از آن قدرت قانونی و اجتماعی در ساختار قدرت به‌ویژه در دستگاه تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز دیده می‌شود. تحلیل تعارض‌ها میان بازوهای قدرت در پروژۀ توسعۀ مجدد پشت گاراژهای شهر زاهدان بیانگر آن است که تعارض‌ها در این پروژه بیشتر ارزشی بوده و پس از آن تعارض‌ها اقتصادی و رویه‌ای در رتبه‌های بعدی جای دارند. بر اساس تحلیل شبکۀ ذی‌نفعان این پروژه، گاراژدارها، بزرگان مذهبی اهل تسنن و شهرداری زاهدان، ذی‌نفعان کلیدی‌تر و مرکزی در برنامه‌ریزی هستند.
نتیجه‌گیری
همۀ ذی‌نفعان امیدوارند مشارکت خود را در توسعۀ مجدد اراضی قهوه‌ای تقویت کنند، اما وجود تعارض‌ها، پایداری اجتماعی و تحقق اهداف توسعۀ مجدد اراضی قهوه‌ای را با مشکل روبه‌رو کرده است. آنچه در ظاهر امر نمایان می‌شود، آن است که تعارض‌ها میان منافع تعمیرکاران، عمده‌فروش‌ها، ساکنان به همراه مالکان گاراژدارها و شهرداری وجود دارد، اما آنچه در لایۀ پنهان ساختار قدرت‌ـ منفعت واکاوی شده است، بیان می‌کند که عناصر اصلی ساختار قدرت- منفعت ذی‌نفعان بازتوسعۀ اراضی قهوه‌ای شهر زاهدان را می‌توان بزرگ مالکان گاراژدار، شهرداری و بزرگان مذهبی اهل تسنن دانست، زیرا این ذی‌نفعان نقش کلیدی را در تصاحب منابع، اعمال قدرت و بهره‌برداری حداکثری دارند. در پروژۀ بازتوسعۀ گاراژهای محله پشت گاراژهای شهر زاهدان نهادهای اجتماعی متأثر از ایدئولوژی در کنار مالکان و نهادهای مدیریتی، ارکان اصلی توسعۀ مجدد اراضی قهوه‌ای را هدایت می‌کنند و این ذی‌نفعان باید برای پیشرفت پروژه و دستیابی به پایداری اجتماعی و افزایش مشارکت‌پذیری در راستای تحقق‌پذیری بازتوسعۀ اراضی قهوه‌ای به‌ عنوان پتانسیل‌های نهفته شهر به میز مذاکره دعوت شوند. به‌کارگیری «رویکردهای منفعت‌مبنا و قدرت‌مبنا» در ساختارهای «برنامه‌ریزی تعامل‌گرایانه (بده بستانی)» و «تدوین مدل کارآمد مدیریت تعارض ذی‌نفعان نظام برنامه‌ریزی اراضی قهوه‌ای» می‌تواند گام مؤثری در پایداری اجتماعی توسعۀ پایدار زمین‌های قهوه‌ای باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of the Conflict of Stakeholders’ Power and Interest in the Brown Fields Redevelopment Planning (Poshte Garajha’s Brown Fields Redevelopment)

نویسندگان [English]

  • Monireh Mohammadi Tabaei 1
  • Ali Asghar Malekafzali 2
  • Mohammad Hossein Boochani 3
1 Ph.D. Candidate of Urban Planning. Faculty of Architecture and Urbanism, the Islamic Azad University of Tehran Southern Branch, Tehran, Iran
2 Assistant Professor of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urbanism, Islamic Azad University of Tehran Southern Branch, Tehran, Iran
3 Assistant Professor of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urbanism, Islamic Azad University of Tehran Southern Branch, Tehran, Iran
چکیده [English]

Introduction 
Redevelopment of brownfields as one of the urban development and regeneration programs, often through a step-by-step process, tries to reintegrate empty, abandoned, or polluted lands that have been active before into the urban context. Since brownfield redevelopment is an important strategy for cities to achieve “sustainable development”, it is necessary to achieve environmental sustainability and pollution reduction, economic sustainability, and social sustainability. Redevelopment of brownfields is a complex process involving multiple stakeholders, which often creates various social problems resulting from conflicting interests among them. Accordingly, it is important to protect the right of each stakeholder to obtain sustainable and desirable results in the redevelopment process and set new rules of the game for them. In the redevelopment of brownfields in Poshte Garajha, the confrontation between different stakeholders due to their different expectations and interests has reduced social sustainability and the feasibility of the redevelopment project. This study has been compiled to analyze the conflicts in power and interest in the process of planning the redevelopment of brownfields in the Poshte Garajha neighborhood. 
Materials and Methods
This study is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in nature. The combination of two methods of stakeholder analysis (Stakeholder Analysis (SA)) and social network analysis (Social Network Analysis (SNA)) has been applied to data analysis. This study includes four main steps: (1) Drawing the structure of stakeholders and preparing a list of stakeholders based on literature review and interviews. (2) Analysis of stakeholders based on the power-interest matrix and analysis of the power structure and motivation structure of stakeholders based on the opinions of experts. At the end of this step, key stakeholders have been extracted. (3) social network analysis based on the focus group among experts and specialists and drawing the relationship between stakeholders in the Atlas software (4) Verification of relationships and causes of conflict in the power-interest structure of key stakeholders based on interviews and focus groups in Gephi software. In the end, the results have been corrected and finalized with the views and opinions of the urban management (municipality) and big garage owners and workers in the area through six open interviews.
Findings
The final list of stakeholders of the redevelopment of Poshte Garajha’s brownfields shows that about 26% of the stakeholders are urban decision-makers and 26% are the users. The market, guilds, and local institutions each account for 20% of the stakeholders, and the remaining 8% are the army organizations. This frequency shows the main factors of the plan, namely people and urban management institutions, and related organizations. The output of the power-interest matrix of these stakeholders identifies six stakeholders including garage owners, imams of Sunni mosques, Poshte Garajha’s neighborhood facilitation office, central and region 3 Zahedan Municipality, and the Consulting Engineers as key stakeholders. The analysis of the power-interest structure of these key stakeholders shows that political power and then legal and social power are seen in the power structure, especially in decision-making and governing organizations. The analysis of the conflicts between the power structure in the Poshte Garajha’s redevelopment project in Zahedan indicates that the conflicts in this project are most valued, and then the economic and procedural conflicts are in the next ranks. Based on the analysis of the network of stakeholders of this project, garage owners, Sunni religious elders, and Zahedan municipality are the key and central stakeholders in the planning.
Conclusion
 All stakeholders hope to increase their participation in the redevelopment of the brownfield, but the existence of conflicts has made it difficult to achieve social sustainability and the goals of the redevelopment of brownfields. What is obvious is that there are conflicts between the interests of repairmen, wholesalers, residents, garage owners, and the municipality. However, what has been analyzed in the hidden layer of the power-interest structure states that the main elements of the power-interest structure of the stakeholders of the redevelopment of brownfields in Zahedan city can be garage owners, municipalities, and religious Sunnis elders because these stakeholders play a key role in resource appropriation, power exercise, and maximum exploitation. In the project of redevelopment of Poshte Garajha’s brownfields, social institutions influenced by ideology, along with owners and management institutions, guide the main pillars of the redevelopment of brownfields. These stakeholders should be invited to negotiate for the progress of the project and to achieve social sustainability and increase participation to realize the redevelopment of brownfields as the latent potential of the city. The use of “interest-based and power-based approaches” in the structures of “transactive planning” and “presenting an efficient model as a means for stakeholder conflict management in brownfields planning system” can be an effective step in the social sustainability of the sustainable development of brownfields.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Brown Fields
  • Conflict Analysis
  • Redevelopment
  • Social Network Analysis (SNA)
  • Stakeholder Analysis (SA)
  • Zahedan
[1] Lefebvre H. The production of space. Cambridge: Wiley-Blackwell; 1992. 
[2] Fainstein N, Fainstein S. Restructuring the city: The political economy of urban redevelopment. New York: Addison-Wesley Longman Ltd; 1983. 
[3] Farabi Asl N, Rafieian M, Khatibi SM. Explaining The Power Relations of The Actors of Production and Reproduction of The Urban Space of Abbas-Abad lands in Tehran. iauh-hafthesar [Internet]. 2021 Dec 1;10(37):99–120. https://doi.org/10.52547/hafthesar.10.37.9 [In Persian].
[4] Tavakoli M. Recognizing and analyzing the role of stakeholders’ power as one of the most important challenges of rural development. J Spat Plan [Internet]. 2019 Mar 1;23(0):31–4. Available from: .DOI: 20.1001.1.16059689.1398.23.0.3.2 [In Persian].
[5] Szabó M, Bozsoki F. Redevelopment of Brownfields for Cultural Use from ERDF Fund—The Case of Hungary between 2014 and 2020. Vol. 15, Journal of Risk and Financial Management. 2022. https://doi.org/10.3390/jrfm15040181.
[6] Fernandes A, Sousa J, Costa J, Neves B. Mapping stakeholder perception on the challenges of brownfield sites’ redevelopment in waterfronts: the Tagus Estuary. Eur Plan Stud. 2020 Feb 6;28:1–18. https://doi.org/10.1080/09654313.2020.1722985.
[7] He F, Wu W, Zhuang T, Yi Y. Exploring the Diverse Expectations of Stakeholders in Industrial Land Redevelopment Projects in China: The Case of Shanghai. Sustainability. 2019 Aug 30;11:4744. https://doi.org/10.3390/su11174744.
[8] Wang Z, Chen X, Huang N, Yang Y, Wang L, Wang Y. Spatial Identification and Redevelopment Evaluation of Brownfields in the Perspective of Urban Complex Ecosystems: A Case of Wuhu City, China. Vol. 19, International Journal of Environmental Research and Public Health. 2022. https://doi.org/10.3390/ijerph19010478.
[9] Wu W, He F, Zhuang T, Yi Y. Stakeholder Analysis and Social Network Analysis in the Decision-Making of Industrial Land Redevelopment in China: The Case of Shanghai. Vol. 17, International Journal of Environmental Research and Public Health. 2020. https://doi.org/10.3390/ijerph17249206.
[10] Ahmad N, Zhu Y, Ibrahim M, Waqas M, Waheed A. Development of a Standard Brownfield Definition, Guidelines, and Evaluation Index System for Brownfield Redevelopment in Developing Countries: The Case of Pakistan. Vol. 10, Sustainability. 2018. https://doi.org/10.3390/su10124347.
[11] Pizzol L, Zabeo A, Klusácek P, Giubilato E, Critto A, Frantál B, et al. Timbre Brownfield Prioritization Tool to support effective brownfield regeneration. J Environ Manage. 2015 Oct 26; 166: 178–92. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2015.09.030.
[12] Gao J, Chen W, Liu Y. Spatial restructuring and the logic of industrial land redevelopment in urban China: II. A case study of the redevelopment of a local state-owned enterprise in Nanjing. Land use policy [Internet]. 2018;72:372–80. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2017.07.021.
[13] Kazemian G, Jalili M. Key Stakeholders Power Analysis of Policy Making Process in Tehran’s Strategic-Structural (Comprehensive) Plan (1999-2011). J Archit Urban Plan [Internet]. 2015;8(15):139–58. https://doi.org/10.30480/aup.2015.15 [In Persian].
[14] Mottaqi T, Rafi‘eian M, Saremi H. Stakeholder Conflict Analysis in Urban Historic Areas: Sangelaj Buffer Zone Plan in Tehran as a Case Study. J Iran Archit Stud [Internet]. 2022;9(17):197–218. https://doi.org/10.22052/9.17.197 [In Persian].
[15] Lai Y, Chen K, Zhang J, Liu F. Transformation of Industrial Land in Urban Renewal in Shenzhen, China. Land. 2020 Oct 4;9:371. https://doi.org/10.3390/land9100371.
[16] Ploegmakers H, Beckers P. Evaluating urban regeneration: An assessment of the effectiveness of physical regeneration initiatives on run-down industrial sites in the Netherlands. Urban Stud [Internet]. 2014 Aug 5;52(12):2151–69. Available from: https://doi.org/10.1177/0042098014542134.
[17] Woodcraft S, Bacon N, Hackett T, Caistor-Arendar L, Hall F. Design for Social Sustainability: A framework for creating thriving new communities. 2012. 
[18] Amarican Planning Association. Reuse creating community-based brownfield redevelopment strategies. 2004. 
[19] Albrechts L. Reconstructing Decision-Making: Planning Versus Politics. Plan Theory [Internet]. 2003 Nov 1;2(3):249–68. Available from: https://doi.org/10.1177/147309520323007.
[20] Dehghani M, Haghighat Naeini G, Zebardast E. Knowledge-Based Urban Development Stakeholder Analysis (Case Study: Isfahan City). Hum Geogr Res [Internet]. 2021;53(1):323–41. https://doi.org/10.22059/jhgr.2020.280961.1007921 [In Persian].
[21] Hult GTM, Mena JA, Ferrell OC, Ferrell L. Stakeholder marketing: a definition and conceptual framework. AMS Rev [Internet]. 2011;1(1):44–65. Available from: https://doi.org/10.1007/s13162-011-0002-5.
[22] Fontaine C, Haarman A, Schmid S. The Stakeholder Theory. 2006. 
[23] Donaldson T, Preston LE. The Stakeholder Theory of the Corporation: Concepts, Evidence, and Implications. Acad Manag Rev [Internet]. 1995 Feb 8;20(1):65–91. https://doi.org/10.2307/258887.
[24] Freeman E. Strategic Management: A Stakeholder Approach. Boston: Pitman; 1984. 
[25] Aapaoja A, Haapasalo H. A Framework for Stakeholder Identification and Classification in Construction Projects. Open J Bus Manag. 2014 Jan 1;02:43–55. https://doi.org/10.4236/ojbm.2014.21007.
[26] Mitchell RK, Agle BR, Wood DJ. Toward a Theory of Stakeholder Identification and Salience: Defining the Principle of Who and What Really Counts. Acad Manag Rev. 1997 Feb 8;22(4):853–86. https://doi.org/10.5465/amr.1997.9711022105.
[27] Nourian F, Khakpour A. Providing a Model for Identifying Key Stakeholders in Urban Planning: Javadieh Neighborhood in Region 16th of Tehran. J Archit Urban Des Urban Plan [Internet]. 2017;10(19):271–81 [In Persian].
[28] Saleh nejad H. The concept of smart power and its role in new politics. 2020, [In Persian]. 
[29] Mashhadi Moghadam SN, Rafieian M. If Foucault were an urban planner: An epistemology of power in planning theories. Fosl PS, editor. Cogent Arts Humanit [Internet]. 2019 Jan 1;6(1):1592065. Available from: https://doi.org/10.1080/23311983.2019.1592065.
[30] Emani Shamlou J, Rafieian M. Powerand Re-definition of Urban Planning Theory (with an Emphasis on Political Economy in Oil-Based Economies). Strategy [Internet]. 2016;25(3). 20.1001.1.10283102.1395.25.3.10.4 [In Persian].
[31] Yang R. An investigation of stakeholder analysis in urban development projects: Empirical or rationalistic perspectives. Int J Proj Manag. 2013 Jan 1;32. https://doi.org/10.1016/j.ijproman.2013.10.011.
[32] Schmeer K. Stakeholder Analysis Guidelines. 2001. 
[33] Chen I-C, Yang B-C. Developing decision model and sustainable mapping to screen the efficiency of brownfield redevelopment based on socioeconomic open data. Sustain Environ Res [Internet]. 2022;32(1):29. Available from: https://doi.org/10.1186/s42834-022-00139-6.
[34] Golder B, Gawler M. Cross-Cutting Tool Stakeholder Analysis. Implementing the WWF Standards. 
[35] Georgia Technology Authority. Glossary of Terms and Definitions Supporting Policies, Standards and Guidelines For Information Technology and Information Security. 2014. Available from: https://definedterm.com/a/definition/296576.
[36] Mosaicprojects. Project Management Key Stakeholders. mosaicprojects. 2012. 
[37] Council of Europe. Understanding conflict. 2013. 
[38] Wang Y, Xiang P. Investigate the Conduction Path of Stakeholder Conflict of Urban Regeneration Sustainability in China: the Application of Social-Based Solutions. Sustainability. 2019 Sep 25;11:5271. https://doi.org/10.3390/su11195271.
[39] Blokhuis EGJ, Schaefer W, Han Q. Conflicts and Cooperation in Brownfield Redevelopment Projects: Application of Conjoint Analysis and Game Theory to Model Strategic Decision Making. J Urban Plan Dev. 2012 Sep 1;138. https://doi.org/10.1061/(ASCE)UP.1943-5444.0000122
[40] Rozylowicz L, Niţă A, Manolache S, Ciocanea CM, Popescu V. Recipe for success: A network perspective of partnership in nature conservation. J Nat Conserv. 2017 Jun 1;38. https://doi.org/10.1016/j.jnc.2017.05.005.
[41] Caniato M, Vaccari M, Visvanathan C, Zurbrügg C. Using social network and stakeholder analysis to help evaluate infectious waste management: A step towards a holistic assessment. Waste Manag. 2014 May 1;34. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2014.02.011.
[42] Shahr-o-Khaneh Consulting Engineers. Redevelopment garages in the neighborhood behind the garages in Zahedan city. 2022, [In Persian]. 
[43] Bryson J, Patton M, Bowman R. Working with evaluation stakeholders: A rationale, step-wise approach and toolkit. Eval Program Plann. 2011 Feb 1;34:1–12. https://doi.org/10.1016/j.evalprogplan.2010.07.001.