تدوین مؤلفه‏‌های کلیدی پدافند غیرعامل متناسب با تهدیدهای دوفضایی کلان‌شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشتۀ جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‏‌ریزی شهری، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌‏ریزی شهری، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران

چکیده

مقدمه
شهرها به‌سرعت در حال تغییر و تحول هستند که از جملۀ این‌ها می‌توان به حضور و فعالیت در فضای مجازی (فضای دوم)، به موازات فضای فیزیکی و حقیقی (فضای اول) شهر اشاره کرد. شهرهایی که در آن‌ها فعالیت به صورت گسترده‌ای در فضای دیگری (فضای مجازی یا همان فضای دوم) به طور وسیع در حال انجام است. استفاده از فناوری‌های جدید در شهر مجازی در فضاهای شهری روزبه‌روز بیشتر می‌شود. با اینکه بیشتر این فناوری‌ها به عنوان نشانه‌ای از پیشرفت در زندگی و روشی برای راحتی زندگی در شهرها مورد پذیرش و ستایش قرار گرفته‌اند، ولی عده‌ای هم ادعا می‌کنند ممکن است شاهد تغییرات مختل‌کنندۀ زندگی در شهر نیز باشد. در عین حال، دو‌فضایی نکردن شهر به‌خصوص شهرهایی مثل ‌تهران که از تنگناهای محیط ‌زیستی و ترافیک سنگین اتومبیل‌ها و جمعیت و پراکندگی فرهنگی برخوردار است، آسیب‌های بسیار را به وجود می‌آورد و موجب از دست رفتن فرصت‌هایی می‌شود. هر چند آسیب‌هایی در پیوستن به این فضاها نیز هست که ضرورت دارد مورد توجه قرار بگیرد. در این راستا علاوه بر اینکه ضرورت دارد که با تدوین مؤلفه‌ها و شاخص‌های جامع پدافند غیرعامل، نسبت به پیشگیری از تخریب یا نابودی کاربری‌ها در فضای فیزیکی و کالبد شهر اقدام شود، بخش قابل توجهی از فعالیت‌ها و جریان‌های اجتماعی و فردی و حتی روابط حاکمیت و مردم (شهروندان) در فضای دوم شهری سوق داده خواهد شد، پس ضرورت دارد نسبت به تأمین امنیت این فضا از طریق پدافند غیرعامل توجه شود. پژوهش کنونی با توجه به این واقعیت که شهر تهران به عنوان پیشران شهرنشینی کشور و بزرگ‌ترین مرکز و سکونتگاه انسانی، در مسیر هوشمندسازی با سرعتی زیاد در حرکت است، بنابراین در صدد ترویج این اندیشه است که پدافند غیرعامل برای فضای دوم یا فضای مجازی این شهر نیز به همان اندازه اهمیت خواهد داشت که پدافند غیرعامل برای دفاع از فضای فیزیکی اهمیت دارد. بنابراین، پژوهش حاضر تلاش می‌کند مؤلفه‌های کلیدی پدافند غیرعامل متناسب با تهدیدهای دوفضایی کلان‌شهر تهران استخراج و ارائه کند و به دنبال این است تا مؤلفه‌های پدافند غیرعامل برای کلان‌شهر تهران را مشخص کند و به برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیران شهری کمک کند تا با کاربست دستاوردهای پژوهش در درون اسناد، طرح‌ها و برنامه‌های توسعۀ شهری بتوانند موجب ارتقای امنیت شوند و از فضای دوم زندگی شهروندان در کلان‌شهر تهران در برابر انواع مختلف تهدیدها محافظت کنند. با توجه به مسئلۀ تحقیق این سؤال زیر مطرح می‌شود:
‌مهم‌ترین مؤلفه‌های کلیدی پدافند غیرعامل متناسب با تهدیدهای دوفضایی کلان‌شهر تهران کدام‌اند؟
مواد و روش ها
پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش توصیفی‌ـ تحلیلی است. جامعۀ‌ آماری پژوهش افراد آگاه؛ کارشناسان و متخصصان در زمینۀ پدافند غیرعامل هستند. با توجه به نوع تحقیق شیوۀ نمونه‌گیری براساس روش نمونه‌گیری هدفمند است که 15 نفر به عنوان حجم نمونه تعیین شدند (جامعۀ آماری کارشناسان هستند، که شامل افرادی می‌شوند که در ارتباط با موضوع پژوهش‌هایی انجام داده‌اند و یا در مشاغلی مرتبط با موضوع فعالیت داشته‌اند). برای جمع‌بندی و تلخیص داده‌ها از نرم‌افزار Excel و برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها و استخراج خروجی‌های مورد نیاز از نرم‌افزار‌ MICMAC که یکی از نرم‌افزارهای روش تحلیل ساختاری است، استفاده شد.
یافته‌ها
تحقیق حاضر به دنبال تدوین مؤلفه‌های کلیدی پدافند غیرعامل متناسب با تهدیدهای دوفضایی کلان‌شهر تهران بود. بر اساس نتایج حاصل از قسمت اول یافته‌های تحقیق، بین مؤلفه‌های پدافند غیرعامل متناسب با تهدیدهای فضای مجازی و دوم کلان‌شهر تهران مؤلفه‌های: ایمن‌سازی و مقاوم‌سازی سایبری (var6) (میزان ایمن و مقاوم‌سازی عنصر اطلاعات (ممانعت از سرقت و بهره‌برداری دشمن از داده‌ها و اطلاعات)؛ ایمن‌سازی فرایندهای مبتنی بر اطلاعات (مقاوم‌سازی در برابر تخریب و دستکاری)، ایمن‌سازی سیستم‌های اطلاعاتی (var7) (ایمن‌سازی سیستم‌های اطلاعاتی (ایمنی در برابر تخریب داده‌ها و اطلاعات)؛ ایمن‌سازی سیستم‌های اطلاعاتی (مقاوم‌سازی و ایمن‌سازی در برابر صدمات نرم‌افزاری)؛ ایمن‌سازی سیستم‌های اطلاعاتی (مقاوم‌سازی و ایمن‌سازی در برابر صدمات سخت‌افزاری)؛ ایمن‌سازی شبکه‌های رایانه‌ای (مقاوم‌سازی و ایمن‌سازی در برابر صدمات نرم‌افزاری)؛ ایمن‌سازی شبکه‌های رایانه‌ای (مقاوم‌سازی و ایمن‌سازی در برابر صدمات سخت‌افزاری)؛ ایمن‌سازی برای تداوم سرویس‌دهی فضای مجازی و ممانعت از اختلال در نظم عمومی)، مصون‌سازی شریان‌ها و زیرساخت‌های مجازی (var9) سطح‌بندی و مصون‌سازی تأسیسات و زیرساخت‌های ارتباط از دور؛ سطح‌بندی و مصون‌سازی شریان‌های مخابراتی، سیستم‌های پشتیبانی (var11) (برقراری سیستم‌های پشتیبانی و موازی‌سازی سیستم‌های پشتیبانی رایانه‌ای)، کور کردن سیستم‌های اطلاعاتی دشمن (var5) (پنهان‌سازی فعالیت‌‌ها و جریان‌های حیاتی و حساس مجازی) در ارتباط با بعد عمومی و عمق‌بخشی و مقاوم‌سازی نرم/روانی (var10) (مقابله با تحریف واقعیت‌ها و مناسبات حاکمیتی در فضای مجازی؛ مقابله با تفرقه‌افکنی مردم (قومیتی) و شکاف مردم با حاکمیت در فضای مجازی؛ مقابله با عوامل تحریک‌کننده و شورش‌آفرین در فضای مجازی) مربوط به بعد سیاسی و مطلوب‌سازی و مقاوم‌سازی فضای رسانه‌ای (var3) (مقاوم‌سازی رسانه‌های صوتی و تصویری (رادیو و تلویزیون)؛ مقاوم‌سازی مطبوعات و رسانه‌های الکترونیکی (نشریه، کتاب و روزنامۀ الکترونیکی)؛ مطلوب‌سازی و مقاوم‌سازی شبکه‌های و کانال‌های مجازی) مربوط به بعد اجتماعی و فرهنگی، به عنوان عوامل کلیدی در بعد فضای مجازی و دوم انتخاب شدند. 
نتیجه‌گیری
با توجه به نتایج به‌دست‌آمده از یافته‌های تحقیق نتیجه‌گیری می‌شود که تعداد عوامل کلیدی در فضای حقیقی بیشتر و تعداد عوامل تأثیرگذار کمتر است و این بیانگر انعطاف‌پذیرتر بودن و قابل کنترل‌تر بودن فضای فیزیکی و حقیقی نسبت به فضای مجازی و دوم است چون فضای مجازی نسبت به فضای حقیقی دارای عوامل تأثیرگذار بیشتری است که قابل کنترل نیستند و یا کنترل آن‌ها بسیار سخت و نیازمند مدیریت همه‌جانبه جهت دوفضایی کردن هر چه بیشتر کلان‌شهر تهران است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Compilation Of Key Components Of Passive Defense In Accordance With Two-Space Threats Of Tehran Metropolis

نویسندگان [English]

  • Farzaneh Samanipour 1
  • Kia Bozorgmehr 2
  • Mehrdad Ramazanipour 3
  • Ameneh Haghzad 3
1 Ph.D. Candidate in Geography and Urban Planning, Chalous Branch, Islamic Azad University, Mazandaran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Geography and Urban Planning, Chalous Branch, Islamic Azad University, Mazandaran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geography and Urban Planning, Chalous Branch, Islamic Azad University, Mazandaran, Iran
چکیده [English]

Introduction 
Cities are rapidly undergoing change and transformation, among which we can mention the presence and activity in the virtual space (the second space), parallel to the physical and real space (the first space) of the city. Cities in which activities are being widely carried out in another space (virtual space or the second space). The use of new technologies in the virtual city in urban spaces is increasing day by day. Although most of these technologies have been accepted and praised as a sign of progress in life and a way to make life easier in cities, some people claim that they may witness disruptive changes in life in cities and the city as well. At the same time, not making two spaces in the city, especially cities like Tehran, which has environmental bottlenecks and heavy car traffic, population, and cultural dispersion, causes much damage and lost opportunities. However, there are some disadvantages to joining these spaces that need to be taken into consideration. In this regard, in addition to the fact that it is necessary to develop comprehensive passive defense components and indicators, to prevent the destruction or damage of uses in the physical space and body of the city, a significant part of the activities and flow of social and individual issues and even the relationship between the government and the people (citizens) will be pushed into the second urban space. So, it is necessary to pay attention to the security of this space through passive defense, because of the fact that the city of Tehran, as the driver of the country’s urbanization and the largest center and human settlement, is moving in the direction of intelligentization at a high speed. Therefore, this research seeks to promote the idea that passive defense for the second space or virtual space of this city will also be as important as a passive defense to defend physical space. Therefore, the current research tries to extract and present the key components of passive defense in accordance with the two-space threats of Tehran metropolis and seeks to determine the passive defense components for Tehran metropolis and urban planners and decision-makers. Help to improve security and protect the second space of citizens’ lives in Tehran’s metropolis against various threats by applying the research results in urban development documents, plans, and programs. According to the research problem, the following question is raised; What are the most important key components of passive defense according to two-space threats of the Tehran metropolis?
Materials and Methods
The current research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of method. The statistical society of the research consists of knowledgeable people, experts, and specialists in the field of passive defense. According to the type of research, the sampling method is based on the purposeful sampling method, and 15 people were determined as the sample size (the statistical population is experts, which include people who are related to having done research on the subject or have worked in jobs related to the subject). Excel software was used to summarize and reduce the data. Also, MICMAC software, which is a structural analysis software, was used to analyze the data and extract the required outputs.
Findings
The current research sought to compile the key components of passive defense in accordance with the two-space threats of the Tehran metropolis. Based on the results of the first part of the research findings, between the components of passive defense in accordance with the threats of cyberspace and the second components of Tehran metropolis: cyber security and resilience (var6) (the level of security and resilience of the information element) preventing the theft and exploitation of data and information by the enemy); security of information-based processes (resistance against destruction and manipulation), security of information systems (var7) (system security) information systems (security against data and information destruction); security of information systems (proofing and security against software damage); security of information systems (security and safety) protection against hardware damage); security of computer networks (resistance and protection against software damage); security of computer networks (protection and security) protection against hardware damage; protection for the continuation of virtual space services and prevention of disruption to public order), protection of arteries and virtual infrastructures (var9), leveling and protection of facilities and remote communication infrastructures; leveling and insulation of telecommunication arteries, Support systems (var11) (establishment of support systems and parallelization of computer support systems), blinding enemy information systems (var5) (hiding vital activities and flows and virtual sensitive) in connection with the general and deepening dimension and soft/psychological resilience (var10) (combating the distortion of realities and governance relations in virtual space; Dealing with the division of the people (ethnically) and the gap between the people and the government in the virtual space; Dealing with provocative and riotous factors in the virtual space) related to the political dimension and optimizing and strengthening the media space (var3) (strengthening audio and visual media (radio and television); strengthening the press and electronic media (publications, books, and electronic newspapers); optimization and strengthening of virtual networks and channels) related to the social and cultural dimension, were selected as key factors in the virtual space and the second dimension.
Conclusion
According to the results obtained from the research findings, it is concluded that the number of key factors in the real space is more and the number of influential factors is less, and this indicates that the physical and real space is more flexible and controllable compared to the virtual space is the second because the virtual space has higher influencing factors than the real space which cannot be controlled or it is very difficult to control them and it requires all-around management to divide Tehran metropolis as much as possible.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Defense
  • Dual Space
  • Passive Defense
  • Virtual City
  • MICMAC
[1] Saberifar, R. Determining and identifying effective factors in the design of intelligent organization for urban management (case study: Mashhad Municipality), Urban Planning Geography Research Journal,2017. Volume 8, Number 2, pp: 445-467. [In Persian]
[2] Zainali Azim A. Analysis of spatial attachment in the city of Tabriz by using the scale of smart cities during the Covid-19 disease, Journal of Urban Planning Geography Research, articles ready for publication, accepted for online publication on 15 September 2022.
[3] Samadpour H. Samadpour H. Bi-spatialization of the city and creation of a virtual city is a fundamental necessity for preserving the environment and sustainable development in the big cities of Iran, Biennial National Conference of the Association of Environmental Specialists of Iran, 2015, Tehran. [In Persian]
[4] Ameli, S R. Two-spatialization of the city: Virtual city is a fundamental necessity for Iran’s big cities, Journal of Cultural and Communication Studies,2004. Volume 1, Number 2-3, pp: 117-134. In persion.
[5] Ghanbari, A. Smart cities and their role in passive urban defense, the second national conference on passive defense and sustainable development, 2016.Tehran. https://civilica.com/doc/702376. In Persian
[6] Dehkhoda dictionary. 1972. [In Persian]
[7] Non-Available Defense Scientific Association of the country. “What mayors should know about non-active defense” under the supervision of the group of authors, published by the National Non-Available Defense Scientific Association, October 1, 2017. [In Persian]
[8] Yousefi B. Hosseini-Amini H. The position and importance of urban passive defense, the second defense virtual conference, Kohandej passive defense consulting engineers, April 20, 2022. [In Persian]
[9] Ghahramani H. Et al. Passive defense in cyberspace, National conference of passive defense in cyberspace, Maragheh. 2015. https://civilica.com/doc/649513
[10] Ashtri, D. Hybrid urban space: analysis of the two-spatialization of the citizenship experience and its effects on the production of urban space, doctoral thesis, under the guidance of Seyed Mohsen Habibi, 2018. College of Fine Arts, University of Tehran. [In Persian]
[11] Ameli, S R. A solution to solve Tehran’s problems: the peaceful city is dependent on two spaces, 2008. https://itiran.com/2004/06/20/ In persion.
[12] Ameli, S R.Two globalizations and the future of the world, Book of the Month of Social Sciences, 2003A. No. 69-70, June 203, pp. 28-15. [In Persian]
[13] Ameli, S R. Two globalizations and the global society of anxiety, Social Science Monthly, Volume 11, Number 1, Mehr 2003, pp. 174-143. [In Persian]
[14] Ameli, S R. Simultaneous industry of communication and two-spatialization of culture, perspective, 2003. first year, numbers 1 and 2, pp. 1-24. [In Persian]
[15] Jalali G. Pirihor H. Compilation of smart city strategies from the point of view of passive defense using SWOT analysis with emphasis on the field of transportation, International Urban Economy Conference, Tehran. 2015. https://civilica.com/doc/510611
[16] Rafii H. Fakhradanesh M. The use of encryption methods with passive defense approach, National Conference on Passive Defense in Cyber Space, Maragheh. 2015. https://civilica.com/doc/649590
[17] Pourghahramani N. Abdi F. Moghadam Shahabi A. How the enemy dominates the information arteries in cyber space, measures and solutions to counter it, National Conference on Passive Defense in Cyber Space, Maragheh. 2015. https://civilica.com/doc/649588
[18] Bakhtiari N. Pourkherman and Passive defense in cyber space for national infrastructures, National conference on passive defense in cyber space, Maragheh. 2015. https://civilica.com/doc/649584
[19] Baghban M. Cyber space is one of the future threats to the national security of countries, the National Conference on passive defense in the realm of cyber space, Maragheh. 2015. https://civilica.com/doc/649583
[20] Nematian M. , Cyber attacks and the guarantee of executions resulting therefrom, National Conference of passive defense in the realm of cyber space, Maragheh. 2015. https://civilica.com/doc/649579
[21] Mogholi M. Hoshang S. Hosseini-Amini H. Geography, cyberspace and passive defense, National Conference of Passive Defense in Cyberspace, Maragheh. 2015. https://civilica.com/doc/649578
[22] Yaari Moghadam A. and real S. Cyber security requirements based on passive defense components, National Conference on Passive Defense in Cyberspace, Maragheh. 2015. https://civilica.com/doc/649555
[23] Esmailpour S. KhobbinKhoshnazar S. Andalib A. Providing a solution for establishing security with secure middleware in a smart city, National Conference on Passive Defense in Cyberspace, 2015. Maragheh, https://civilica.com/doc/649532
[24] Vazifehdan S. Types of threats in cyberspace and solutions to deal with them, National Conference on Passive Defense in Cyberspace, Maragheh. 2015. https://civilica.com/doc/649528
[25] Ameli SR. A solution to solve the problems of Tehran: Aram city is dependent on two spaces, 1385 c. https://itiran.com/2004/06/20/
[26] Tanhaei B. Behineh F. The role of information protection of military units in the prevention of cybercrimes in the military environment, National Conference on passive defense in the realm of cyberspace, Maragheh. 2015. https://civilica.com/doc/649497
[27] Heydarian A. Dabagchi-Makri F. Challenges, bottlenecks and threats in cyber space, National Conference on passive defense in the realm of cyber space, Maragheh. 2015. https://civilica.com/doc/649472
[28] PourMohammad A., The role of passive defense in cyber space security, National Conference on Passive Defense in Cyber Space, Maragheh. 2015. https://civilica.com/doc/649471
[29] Mousavi M N. Kahaki F A. Future studies in spatial planning: a look at the application of Micmac and Scenario Wizard software, 2016. Urmia University Press, Urmia. [In Persian]