مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21188120270321Identification and categorization of smart housing indicators: A systematic review and a conceptual framework based on the IPO modelشناسایی و دسته‌بندی شاخص‌های مسکن هوشمند: مرور سیستماتیک و ارائۀ چارچوب مفهومی مبتنی بر مدل IPO41824780110.22034/uep.2026.587450.1928FAفاطمهساداتحسینی آذرخوارانیدانشجوی کارشناسی‌ارشد، گروه برنامه‌ریزی شهری، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایرانحمیدرضاصارمیدانشیار، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران0000-0002-3625-7268خاطرهمغانی رحیمیدانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران0000-0002-1791-797Xپریچهررشیدقلمدانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایرانJournal Article20260619As technology becomes embedded in everyday life at an unprecedented pace, smart housing has emerged as an undeniable necessity for the future of human habitation. By enabling a deeper understanding of needs, optimizing resources, and substantially enhancing quality of life, smart housing can respond to the complex challenges of the twenty-first century. Accordingly, this study aimed to identify and systematically review smart housing indicators, categorize the identified criteria, and develop a conceptual framework based on the IPO (input–process–output) model to organize these indicators.<br>The study employed a review-based approach, using a systematic literature review for data collection and categorical content analysis for data analysis. Focusing on smart housing indicators, the study examined five main dimensions: environmental sustainability and energy efficiency, technical efficiency and smart building infrastructure, digital security and trust, user-centeredness and residential quality of life, and governance and economic value.<br>A systematic review of literature indexed in Scopus indicates that smart housing indicators can be organized within an integrated input–process–output framework. User-centered inputs, including technology acceptance, ease of use, lifestyle compatibility, and quality-of-life enhancement, support smart processes such as technical efficiency, infrastructure integration, digital security, and smart monitoring. These processes ultimately generate meaningful micro- and macro-level outputs, including improved quality of life, service transparency, economic value, environmental sustainability, and energy efficiency.<br>The findings further indicate that smart housing is not limited to applying emerging technologies in buildings but finds meaning in the interaction among environmental sustainability, technical efficiency, digital security, user-centeredness, and urban governance.در عصر حاضر که فناوری با سرعتی بی‌سابقه در زندگی روزمره تنیده می‌شود، «مسکن هوشمند» به ضرورتی انکارناپذیر برای آیندۀ زیست‌بشر بدل شده است. این تحول قادر است با ادراک عمیق نیازها، بهینه‌سازی منابع و ارتقای چشمگیر کیفیت زندگی، به چالش‌های پیچیدۀ قرن بیست‌ویکم پاسخ دهند. به همین‌منظور پژوهش حاضر با هدف شناسایی و مرور شاخص‌های مسکن هوشمند با روش سیستماتیک و بازخوانی از معیارها و دسته‌بندی آن‌ها و ارائۀ یک چارچوب مفهومی مبتنی بر مدل IPO (وروی، فرایند، خروجی) برای سازمان‌دهی این شاخص‌ها انجام شده است. روش تحقیق در این پژوهش مروری بوده و برای جمع‌آوری داده‌ها از روش مرور سیستماتیک و برای تحلیل آن‌ها از شیوۀ تحلیل محتوای مقوله‌ای استفاده شده است. این پژوهش با تمرکز بر تحلیل شاخص‌های مسکن هوشمند، پنج بعد اصلی شامل پایداری محیطی و کارایی انرژی، کارایی فنی و زیرساخت هوشمند ساختمان، امنیت و اعتماد دیجیتال، کاربرمحوری و کیفیت زندگی سکونتی و حکمرانی و ارزش اقتصادی را مورد بررسی قرار داد. مرور نظام‌مند ادبیات در پایگاه Scopus نشان می‌دهد شاخص‌های مسکن هوشمند را می‌توان در چارچوبی منسجم از ورودی، فرایند و خروجی سازمان داد؛ به گونه‌ای که ورودی‌های مبتنی بر کاربرمحوری، همچون پذیرش فناوری، سهولت استفاده، سازگاری با سبک زندگی و ارتقای کیفیت زندگی، زمینه‌ساز شکل‌گیری فرایندهای هوشمند، ازجمله کارایی فنی، یکپارچگی زیرساختی، امنیت دیجیتال و پایش هوشمند می‌شوند. این فرایندها نیز در نهایت به خروجی‌هایی معنادار در سطوح خرد و کلان، مانند بهبود کیفیت زندگی، افزایش شفافیت خدمات، ارتقای ارزش اقتصادی، پایداری محیطی و کارایی انرژی منتهی می‌شوند. همچنین، یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که مفهوم مسکن هوشمند فقط به به‌کارگیری فناوری‌های نوین در ساختمان محدود نمی‌شود، بلکه در تعامل هم‌زمان میان ابعاد پایداری محیطی، کارایی فنی، امنیت دیجیتال، کاربرمحوری و حکمرانی شهری معنا پیدا می‌کند.https://www.juep.net/article_247801_b4f0f0c6cc061ac548df9d6624aeae6e.pdfمرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21188120270321Developing an educational policy model for enhancing energy literacy among housewives in Tehran: A mixed-methods approachتدوین الگوی سیاست‌گذاری آموزشی ارتقای سواد انرژی بانوان خانه‌دار شهر تهران با رویکرد آمیخته203824675010.22034/uep.2026.575765.1844FAمهدیهرضائیدانشیار گروه آموزش محیط زیست، دانشکدۀ علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانهادیکاریپژوهشگر دورۀ دکتری، گروه آموزش محیط زیست، دانشکدۀ علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران0009-0003-3722-3507سیدمحمدشبیریاستاد گروه آموزش محیط زیست، دانشکدۀ علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانمجیدصفارینیااستاد گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانJournal Article20260215This research was conducted to present and validate an educational policy model for promoting energy literacy (electrical energy) among housewives in the 22 districts of Tehran, using an exploratory mixed-methods approach. In the qualitative phase, experts were purposively selected from among university professors in energy, educational planning, and public policy, as well as specialists and experts from the Ministry of Energy, the Power Research Institute, the Tehran Electricity Distribution Company, and the National Research Institute for Science Policy. Theoretical saturation was achieved after conducting 13 interviews. The statistical population in the quantitative phase consisted of managers and energy specialists in Tehran. The minimum sample size was determined to be 138 based on the power analysis rule. Sampling was performed using a cluster random method. In the qualitative phase, data analysis was conducted using grounded theory and Maxqda, while the quantitative phase utilized the partial least squares (PLS) method in Smart PLS. The results revealed that the coefficients of determination (R²) for the model’s endogenous variables were close to or exceeded the strong range of 0.67. Additionally, all predictive relevance (Q²) values were positive, indicating the model’s favourable predictive power. Furthermore, the GOF index was 0.63, and the SRMR index was 0.098, indicating good model fit. The findings suggest that causal conditions (policy drivers) influence the core phenomenon (educational policy), and the core phenomenon, contextual conditions (context and background variables), and intervening factors (mediating and facilitating factors) affect strategies (strategic actions). In the meantime, the implementation of strategies leads to the formation of outcomes (enhancing energy literacy and achieving sustainable development). Therefore, this model can serve as a roadmap for educational policy-making aimed at promoting energy literacy among housewives in Tehran.این پژوهش با هدف ارائه و اعتباریابی الگوی سیاست‌گذاری آموزشی ارتقای سواد انرژی (انرژی الکتریکی) بانوان خانه‌دار مناطق 22گانۀ شهر تهران و با رویکرد آمیختۀ اکتشافی انجام شد. در بخش کیفی، خبرگان به صورت هدفمند و از میان اساتید دانشگاهی در حوزه‌های انرژی، برنامه‌ریزی آموزشی و سیاست‌گذاری عمومی و همچنین، متخصصان و صاحب‌نظرانی از وزارت نیرو، پژوهشگاه نیرو، شرکت توزیع نیروی برق تهران و مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور بزرگ انتخاب شدند که با انجام ۱۳ مصاحبه، اشباع نظری حاصل شد. جامعۀ آماری بخش کمی، مدیران و کارشناسان متخصص حوزۀ انرژی در شهر تهران بود. حداقل حجم نمونه بر اساس قاعدۀ تحلیل توان ۱۳۸ نفر تعیین شد و نمونه‌گیری به روش تصادفی خوشه‌ای انجام گرفت. تحلیل داده‌ها در بخش کیفی بر اساس نظریۀ دادهبنیاد در نرم‌افزار Maxqda و در بخش کمی با روش حداقل مربعات جزئی در نرم‌افزار Smart PLS انجام شد. نتایج نشان داد مقادیر شاخص ضریب تعیین (R2) متغیرهای درون‌زای مدل نزدیک محدودۀ قوی (0/67) و یا بالاتر و مقادیر شاخص ارتباط پیش‌بین (Q2) همگی مثبت هستند که نشان‌دهندۀ مطلوب بودن قدرت پیش‌بینی مدل است. همچنین، مقدار شاخص GOF به میزان 0/63 و شاخص SRMR نیز میزان 0/098 حاصل شد که به معنای برازش مطلوب است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که شرایط علّی (محرک‌های سیاست‌گذاری) بر پدیده‌محوری (سیاست‌گذاری‌آموزشی) تأثیر می‌گذارد و پدیده‌محوری، شرایط زمینه‌ای (بستر و متغیرهای زمینه‌ای) و عوامل مداخله‌گر (عوامل واسطه‌ای و تسهیل‌گر) بر راهبردها (اقدامات راهبردی) اثر می‌گذارند و اجرای راهبردها نیز به شکل‌گیری پیامدها (ارتقای سواد انرژی و نیل به توسعۀ پایدار) منجر خواهد شد. بنابراین، این مدل می‌تواند به عنوان نقشه‌راهی برای سیاست‌گذاری آموزشی ارتقای سواد انرژی در بانوان خانه‌دار شهر تهران مورد استفاده قرار گیرد.https://www.juep.net/article_246750_58017c10b75229bb2cf2ad9c0f8d9710.pdfمرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21188120270321Age-friendly city at the neighborhood scale: A comparative assessment of age-friendly dimensions and residential satisfaction among older adults in Bushehr, Iranشهر دوستدار سالمند در مقیاس محله: ارزیابی تطبیقی ابعاد و رضایت از سکونت سالمندان در شهر بوشهر405025051410.22034/uep.2026.590313.1949FAسیدنورالدینامیریاستادیار، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنرومعماری، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایراننیلوفرپناهیاستادیار، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنرومعماری، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران0000-0003-0747-1860Journal Article20260708The rapid growth of the older adult population has challenged urban planning to provide equitable and efficient services, infrastructure, and urban environments that meet this population’s needs. In this context, identifying intra-urban differences in the realization of age-friendly city dimensions can provide evidence for neighborhood-based planning and prioritizing urban interventions. This study aimed to compare three neighborhoods – Sangi, Neidi, and Davas – in Bushehr, Iran, in terms of the eight dimensions of an age-friendly city and to examine their role in predicting older adults’ residential satisfaction. This quantitative comparative study collected data from 300 adults aged 60 years and older using the World Health Organization’s standardized Age-Friendly City questionnaire. Data were analyzed using one-way analysis of variance (ANOVA), Tukey’s post hoc test, and multiple regression analysis in SPSS. The results revealed significant differences among the three neighborhoods in six dimensions: outdoor spaces and buildings, transportation, housing, social participation, respect and social inclusion, and community support and health services. Older adults in the Sangi neighborhood rated their neighborhood less favorably than those in the other two neighborhoods across most of these dimensions. Furthermore, among the eight dimensions of an age-friendly city, only community support and health services significantly and positively predicted residential satisfaction, although the model explained only a limited proportion of the variance. The findings indicate that the realization of age-friendly city dimensions is not uniform across Bushehr’s neighborhoods and considering neighborhood-level differences can support urban planning and more targeted allocation of urban resources.رشد سریع جمعیت سالمندان، برنامه‌ریزی شهری را با چالش تأمین عادلانه و کارآمد خدمات، زیرساخت‌ها و محیط‌های شهری متناسب با نیازهای این گروه مواجه کرده است. در این شرایط، شناخت تفاوت‌های درون‌شهری در تحقق ابعاد شهر دوستدار سالمند می‌تواند شواهد لازم را برای برنامه‌ریزی محله‌محور و اولویت‌بندی مداخلات شهری فراهم کند. پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ سه محلۀ سنگی، نیدی و دواس شهر بوشهر از نظر ابعاد هشت‌گانۀ شهر دوستدار سالمند و بررسی نقش این ابعاد در پیش‌بینی رضایت سالمندان از سکونت انجام شد. این پژوهش از نوع کمی و مقایسه‌ای است و داده‌ها با استفاده از پرسشنامۀ استاندارد شهر دوستدار سالمند سازمان جهانی بهداشت از ۳۰۰ نفر از سالمندان ۶۰ سال و بالاتر گردآوری شد. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه، آزمون تعقیبی توکی و رگرسیون چندگانه در نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان داد بین سه محله در شش بعد شامل ساختمان‌ها و فضاهای بیرونی، حمل‌ونقل، مسکن، مشارکت اجتماعی، احترام و پذیرفته شدن در جامعه و حمایت اجتماعی و خدمات سلامت تفاوت آماری معناداری وجود دارد و سالمندان محلۀ سنگی در اغلب این ابعاد وضعیت محله را نامطلوب‌تر از دو محلۀ دیگر ارزیابی کردند. همچنین، از میان ابعاد هشت‌گانۀ شهر دوستدار سالمند، تنها بعد حمایت اجتماعی و خدمات سلامت توانست رضایت سالمندان از سکونت را به طور مثبت و معناداری پیش‌بینی کند، هرچند قدرت تبیین مدل محدود بود. یافته‌ها نشان می‌دهد تحقق ابعاد شهر دوستدار سالمند در محلات شهر بوشهر یکنواخت نیست و توجه به تفاوت‌های محله‌ای می‌تواند مبنایی برای برنامه‌ریزی و تخصیص هدفمندتر منابع شهری باشد.https://www.juep.net/article_250514_28a428e5e6a5cc20f5baebbb72c92b4d.pdfمرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21188120270321Explaining the socio-legal conflicts of privatizing residential Cul-de-Sacs in Shirazتبیین تعارض‌های اجتماعی ـ حقوقی خصوصی‌سازی بن‌بست‌های مسکونی در شیراز526925030710.22034/uep.2026.583732.1905FAنگینروحبخشپژوهشگر دورۀ دکتری شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0009-0001-1358-133Xمهساشعلهدانشیار، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0000-0001-7559-4614Journal Article20260529In recent years, the privatization of residential cul-de-sacs and the installation of street barriers, as tools for traffic control and access management, have become a controversial issue in urban management. This study aims to explain the social and legal conflicts associated with installing barriers to privatize residential cul-de-sacs in urban thoroughfares, and to examine the various dimensions of this issue from the perspectives of stakeholders and experts. Given the multi-dimensional nature of these conflicts and the limited existing theoretical literature, this research employs a mixed-method (quantitative-qualitative) approach. In the qualitative phase, data were collected through semi-structured interviews with urban management experts and analyzed using thematic analysis. The qualitative findings served as the basis for designing the quantitative instrument (questionnaire). In the quantitative phase, the importance and severity of the identified factors were measured among resident and non-resident groups in Shiraz using the non-parametric Mann–Whitney U test. The findings indicated that residents, driven by a sense of spatial ownership, perceive barriers as enhancing security, local cohesion, and quality of life. In contrast, non-residents view them as a symptom of poor urban planning and a restriction on access to public space. Consequently, this phenomenon holds different meanings and functions for the two social groups, generating opposing interpretations regarding its role in spatial justice. Furthermore, the results suggest that the privatization of residential cul-de-sacs and the installation of barriers is not merely a physical intervention but a socio-spatial phenomenon with divergent consequences. Proper management of this issue requires an awareness of these differences and the formulation of context-sensitive policies.در سال‌های اخیر، خصوصی‌سازی بن‌بست‌های مسکونی و ایجاد راه‌بندها به عنوان یکی از ابزارهای کنترل ترافیک و مدیریت دسترسی، به یکی از موضوعات مناقشه‌برانگیز در مدیریت شهری تبدیل شده‌اند. هدف از پژوهش حاضر، تبیین تعارض‌های اجتماعی و حقوقی مرتبط با ایجاد راه‌بندها برای خصوصی‌سازی بن‌بست‌های مسکونی در معابر شهری و بررسی ابعاد مختلف این مسئله از منظر ذی‌نفعان و متخصصان است. با توجه به ماهیت چندبعدی این تعارض‌ها و محدود بودن ادبیات نظری موجود، پژوهش حاضر با رویکردی ترکیبی (کمی ـ کیفی) انجام شده است. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با متخصصان مدیریت شهری جمع‌آوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. در این پژوهش یافته‌های کیفی به عنوان مبنای طراحی ابزار کمی (پرسشنامه) قرار گرفته و در مرحلۀ کمی، میزان اهمیت و شدت این عوامل در بین گروه‌های ساکن و غیر ساکن در شهر شیراز با استفاده از آزمون غیرپارامتریک Mann–Whitney U سنجیده شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد ساکنان به دلیل احساس مالکیت فضایی، راه‌بندها را عاملی برای افزایش امنیت، انسجام محلی و ارتقای کیفیت زندگی می‌دانند، در حالی که غیرساکنان آن را ناشی از ضعف برنامه‌ریزی شهری و موجب محدودیت در استفاده از فضای عمومی تلقی می‌کنند. در نتیجه، این پدیده برای دو گروه اجتماعی معنا و کارکردی متفاوت دارد و برداشت‌های متضادی دربارۀ نقش آن در عدالت فضایی ایجاد می‌کند. همچنین، نتایج نشان می‌دهند خصوصی‌سازی بن‌بست‌های مسکونی و ایجاد راه‌بندها نه فقط به عنوان یک مداخلۀ فیزیکی، بلکه به عنوان پدیده‌ای اجتماعی ـ فضایی با پیامدهای متفاوتی همراه است و مدیریت درست آن‌ها، به درک این تفاوت‌ها و طراحی سیاست‌های حساس به زمینه نیاز دارد.https://www.juep.net/article_250307_5b36a8ae59566a8bc49b4dd4366c9a64.pdfمرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21188120270321Transitioning to a sustainable municipal revenue system in Tehran: A framework based on revenue diversification and positive feedback loopsگذار به نظام درآمدی پایدار در شهرداری تهران: طراحی چارچوبی مبتنی بر تنوع‌بخشی درآمدی و چرخۀ بازخورد مثبت709125100610.22034/uep.2026.577760.1854FAمحمدصالحشکوهی بیدهندیاستادیار گروه شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران0000-0002-8472-270Xرضاعلیزادهپژوهشگر دکتری گروه شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران0009-0009-9309-2250رضامطهردانشآموختۀ دکتری شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران0009-0007-4649-5722Journal Article20260411The financing structure of Iranian municipalities has become increasingly reliant on revenues from construction activities, land-use changes, and density selling in recent decades, a trend that has had various consequences for urban development and municipal governance. This study aims to identify and prioritize revenue diversification options for the Tehran Municipality and to propose a framework for the gradual transition from unsustainable to sustainable revenue sources. The research is exploratory and employs a mixed-methods approach. In the qualitative phase, we analyzed 14 laws, one policy document (1907–2025), and one theoretical framework using document analysis, identifying 56 legal capacities. In addition, 11 semi-structured interviews with experts in urban management and municipal finance yielded 47 proposed options. Integrating findings from these two phases produced 84 options, which were then clustered into 25 final policy alternatives. In the quantitative phase, the evaluation criteria were weighted using the Best-Worst Method (BWM), and the alternatives were prioritized through the Additive Ratio Assessment (ARAS) method based on six criteria: revenue sustainability, revenue-generation capacity, ease of implementation, social acceptability, institutional requirements, and equity. The results indicate that options related to intelligent revenue diversification, integration of land-based instruments, financial transparency, and reform of revenue collection systems received the highest priorities. The findings suggest that improving municipal revenue systems depends less on creating new revenue sources and more on enhancing transparency, collection efficiency, and the effective utilization of existing capacities. This study’s novelty lies in integrating legal capacities with expert perspectives, systematically prioritizing policy alternatives, and proposing a policy framework for the gradual reform of municipal revenue systems.ساختار تأمین مالی شهرداری‌ها در ایران طی دهه‌های گذشته به طور فزاینده‌ای به درآمدهای ناشی از ساخت‌وساز، تغییر کاربری و فروش تراکم وابسته شده است؛ الگویی که پیامدهای متعددی برای شهر و مدیریت شهری به همراه داشته است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی گزینه‌های تنوع‌بخشی به درآمدهای شهرداری تهران و ارائۀ چارچوبی برای گذار تدریجی از درآمدهای ناپایدار به درآمدهای پایدار انجام شد. این پژوهش از نظر ماهیت، اکتشافی و از نوع ترکیبی است. در بخش کیفی، ۱۴ قانون، یک سند (در بازه زمانی ۱۲۸۶ تا ۱۴۰۴) و یک نظریه به روش تحلیل اسنادی بررسی شد و ۵۶ ظرفیت قانونی استخراج شد. همچنین، ۱۱ مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با خبرگان انجام شد که به شناسایی ۴۷ گزینۀ پیشنهادی انجامید. تلفیق یافته‌های دو بخش به استخراج ۸۴ گزینه منجر شد که در نهایت در قالب ۲۵ گزینۀ سیاستی نهایی خوشه‌بندی شد. در بخش کمی، معیارهای ارزیابی با استفاده از روش بهترین ـ بدترین وزن‌دهی شدند و گزینه‌ها با بهره‌گیری از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره آراس بر اساس شش معیار پایداری درآمد، ظرفیت درآمدزایی، سهولت اجرا، مقبولیت اجتماعی، الزامات نهادی و عدالت اولویت‌بندی شدند. نتایج نشان داد گزینه‌های مرتبط با تنوع‌بخشی هوشمند به نظام درآمدی، انسجام‌بخشی به ابزارهای زمین‌محور، شفافیت مالی و اصلاح نظام وصول در اولویت بالاتری قرار دارند. همچنین، نتایج نشان داد اجرای این گزینه‌ها به صورت هم‌زمان و مستقل، لزوماً به پایداری مالی منجر نمی‌شود؛ بلکه برخی اقدامات باید به عنوان پیش‌نیاز اجرای اقدامات بعدی در نظر گرفته شوند. بر این‌اساس، گزینه‌های منتخب در قالب یک چرخۀ چهارمرحله‌ای مبتنی بر بازخورد مثبت سازمان‌دهی شدند که در آن، اجرای هر مرحله ضمن تقویت ظرفیت‌های مالی، مدیریتی و نهادی شهرداری، زمینۀ تحقق و اثربخشی مرحلۀ بعد را فراهم می‌کند. یافته‌ها بیانگر آن است که اصلاح نظام درآمدی شهرداری‌ها بیش از ایجاد منابع جدید، به بهره‌برداری مؤثر از ظرفیت‌های موجود، ارتقای شفافیت و کارایی وصول و طراحی منطقی توالی اجرای سیاست‌ها وابسته است. نوآوری پژوهش در تلفیق ظرفیت‌های قانونی و دیدگاه‌های خبرگان، اولویت‌بندی نظام‌مند گزینه‌ها و ارائۀ چارچوبی سیستمی و اجرایی برای سازمان‌دهی و توالی اجرای آن‌ها در مسیر تحقق تدریجی پایداری مالی شهرداری‌ها است.https://www.juep.net/article_251006_2ef030932c010727826e1733c4bab30f.pdfمرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21188120270321Pattern of pedestrian dissatisfaction on Heydarkhani Street, Narmak, Tehranالگوی نارضایتی کاربران از پیاده‌روی در خیابان حیدرخانی نارمک تهران9211524853910.22034/uep.2026.587573.1929FAسید حسینمیرزرگرکارشناس ارشد طراحی شهری، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران0009-0008-9309-4232مهرانعلی الحسابیاستاد گروه شهرسازی و معماری، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایرانJournal Article20260619The dominance of automobile-oriented approaches and the decline in the quality of urban micro-spaces, particularly in neighborhoods with a modernist design background such as Narmak, have weakened the walking experience and increased users’ dissatisfaction with urban spaces. Walkability, as an effective approach in contemporary urban design, can play a significant role in improving the quality of urban environments. This study aims to identify patterns of users’ dissatisfaction with pedestrian experiences and to prioritize physical interventions on Heydarkhani Street. Adjacent to the university and Elm-o-Sanat Metro Station, this street is one of the neighborhood’s most heavily used corridors.<br>Using a descriptive-analytical research approach, the study was conducted based on data collected via a researcher-developed questionnaire featuring seven micro-spatial indicators, administered to 44 regular street users selected through convenience sampling. The collected data were analyzed through Spearman’s correlation coefficient, K-means cluster analysis, multiple correspondence analysis (MCA), and decision-making models including the technique for order preference by similarity to ideal solution (TOPSIS) and importance-performance analysis (IPA).<br>The findings indicate significant positive correlations among all evaluated indicators (ranging from 0.48 to 0.72), suggesting a relatively integrated pattern in users’ perception of dissatisfaction. Cluster analysis identified three user groups: highly dissatisfied users (32%), moderately dissatisfied users (54%), and slightly dissatisfied users (14%). Women were more prominent in the highly dissatisfied cluster. Furthermore, multiple correspondence analysis (MCA) revealed that the lack of shading elements and resting spaces represented the primary concerns among women, while inadequate cycling infrastructure was the major concern among young male users. TOPSIS and importance-performance analysis (IPA) identified access to cycling routes and the quality of resting spaces as immediate intervention priorities.<br>The findings show that improving walkability on Heydarkhani Street requires a systemic approach that considers users’ perceptual differences and prioritizes the development of active mobility infrastructure and pedestrian resting spaces.غلبه رویکردهای خودرومحور و افت کیفیت خردفضاهای شهری، به‌ویژه در محلات با پیشینۀ طراحی مدرن مانند نارمک، تجربۀ پیاده‌روی را تضعیف کرده و موجب افزایش نارضایتی کاربران از فضاهای شهری شده است. پیاده‌مداری به عنوان یکی از رویکردهای مؤثر طراحی شهری می‌تواند نقش مهمی در بهبود کیفیت فضاهای شهری ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی الگوی نارضایتی کاربران از پیاده‌روی و اولویت‌بندی مداخلات کالبدی در خیابان حیدرخانی انجام شد. این محور در مجاورت دانشگاه و ایستگاه مترو علم و صنعت قرار دارد و از پرترددترین معابر محله به شمار می‌رود. پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه داده‌های حاصل از پرسشنامۀ محقق‌ساخته شامل هفت شاخص خردفضایی، میان ۴۴ نفر از کاربران مستمر خیابان و با روش نمونه‌گیری در دسترس انجام شد. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی اسپیرمن، تحلیل خوشه‌ای (K-means)، تحلیل تناظر چندگانه (MCA) و مدل‌های تصمیم‌گیری تاپسیس و IPA تحلیل شدند. نتایج بیانگر همبستگی مثبت و معنادار تمامی شاخص‌ها (0/48 تا 0/72) و وجود الگویی نسبتاً یکپارچه در ادراک نارضایتی کاربران بود. تحلیل خوشه‌ای، سه گروه بسیار ناراضی (32 درصد)، ناراضی میانه (54 درصد) و کمی ناراضی (14 درصد) را شناسایی کرد که زنان در خوشۀ بسیار ناراضی حضور پررنگ‌تری داشتند. همچنین، تحلیل تناظر چندگانه (MCA) بیانگر آن بود که کمبود سایه و فضاهای مکث مهم‌ترین دغدغۀ زنان و ضعف زیرساخت دوچرخه‌سواری مهم‌ترین نگرانی مردان جوان است. نتایج تاپسیس و IPA نیز دسترسی به مسیر دوچرخه و کیفیت فضاهای مکث را به عنوان اولویت‌های فوری مداخله معرفی کردند. یافته‌ها نشان می‌دهد ارتقای کیفیت پیاده‌مداری در این خیابان مستلزم اتخاذ رویکردی سیستمی، توجه به تفاوت‌های ادراکی کاربران و اولویت‌بخشی به توسعۀ زیرساخت‌های جابه‌جایی فعال و فضاهای مکث است.https://www.juep.net/article_248539_694e3ce579a395dfec8cbc3fe0105540.pdfمرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21188120270321Developing an appropriate model for establishing an integrated management system for the Caspian coastal strip through the application of urban social capacities (capitals)تدوین الگوی مناسب استقرار نظام مدیریت یکپارچۀ نوار ساحلی خزر از طریق کاربست ظرفیت(سرمایه) های اجتماعی شهری11613725119110.22034/uep.2026.584892.1911FAشهرامسارویدانشجوی دکترای شهرسازی، گروه شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانرضااحمدیاناستادیار مدعو، گروه شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانغلامرضالطیفیاستاد، گروه برنامه ریزی اجتماعی، شهری و منطقه‌ای، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانJournal Article20260603Integrated coastal zone management, as an approach to sustainable governance, requires an understanding of the interactions among social, managerial, environmental, and economic dimensions. Despite the strategic importance of the Caspian Sea coastal zone, empirical evidence on the structural relationships between social capital and the factors affecting the establishment of integrated management remains limited. This study aimed to explain the role of social capital in establishing an integrated management system for the Caspian Sea coastal zone by examining perceptual-semantic, managerial-policy, physical-ecological, and economic infrastructure dimensions. The study is applied in purpose and employed a descriptive-survey method. The statistical population consisted of stakeholders and users of the coastal zones of Guilan, Mazandaran, and Golestan provinces. Of the 310 questionnaires distributed, 300 valid questionnaires were analyzed using partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). The findings indicated that all research hypotheses were supported at the 0.05 significance level. The strongest path was observed from the perceptual-semantic dimension to the managerial-policy dimension, with a path coefficient of 0.790 and a t-statistic of 20.789. Furthermore, the physical-ecological dimension significantly influenced economic infrastructure, and social capital significantly influenced the physical-ecological dimension, with path coefficients of 0.785 and 0.757, respectively. Among the direct effects on integrated management, the perceptual-semantic dimension had the strongest effect, with a coefficient of 0.298. The coefficient of determination for the dependent variable was 0.857. Overall, establishing integrated management of the Caspian Sea coastal zone requires strengthening social capital, managerial capacity, ecological conservation, and economic infrastructure within a coordinated and participatory governance framework.مدیریت یکپارچۀ نواحی ساحلی به عنوان رویکردی در حکمرانی پایدار، مستلزم شناخت تعامل میان ابعاد اجتماعی، مدیریتی، محیطی و اقتصادی است. با وجود اهمیت راهبردی نوار ساحلی دریای خزر، شواهد تجربی محدودی دربارۀ روابط ساختاری میان سرمایه اجتماعی و عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت یکپارچه وجود دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش سرمایه اجتماعی در استقرار نظام مدیریت یکپارچۀ نوار ساحلی دریای خزر با بررسی نقش ابعاد ادراکی ـ معنایی، مدیریتی ـ سیاست‌گذاری، کالبدی ـ اکولوژیکی و زیرساخت‌های اقتصادی انجام شد. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ پیمایشی است. جامعۀ آماری شامل ذی‌نفعان و بهره‌برداران نوار ساحلی استان‌های گیلان، مازندران و گلستان بود که از ۳۱۰ پرسشنامۀ توزیع‌شده، ۳۰۰ پرسشنامۀ معتبر با مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد تمامی فرضیه‌ها در سطح خطای 0/05 تأیید شدند. بیشترین ضریب مسیر مربوط به اثر بعد ادراکی ـ معنایی بر بعد مدیریتی ـ سیاست‌گذاری با ضریب 0/790 و آمارۀ تی 20/789 بود. همچنین، اثر بعد کالبدی ـ اکولوژیکی بر زیرساخت‌های اقتصادی با ضریب 0/785 و سرمایه اجتماعی بر بعد کالبدی ـ اکولوژیکی با ضریب 0/757 معنادار بود. در میان اثرات مستقیم بر مدیریت یکپارچه، بعد ادراکی ـ معنایی با ضریب 0/298 بیشترین اثر را داشت. ضریب تعیین متغیر وابسته برابر با 0/857 بود. نتایج نشان می‌دهد استقرار مدیریت یکپارچۀ سواحل خزر نیازمند تقویت هم‌زمان سرمایه اجتماعی، ظرفیت مدیریتی، حفاظت اکولوژیکی و زیرساخت‌های اقتصادی در چارچوب حکمرانی هماهنگ و مشارکتی است.https://www.juep.net/article_251191_a253f92323f73a2c3a5382f5230903fe.pdfمرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21188120260321Investigating the interplay between urban heat island, urban pollution island, and energy demand: A systematic review of modeling approaches and key determinantsبررسی اثرات متقابل جزایر گرمایی و آلودگی شهری و تقاضای انرژی؛ مرور نظام‌مند رویکردهای مدل‌سازی و مؤلفههای کلیدی13815425103310.22034/uep.2026.585220.1916FAمریمترکمندانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران0009-0007-4254-5075ریحانهپهلوانیدانشجوی کارشناسی ارشد، طراحی شهری، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران0009-0006-0317-7794سمانهجلیلی صدرآباددانشیار، گروه شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران0000-0003-1816-7610مصطفیبهزادفراستاد، گروه شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران0000-0003-2882-694XJournal Article20260606Rapid urbanization, increasing built-up density, and alterations in urban surface characteristics have exacerbated phenomena such as the urban heat island (UHI) and the urban pollution island (UPI). Beyond their documented impacts on air quality, thermal comfort, and public health, these phenomena can substantially influence urban energy demand through elevated cooling loads and modified electricity consumption patterns. Despite the growing body of research, a comprehensive understanding of the interplay among UHI, UPI, and energy demand remains absent. To address this gap, the present study systematically reviews this interaction and identifies modeling approaches, effective components, and dominant conceptual relationships. Relevant publications were retrieved from Scopus, ScienceDirect, and Google Scholar, and following a rigorous screening process, the content of the selected studies was analyzed using MAXQDA software. A total of 4,060 coded segments were extracted and organized into 10 principal codes. Subsequently, frequency analysis, author–code affiliation matrices, and co-occurrence analysis were employed to delineate the conceptual architecture of the extant literature. Findings indicate that scholarly attention has predominantly been directed toward modeling and forecasting, temperature-driven energy demand in relation to UHI, and the physical–thermal properties of urban surfaces. Conversely, indicators pertaining to UPI, urban boundary-layer dynamics, and atmospheric physicochemical processes have received comparatively limited coverage. Co-occurrence results further reveal that energy demand serves as a conceptual mediator between urban heating and air pollution. Accordingly, the development of integrated, multi-scalar frameworks capable of concurrently addressing urban climate, air quality, and energy systems emerges as an imperative direction for future research.رشد شتابان شهرنشینی، افزایش تراکم کالبدی و تغییر ویژگی‌های سطوح شهری موجب تشدید پدیده‌هایی مانند جزیرۀ گرمایی شهری و جزیرۀ آلودگی شهری شده است. این پدیده‌ها علاوه بر اثرگذاری بر کیفیت هوا، آسایش حرارتی و سلامت شهروندان، می‌توانند از طریق افزایش بار سرمایشی و تغییر الگوی مصرف برق، تقاضای انرژی شهری را نیز تحت تأثیر قرار دهند. با وجود گسترش مطالعات مرتبط، هنوز درک یکپارچه‌ای از تعامل میان جزیرۀ گرمایی شهری، جزیرۀ آلودگی شهری و تقاضای انرژی وجود ندارد. از این‌رو، پژوهش حاضر با هدف مرور نظام‌مند این تعامل و شناسایی رویکردهای مدل‌سازی، مؤلفههای مؤثر و روابط مفهومی غالب انجام شد. در این مطالعه، مقالات مرتبط از پایگاه‌های Scopus، ScienceDirect و Google Scholar استخراج و پس از غربالگری، محتوای مطالعات منتخب با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شد. در مجموع، 4,060 بخش‌های کدگذاری‌شده /ارجاع کدگذاری‌شده استخراج و در قالب 10 کد اصلی سازمان‌دهی شد. سپس، از تحلیل فراوانی، ماتریس ارتباط نویسندگان ـ کدها و تحلیل هم‌رخدادی کدها برای تبیین ساختار مفهومی ادبیات استفاده شد. یافته‌ها نشان داد بیشترین تمرکز مطالعات بر مدل‌سازی و پیش‌بینی، تقاضای انرژی متأثر از دما و جزیرۀ گرمایی شهری و ویژگی‌های فیزیکی و حرارتی سطوح شهری قرار دارد. در مقابل، شاخص‌های مربوط به جزیرۀ آلودگی شهری، پویایی لایه مرزی شهری و فرایندهای شیمیایی و فیزیکی جو سهم کمتری داشته‌اند. نتایج هم‌رخدادی نیز نشان داد تقاضای انرژی نقش مفهومی واسط میان گرمایش شهری و آلودگی هوا دارد. بر این‌اساس، توسعۀ چارچوب‌های یکپارچه و چندمقیاسی برای تحلیل هم‌زمان اقلیم شهری، کیفیت هوا و انرژی ضروری است.https://www.juep.net/article_251033_482358dccfbeced59eb07d623232c8c3.pdfمرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21188120270321Lived experience of understanding the smart city with an emphasis on social and economic dimensions (A case study of Tehran citizens)تجربۀ زیستۀ درک شهر هوشمند با تأکید بر ابعاد اجتماعی و اقتصادی (مورد مطالعه: شهروندان تهرانی)15617525141510.22034/uep.2026.593552.1966FAفرهنگباقریدانشجوی دکتری مدیریت کارآفرینی، مرکز آموزش بین‌المللی قشم، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایراننوشینآباقری مهابادیپژوهشگر و دانش‌آموختۀ دکتری جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، دانشکدۀ علوم انسانی واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20260724The expansion of information technologies has made the smart city an important approach in urban planning and management. However, realizing the smart city depends not only on developing technological infrastructure but also on citizens’ trust and participation. The present study aimed to explain Tehran citizens’ lived experience of the smart city using a qualitative approach based on Strauss and Corbin’s grounded theory. Data were collected through in-depth, semi-structured interviews with 19 Tehran citizens using theoretical sampling and were analyzed through open, axial, and selective coding with MAXQDA software. The findings showed that “ambiguity of the situation toward smartification” is the core category of citizens’ experience, formed by the simultaneous occurrence of two conflicting orientations: fear and hope toward smartification. Weak technological literacy and education, privacy concerns, the possibility of job elimination, emerging social harms, weak infrastructure, and inefficient urban management were the main conditions shaping this ambiguity, while ease of access to services, improved quality of life, expanded communication, rapid access to knowledge and information, and new opportunities fostered hope toward smartification. To confront this situation, citizens proposed strategies such as improving technological literacy, demand-making, participation, increasing transparency, public education, legal reform, and better institutional coordination. The outcome of this process was the conditional acceptance of the smart city, whereby trust, equitable access, data security, and attention to citizens’ real needs were considered essential conditions for the success of Tehran’s smartification.گسترش فناوری‌های اطلاعاتی، شهر هوشمند را به یکی از رویکردهای مهم در برنامه‌ریزی و مدیریت شهری تبدیل کرده است. با این‌حال، تحقق شهر هوشمند تنها به توسعۀ زیرساخت‌های فناورانه وابسته نیست، بلکه به اعتماد و مشارکت شهروندان نیز بستگی دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین تجربۀ زیستۀ شهروندان تهرانی از شهر هوشمند با رویکرد کیفی و با استفاده از نظریۀ دادهبنیاد اشتراوس و کوربین انجام گرفت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با ۱۹ نفر از شهروندان تهران و با نمونه‌گیری نظری گردآوری شد. تحلیل داده‌ها در سه مرحلۀ کدگذاری باز، محوری و گزینشی و با استفاده از نرم‌افزار مکس کیودا انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد «ابهام وضعیت نسبت به هوشمندسازی» مقولۀ محوری تجربۀ شهروندان است. این مقوله در نتیجۀ هم‌زمانی دو جهت‌گیری متعارض، یعنی بیم و امید نسبت به هوشمندسازی، شکل گرفته است. ضعف سواد و آموزش فناورانه، نگرانی دربارۀ حریم خصوصی، احتمال حذف برخی مشاغل، آسیب‌های اجتماعی نوپدید، ضعف زیرساخت‌ها و ناکارآمدی مدیریت شهری از مهم‌ترین شرایط شکل‌دهندۀ این وضعیت بودند. در مقابل، سهولت دسترسی به خدمات، افزایش کیفیت زندگی، گسترش ارتباطات، دسترسی سریع به دانش و اطلاعات و ایجاد فرصت‌های جدید زمینۀ شکل‌گیری امید نسبت به هوشمندسازی را فراهم می‌کردند. شهروندان برای مواجهه با این وضعیت، راهبردهایی مانند ارتقای سواد تکنولوژیکی، مطالبه‌گری، مشارکت، افزایش شفافیت، آموزش عمومی، اصلاح قوانین و بهبود هماهنگی نهادی را مطرح کردند. پیامد این فرایند پذیرش مشروط شهر هوشمند بود، به گونه‌ای که اعتماد، عدالت در دسترسی، امنیت داده‌ها و توجه به نیازهای واقعی شهروندان شرط اساسی موفقیت هوشمندسازی تهران تلقی شد.https://www.juep.net/article_251415_3b2e053ab5cb511b2fa48a5dfbe39c34.pdfمرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21188120270321Evaluation of social sustainability components of urban squares from the perspective of elderly happiness (case study: Naqsh-e Jahan Square, Isfahan)ارزیابی مؤلفههای پایداری اجتماعی میادین شهری از منظر شادکامی سالمندان (مورد‌پژوهی: میدان نقش جهان اصفهان)17619525205510.22034/uep.2026.590370.1947FAیاسمیندوزدوزانیاستادیار، گروه معماری، واحد آذرشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آذرشهر، ایران0000-0002-8574-1670Journal Article20260706Demographic transformations in recent decades and the growing elderly population in Iranian cities have made redesigning public spaces with a human-centered approach a primary concern. Urban squares, as the beating heart of collective life, play a decisive role in enhancing happiness and social sustainability for this group. This study aims to evaluate the components of social sustainability in urban squares from the perspective of elderly happiness, with a case study of Naqsh-e Jahan Square in Isfahan. The research employs a sequential exploratory mixed-method approach, utilizing field observations, interviews with 12 key informants, and a questionnaire survey of 400 elderly individuals aged 60 and above. Instrument reliability was confirmed with a Cronbach’s alpha coefficient of 0.83. Data were analyzed using SPSS software. Findings indicate that among 25 items across five components of social sustainability and happiness, “architectural identity and authenticity” (mean=4.81), “memorability of space” (mean=4.62), and “sense of place attachment” (mean=4.45) received the highest scores. Conversely, “adequate resting furniture” (mean=2.67), “universal accessibility” (mean=2.84), and “access to restrooms” (mean=3.02) were identified as the most significant shortcomings. Pearson correlation results show that all five components of social sustainability positively and significantly relate to elderly happiness. The “sensory-psychological” component (r=0.92) shows the strongest correlation, while “accessibility and transportation” (r=0.69) shows the weakest. Despite its deficiencies, Naqsh-e Jahan Square, through its immense semantic and historical capital, provides a worthy setting for elderly happiness.تغییرات ساختاری جمعیت در دهه‌های اخیر و افزایش روزافزون سالمندان در شهرهای ایرانی، ضرورت بازطراحی فضاهای عمومی را با رویکردی انسان‌محور به دغدغه‌ای اصلی تبدیل کرده است. در این‌میان، میادین شهری به‌مثابه قلب تپندۀ حیات جمعی، نقشی تعیین‌کننده در ارتقای شادی و پایداری اجتماعی این گروه ایفا می‌کنند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی مؤلفههای پایداری اجتماعی میادین شهری از منظر شادی سالمندان و با مطالعۀ موردی میدان نقش‌جهان اصفهان انجام شده است. این تحقیق با روش ترکیبی اکتشافی متوالی و با استفاده از مشاهدات میدانی، مصاحبه با ۱۲ کنشگر کلیدی و پرسشنامه در میان ۴۰۰ سالمند ۶۰ سال و بالاتر صورت پذیرفته است. پایایی ابزار با محاسبۀ ضریب آلفای کرونباخ معادل 0/83 تأیید شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد از میان ۲۵ گویه در پنج مؤلفۀ پایداری اجتماعی و شادکامی، مؤلفههای «هویت و اصالت معماری» با میانگین 4/81، «خاطره‌انگیزی فضا» با میانگین 4/62 و «حس تعلق به مکان» با میانگین 4/45 بالاترین امتیاز را کسب کرده‌اند. در مقابل، «مبلمان استراحت مناسب» با میانگین 2/67، «دسترسی‌پذیری فراگیر» با میانگین 2/84 و «دسترسی به سرویس بهداشتی» با میانگین 3/02 مهم‌ترین کاستی‌ها هستند. نتایج همبستگی پیرسون نشان می‌دهد تمامی پنج عامل پایداری اجتماعی با شادی سالمندان رابطۀ مثبت و معنادار دارند. عامل «حسی ـ روانی» با ضریب 0/92 قوی‌ترین و «دسترسی و حمل‌ونقل» با ضریب 0/69 ضعیف‌ترین رابطه را دارند. میدان نقش‌جهان علی‌رغم کاستی‌ها، به واسطۀ سرمایه عظیم معنایی و تاریخی خود، بستری شایسته برای شادی سالمندان فراهم می‌آورد.https://www.juep.net/article_252055_b9361dee8233cfc96942bcd9cee2503b.pdf