مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187820261023The role of urban green infrastructure on social sustainability (Case study: old neighborhoods of Hamadan city)نقش زیرساختهای سبز شهری بر پایداری اجتماعی (نمونۀ موردی: محلات قدیمی شهر همدان)42124035010.22034/uep.2026.558042.1774FAعاطفهعسگری الهامدانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایرانحسنسجادزادهاستاد گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران0000-0002-3989-9389امیربهادرثمریکارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران0009-0003-4587-3040نداسهرابیکارشناسی ارشد طراحی شهری، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایرانJournal Article20251113Urban green infrastructure, as one of the main pillars of sustainable development, plays a fundamental role in improving the quality of life of citizens and achieving social sustainability. Despite the importance of this component, many Iranian cities, especially in old contexts, have faced challenges in recent decades, such as the reduction of local green spaces, erosion of canals and springs, and the decline of social interactions. The present study aims to analyze the role of urban green infrastructure in improving the social sustainability of historical neighborhoods in Hamedan. The research method is descriptive-analytical and applied in terms of purpose. A questionnaire was used to collect data, and the statistical population included residents of five old neighborhoods of Hamedan (Kalpa, Kebabian, Haji, Aghajani Beg, and Khatuniyeh). The sample size was determined as 385 people using the Cochran formula, and the data were subjected to factor analysis and structural equation modeling using SPSS and AMOS software. The results showed that there is a significant relationship between urban green infrastructure and dimensions of social sustainability, including neighborhood identity, sense of place, social presence, safety and security, social participation, and accessibility. Among these dimensions, “neighborhood identity” and “place attachment” have received the greatest impact from green infrastructure, while “social participation” has shown the least relationship. Accordingly, preserving and revitalizing natural elements such as springs, canals, and neighborhood lawns can be considered as an effective strategy for improving the quality of life and social sustainability of historic urban contexts.زیرساختهای سبز شهری به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعۀ پایدار، نقشی اساسی در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و تحقق پایداری اجتماعی ایفا میکنند. با وجود اهمیت این مؤلفه، بسیاری از شهرهای ایران بهویژه در بافتهای قدیمی، در دهههای اخیر با چالشهایی نظیر کاهش فضاهای سبز محلی، فرسایش قنوات و چشمهها و افت تعاملات اجتماعی مواجه شدهاند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش زیرساختهای سبز شهری در ارتقای پایداری اجتماعی محلات تاریخی شهر همدان انجام گرفته است. روش تحقیق از نوع توصیفی ـ تحلیلی و از نظر هدف، کاربردی است. برای گردآوری دادهها از پرسشنامه استفاده شده و جامعۀ آماری شامل ساکنان پنج محلۀ قدیمی شهر همدان (کلپا، کبابیان، حاجی، آقاجانیبیگ و خاتونیه) است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 385 نفر تعیین شد و دادهها با بهرهگیری از نرمافزارهای SPSS و AMOS مورد تحلیل عاملی و مدلسازی معادلات ساختاری قرار گرفت. نتایج نشان داد میان زیرساختهای سبز شهری و ابعاد پایداری اجتماعی شامل هویت محلهای، حس تعلق به مکان، حضورپذیری اجتماعی، ایمنی و امنیت، مشارکت اجتماعی و دسترسی رابطهای معنادار وجود دارد. در میان این ابعاد، «هویت محلهای» و «دلبستگی مکانی» بیشترین تأثیر را از زیرساخت سبز پذیرفتهاند، در حالی که «مشارکت اجتماعی» کمترین میزان ارتباط را نشان داده است. بر ایناساس، حفظ و احیای عناصر طبیعی نظیر چشمهها، قنوات و چمن محلات میتواند به عنوان راهبردی مؤثر در ارتقای کیفیت زندگی و پایداری اجتماعی بافتهای تاریخی شهری مد نظر قرار گیرد.https://www.juep.net/article_240350_dc86ee7bd16dbff15a1e67887ffd8585.pdfمرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187820261023Analyzing the impacts of tourism on sustainable regional development: a case study of the Kavirat District, Aran va Bidgol County, Iranتحلیل اثرات گردشگری بر توسعۀ پایدار منطقهای (مطالعۀ موردی: بخش کویرات شهرستان آران و بیدگل)223024302110.22034/uep.2026.578862.1865FAمصطفیخانی آرانیکارشناسی ارشد اکوتوریسم، گروه جغرافیا و گردشگری، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران0009-0005-6937-0901Journal Article20260413Tourism, as a tool for regional development, can lead to unsustainable consequences in the absence of integrated planning, particularly in desert areas. This study analyzes the impacts of tourism on sustainable regional development across economic, socio-cultural, and environmental dimensions in the Kavirat district of Aran va Bidgol county. This applied research is descriptive-analytical with a quantitative approach. The statistical population comprised 11,745 residents of the Kavirat district. Using G*Power, the sample size was estimated at 260 individuals, selected via simple random sampling. Data were collected using a researcher-made questionnaire and analyzed in SPSS through T-tests, Pearson correlation, and the Friedman test. The findings showed that residents’ average perceptions of tourism impacts in the economic (3.00), socio-cultural (2.93), and environmental (3.01) dimensions were close to the moderate level, showing no significant difference from the reference value (3). Although the economic dimension had a higher relative priority, this difference was not statistically significant. Furthermore, positive and significant relationships were observed among all sustainable development dimensions, while no significant differences existed between male and female perspectives. Overall, the results indicated that tourism in its current state has failed to play an effective role in achieving sustainable regional development, and its impacts remain limited from the local community’s perspective. This highlights the necessity of transitioning to planned and participatory models tailored to the specific capacities of desert regions.گردشگری به عنوان یکی از ابزارهای توسعۀ منطقهای، در صورت فقدان برنامهریزی یکپارچه میتواند به پیامدهایی ناپایدار، بهویژه در مناطق کویری، منجر شود. هدف پژوهش حاضر، تحلیل اثرات گردشگری بر توسعۀ پایدار منطقهای در ابعاد اقتصادی، اجتماعی ـ فرهنگی و زیستمحیطی در بخش کویرات شهرستان آران و بیدگل است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد کمی است. جامعۀ آماری شامل 11745 نفر از ساکنان بخش کویرات بود که با استفاده از نرمافزار G*Power حجم نمونه 260 نفر برآورد و نمونهگیری به روش تصادفی ساده انجام شد. دادهها از طریق پرسشنامه محققساخته گردآوری و با استفاده از آزمونهای T، همبستگی پیرسون و فریدمن در نرمافزار SPSS تحلیل شدند. یافتهها نشان داد میانگین ادراک ساکنان از اثرات گردشگری در بعد اقتصادی (3/00)، اجتماعی ـ فرهنگی (2/93) و زیستمحیطی (3/01) بسیار نزدیک به سطح متوسط بوده و هیچیک از این ابعاد تفاوت معناداری با مقدار مرجع [3] نداشتند. در مقایسۀ ابعاد، بعد اقتصادی از اولویت نسبی بالاتری برخوردار بود، هرچند این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود. همچنین، بین تمامی ابعاد توسعۀ پایدار روابط مثبت و معناداری مشاهده شد، در حالی که تفاوت معناداری میان دیدگاه زنان و مردان وجود نداشت. در مجموع، نتایج نشان میدهد گردشگری در وضعیت کنونی نتوانسته نقش مؤثری در تحقق توسعۀ پایدار منطقهای ایفا کند و آثار آن از دیدگاه جامعۀ محلی در سطحی محدود باقی مانده است؛ امری که ضرورت گذار به الگوهای برنامهریزیشده، مشارکتمحور و متناسب با ظرفیتهای مناطق کویری را برجسته میسازد.https://www.juep.net/article_243021_af1014254799baa7e94ac4447c8bc748.pdfمرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187820261023Reconstructing the conditions of possibility for the inconsistency between theory and practice in Iran’s spatial planning when regulating the relationship between national totality and regional multiplicitiesبازسازی شرایط امکان ناسازگاری نظر و عمل در برنامهریزی فضایی ایران به هنگام تنظیم شدن نسبت میان کلیت ملی و تکثرهای منطقهای325724310810.22034/uep.2026.572965.1825FAفرامرزرستمیدانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران0009-0004-6144-0402هاشمداداشپوراستاد گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران0000-0002-2914-3668Journal Article20260130This study aims to examine the moment in which the spatial organization of national and regional development is constituted as a plannable problem—a decisive moment in practical judgment for regulating the relationship between national totality and regional multiplicities, and in the emergence of the inconsistency between theory and practice in spatial planning in Iran. To achieve an ontological understanding of this moment, the research is conducted through a combination of critical realism and philosophical hermeneutics. This study adopts a qualitative interpretive approach, and the analysis is carried out through an interpretive reading of development plans, spatial planning documents, laws, and institutional planning texts from their inception up to the Seventh Development Plan. The analytical process, moving within the hermeneutic circle between the historical horizon, planning texts, and the researcher’s pre-understanding, led to the identification of enduring patterns of questioning and semantic tensions in the formulation of national–regional development. The findings indicate that planning has consistently sought to stabilize development as a national, steerable totality over time, while regional multiplicities have continuously introduced divergent futures and spatial uncertainties into this totality. The historical response of the planning system to this tension has not been the acceptance of two distinct spatial levels with competing policy logics, but rather the continual reconfiguration of the situation of encounter through various modes of regulating development time, ranging from spatial homogenization and the structuring of temporality to living with uncertainty, mediating national identity, and subsuming the region within the chain logic of national development. Accordingly, the inconsistency between theory and practice is neither a gap to be bridged nor merely a consequence. Rather, it constitutes the internal logic of a dominant horizon of understanding that, to maintain coherence and enable action over development time, constrains, suspends, or reabsorbs spatial differences.هدف این پژوهش، واکاوی لحظهای است که سازماندهی فضایی توسعۀ ملی و منطقهای به مثابه مسئلهای برنامهریزیشدنی صورتبندی میشود؛ لحظهای تعیینکننده در داوریِ عملی برای تنظیم نسبت میان کلیت ملی و تکثرهای منطقهای و شکلگیری ناسازگاری نظر و عمل در برنامهریزی فضایی ایران. برای فهم هستیشناختی این لحظه، پژوهش با ترکیب دو رویکرد رئالیسم انتقادی و هرمنوتیک فلسفی انجام شده است. این مطالعه از نوع کیفی تفسیری است و تحلیل از طریق خوانش تفسیری اسناد برنامههای توسعه، آمایش سرزمین، قوانین و اسناد نهادی برنامهریزی از آغاز تا برنامۀ هفتم توسعه صورت گرفته است. فرایند تحلیل با حرکت در دور هرمنوتیکی میان افق تاریخی، متون برنامهای و پیشفهم پژوهشگر، به شناسایی الگوهای پایدار پرسش و تنشهای معنایی در صورتبندی توسعۀ ملی ـ منطقهای انجامید. یافتهها نشان میدهد برنامهریزی همواره کوشیده است توسعه را به مثابه کلیتی ملی و قابل هدایت در زمان تثبیت کند، در حالی که تکثرهای منطقهای پیوسته آیندههای متفاوت و عدمقطعیتهای فضایی را به این کلیت وارد کردهاند. پاسخ تاریخی نظام برنامهریزی به این تنش، نه پذیرش دو سطح فضایی متفاوت با دو منطق سیاستی درگیرانه، بلکه بازصورتبندی مداوم موقعیت مواجهه از طریق شیوههای مختلف تنظیم زمان توسعه بوده است؛ از همگنسازی فضایی، ساختاریسازی زمانمندی و زیستن با عدمقطعیت تا میانجیگری هویت ملی و استحالۀ منطقه در منطقِ زنجیرهای توسعۀ ملی. بر ایناساس، ناسازگاری نظر و عمل نه شکافی پرشدنی، و نه حتی پیامد، بلکه خودش منطقِ درونیِ یک افقِ فهمِ مسلط است که برای حفظ انسجام و امکان کنش در زمان توسعه، تفاوتهای فضایی را مهار، تعلیق یا بازجذب میکند.https://www.juep.net/article_243108_353d2fd279a9ac73bca796a35a9dfef8.pdfمرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187820261023Identification and prioritization of entrepreneurial opportunities in hamadan smart urban transportation using a mixed-methods approach and the fuzzy VIKOR methodشناسایی و اولویتبندی فرصتهای کارآفرینی در حملونقل هوشمند شهری همدان با رویکرد آمیخته و روش ویکور فازی587424295710.22034/uep.2026.566115.1806FAروحالهسهرابیدانشیار، گروه آموزشی مدیریت، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران0000-0003-4757-6974محمدمهدیقاسمی نافعدانشآموختۀ کارشناسی ارشد مدیریت کسبوکار ـ استراتژی، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایرانامیرحسینرهبراستادیار گروه آموزشی مدیریت، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران0000-0001-5042-7828اهوراروشنیدانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت کسبوکار ـ استراتژی، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایرانهادیرضایی راداستادیار گروه آموزشی هنر و معماری / مهندسی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران0000-0003-3892-4789Journal Article20251221Rapid urbanization has exposed cities like Hamedan to persistent transportation challenges, including structural weaknesses in public transport fleets and severe traffic congestion. The smart city approach, through technology driven solutions, offers the potential to transform these challenges into entrepreneurial investment opportunities. However, growing uncertainty in identifying priority opportunities increases the risk of inefficient allocation of financial and managerial resources. Therefore, systematic prioritization of these opportunities is essential for effective investment decisions. This study identifies and prioritizes entrepreneurial opportunities in Hamedan’s smart urban transportation using a mixed method approach. In the qualitative phase, a systematic review of smart city documents and reports identified six final opportunities in the form of products or services. In the quantitative phase, 16 experts from academia, the municipality, the city council, and smart city practitioners evaluated the opportunities and weighted the criteria using pairwise comparisons. Criteria weights were calculated using the fuzzy analytic hierarchy process (FAHP), and the opportunities were ranked using the Fuzzy VIKOR method. The consistency ratio (0.02) confirmed the reliability of the judgments. The results showed that “availability of technological infrastructure” (0.165), “market demand” (0.158), and “market growth potential” (0.135) were the most important criteria. The final ranking indicated that the priorities were “traffic management” (VIKOR index 0.0206) and “smart buses and taxis” (VIKOR index 0.0322), and the last priority was “electric vehicle charging stations” (VIKOR index 0.1752). These findings indicated that opportunities aligned with existing infrastructure and market demand have a higher investment priority. This research provides a decision-making roadmap for entrepreneurs and urban management by transforming urban issues into prioritized opportunities.رشد شتابان شهرنشینی شهرهایی مانند همدان را با چالشهای مزمن حملونقلی ازجمله ضعف ساختاری ناوگان عمومی و تراکم ترافیک روبهرو ساخته است. از یکسو، رویکرد شهر هوشمند با ارائۀ راهحلهای فناورانه، ظرفیت بالقوهای برای تبدیل این مسائل به فرصتهای سرمایهگذاری کارآفرینانه دارد. از سوی دیگر، عدم قطعیت فزاینده در شناسایی فرصتهای اولویتدار ریسک هدررفت منابع مالی و مدیریتی را افزایش میدهد. از اینرو، اولویتبندی نظاممند این فرصتها نیازی ضروری برای تخصیص هدفمند سرمایهگذاریها به شمار میرود. هدف این پژوهش، شناسایی و اولویتبندی فرصتهای کارآفرینی در حملونقل هوشمند شهری همدان با رویکرد آمیخته (Mixed Method) است. در مرحلۀ کیفی، با مرور نظاممند اسناد و مستندات شهرهای هوشمند، شش فرصت نهایی در قالب محصول/خدمت استخراج شد. در مرحلۀ کمی، ۱۶ خبره از دانشگاه، شهرداری، شورای شهر و فعالان هوشمندسازی، معیارهای ارزیابی را از طریق مقایسههای زوجی وزندهی کرده و عملکرد فرصتها را ارزیابی کردند. وزن معیارها با تحلیل سلسلهمراتبی فازی (FAHP) و اولویتبندی با روش ویکور فازی (FuzzyVIKOR) انجام شد. نرخ ناسازگاری قضاوتها (۰/۰۲) تأییدکنندۀ اعتبار اوزان بود. یافتهها نشان داد «فراهم بودن زیرساختهای فناوری» (وزن 0/165)، «نیاز بازار» (0/158) و «پتانسیل رشد بازار» (0/135) مهمترین معیارها هستند. رتبهبندی نهایی بیانگر اولویتهای نخست «مدیریت ترددها» (شاخص ویکور 0/0206) و «هوشمندسازی اتوبوسها و تاکسیها» (شاخص ویکور 0/0322) و اولویت آخر «ایستگاه شارژ وسایل نقلیۀ الکتریکی» (شاخص ویکور 0/1752) است. این نتایج نشان میدهد فرصتهای دارای بیشترین همراستایی با زیرساختهای موجود و نیاز بازار، اولویت بیشتری برای سرمایهگذاری دارند. پژوهش حاضر با تبدیل مسائل شهری به فرصتهای اولویتبندیشده، نقشۀ راهی تصمیمیار برای کارآفرینان و مدیریت شهری ارائه میدهد.https://www.juep.net/article_242957_a84b44561a0f775365e2cd3cfd0121a0.pdfمرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187820261023Analyzing the impacts of tourism development in historic urban fabrics (A case study of Dabbaghan neighborhood, Qazvin)تحلیل اثرات توسعۀ گردشگری در بافتهای تاریخی (نمونۀ مورد مطالعه: محلۀ دباغان قزوین)769324283110.22034/uep.2026.569546.1814FAعاطفهبابائیکارشناسی ارشد طراحی شهری، گروه شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران0009-0003-3781-7938Journal Article20251230Tourism development in historical urban fabrics is an effective strategy for improving spatial, economic, and social quality, yet its success depends on understanding residents’ perceptions and experiences. This study aims to elucidate the conceptual model of residents’ perceptions toward tourism development in the Dabbaghan neighborhood of Qazvin and to identify the dimensions shaping these perceptions across physical, economic, and socio-cultural domains. Employing a qualitative approach, data were collected through 32 semi-structured interviews with residents selected via snowball sampling. Data analysis was conducted using MAXQDA software in three stages: open, axial, and selective coding. Open coding generated 521 initial codes, which were refined into seven categories through axial coding. The categories encompass “attitudes toward heritage preservation”, “satisfaction with urban amenities,” “neighborhood safety”, “protection of cultural identity,” “social participation,” “enhancement of tourism-related economic opportunities”, and “perspectives on local livelihoods”. These categories were finally synthesized into a core category via selective coding, titled “integrated enhancement of the physical, social, cultural, and economic dimensions of the historic neighborhood based on tourism development”. The findings revealed that residents’ perceptions follow a synergistic multidimensional pattern in which improved economic status, strengthened social interactions, cultural preservation, and enhanced physical quality operate simultaneously. This study advances the literature by providing an empirical conceptual model and a detailed analysis of the dimensions of local community perception, offering an actionable framework for tourism policymaking and management in similar historical contexts.توسعۀ گردشگری در بافتهای تاریخی یکی از راهبردهای مؤثر ارتقای کیفیت فضایی، اقتصادی و اجتماعی محسوب میشود، اما تحقق آن مستلزم درک دقیق ادراک و تجربۀ جامعۀ محلی است. هدف این پژوهش، تبیین الگوی ادراک ساکنان محلۀ تاریخی دباغان قزوین نسبت به توسعۀ گردشگری و شناسایی ابعاد مرتبط در سطوح کالبدی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی تفسیری و از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته انجام شد. جامعۀ پژوهش شامل ساکنان و کسبۀ محلۀ دباغان بود که با روش نمونهگیری هدفمند و گلولهبرفی ۳۲ نفر انتخاب شدند. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار MAXQDA و در سه مرحلۀ کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شده است. در مرحلۀ کدگذاری باز، ۵۲۱ کد اولیه استخراج شد. سپس، با کدگذاری محوری این کدها به ۷ مقولۀ اصلی شامل «نگرش به میراث و حفظ بافت»، «رضایت از امکانات شهری»، «ارتقای امنیت و ایمنی»، «حفاظت از هویت فرهنگی»، «مشارکت اجتماعی»، «تقویت ظرفیتهای اقتصادی گردشگری» و «دیدگاه نسبت به مشاغل محلی» سازماندهی شد. در نهایت، از طریق کدگذاری گزینشی، یک مقولۀ نهایی با عنوان «ارتقای یکپارچۀ ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و کالبدی محله مبتنی بر توسعۀ گردشگری» شکل گرفت. یافتهها نشان داد ادراک ساکنان یک الگوی چندبعدی همافزا را دنبال میکند که در آن بهبود وضعیت اقتصادی، تقویت تعاملات اجتماعی، حفاظت فرهنگی و ارتقای کیفیت کالبدی به طور همزمان عمل میکنند. نوآوری پژوهش در ارائۀ این الگوی مفهومی تجربی و تحلیل دقیق ابعاد ادراک جامعۀ محلی است که میتواند چارچوبی کاربردی برای سیاستگذاری و مدیریت گردشگری در بافتهای تاریخی مشابه فراهم کند.https://www.juep.net/article_242831_a95771b624993fd9e309740914ed3e61.pdfمرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187820261023Identifying and screening citizen participation indicators in public green spaces: a policy arrangement approach to urban agricultureشناسایی و غربال شاخصهای مشارکت شهروندی در فضاهای سبز عمومی با رویکرد ترتیبات خط مشی و کاربست کشاورزی شهری9411324262110.22034/uep.2026.577495.1855FAرضاباقریپژوهشگر دورۀ دکتری معماری منظر، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران0000-0001-6265-4534کیانوشسوزنچیاستادیار گروه معماری، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس تهران. تهران، ایران0000-0001-6470-4013مجتبیرفیعیاناستاد گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران0000-0001-7371-7617Journal Article20260224Urban agriculture in public green spaces offers an innovative approach toward sustainable urban development, with considerable potential to improve urban environmental quality and strengthen citizen participation. However, the success of this approach depends heavily on the institutional arrangements that either enable or limit citizen participation. This study identifies and prioritises the indicators that influence citizen participation in urban agriculture within public green spaces, using the policy arrangement approach (PAA). The research employed a mixed qualitative–quantitative methodology in two phases. In the first stage, through content analysis of 42 reputable national and international sources, 47 participation indicators were identified and categorized into 13 components and four dimensions of resources, actors, rules, and discourse. In the second stage, to build consensus and refine the indicators, the fuzzy Delphi method was used with the participation of 26 interdisciplinary experts, and the reliability of the results was assessed with the Friedman nonparametric test. <br>The findings confirmed 38 indicators and established their order of importance. The results showed that the resources dimension, particularly physical access and spatial allocation, carries the greatest weight in shaping participation, followed by the rules of the game, the actors, and participatory discourse dimensions. Overall, citizen participation in urban agriculture is an institutional process that requires the alignment of physical infrastructure, transparent legal frameworks, well-organized actors, and an outcome-oriented participatory discourse. The proposed framework can serve as both an analytical and a policy-oriented guide for planning and for the participatory governance of public green spaces.کشاورزی شهری در فضاهای سبز عمومی، رویکردی نوآورانه به سوی توسعة پایدار شهری ارائه میدهد. این رویکرد ظرفیت قابل توجهی برای ارتقای کیفیت محیط زیست شهری و تقویت مشارکت شهروندی دارد. با اینحال، موفقیت این رویکرد بهشدت به ترتیبات نهادیای وابسته است که مشارکت شهروندی را تسهیل یا محدود میکنند. پژوهش حاضر با بهکارگیری رویکرد ترتیبات خط مشی، به شناسایی و اولویتبندی شاخصهای مؤثر بر مشارکت شهروندی در کشاورزی شهری واقع در فضاهای سبز عمومی میپردازد. این تحقیق با روششناسی آمیختة کیفی ـ کمّی در دو مرحله انجام شد. در مرحلة نخست، از طریق تحلیل محتوای ۴۲ منبع معتبر داخلی و بینالمللی، ۴۷ شاخص مشارکت شناسایی و در قالب ۱۳ مؤلفه و چهار بُعد منابع، کنشگران، قواعد و گفتمان دستهبندی شدند. در مرحلة دوم، به منظور اجماعسازی و پالایش شاخصها، روش دلفی فازی با مشارکت ۲۶ خبرة میانرشتهای به کار گرفته شد و پایایی نتایج با آزمون ناپارامتریک فریدمن ارزیابی شد.<br>یافتهها به تأیید ۳۸ شاخص و اولویتبندی آنها انجامید. نتایج نشان داد بُعد منابع ـ بهویژه دسترسی فیزیکی و تخصیص فضا ـ بیشترین اهمیت را در شکلدهی به مشارکت دارد و پس از آن، ابعاد قواعد بازی، کنشگران و گفتمان مشارکتی قرار میگیرند. در مجموع، مشارکت شهروندی در کشاورزی شهری، بهمثابة فرایندی نهادی، نیازمند همراستایی زیرساختهای کالبدی، چارچوبهای قانونی شفاف، کنشگران سازمانیافته و گفتمان مشارکتی نتیجهمحور است. چارچوب پیشنهادی میتواند به عنوان راهنمایی تحلیلی و سیاستگذارانه برای برنامهریزی و حکمروایی مشارکتی فضاهای سبز عمومی به کار رود.https://www.juep.net/article_242621_af3bd4a9222d0381815404e4f48b6db5.pdfمرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187820261023From the passageway to urban third place: Explaining the capacities of third place in strengthening the economic resilience of urban sidewalk corridors (Case study: Sarzendegi Pedestrian pathway, District 2 of Tehran Municipality)از مسیر عبوری تا مکان سوم شهری: تبیین ظرفیتهای مکان سوم در تقویت تابآوری اقتصادی محورهای پیادۀ شهری (مطالعۀ موردی: پیادهراه سرزندگی، منطقۀ ۲ شهرداری تهران)11412624290510.22034/uep.2026.575597.1841FAمحمدحسینبوچانیاستادیار گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0000-0002-3021-5593مهدیصالحیدانشآموختۀ کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه علم و صنعت، شهردار منطقۀ 2 شهرداری تهران، ایرانآذینبهرام پوریپژوهشگر دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0000-0002-2343-7737فهیمهصابریپژوهشگر دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0000-0001-9954-956Xمرضیهصمدی فروشانیاستادیار گروه مهندسی صنایع، دانشکدۀ مهندسی صنایع، دانشگاه ایوانکی، ایوانکی، ایران0000-0002-6531-8947Journal Article20260213Urban planners have recently considered urban sidewalk corridors as an important tool for recreating public spaces. However, operating many of these spaces shows that their continued vitality and economic dynamism in the long term face challenges and, in some cases, involve dependence on urban management resources. This situation highlights the need to pay attention to the concept of “economic resilience” at the microeconomic scale and at the level of pedestrian-oriented public spaces. Meanwhile, the concept of the “third place,” as a platform for voluntary social interactions, informal relationships, and the collective experience of people, can provide an analytical framework for understanding the socio-economic dynamics of public spaces. However, the conceptual link between third-place characteristics and the economic resilience capacities of urban sidewalk corridors has been less explored in the literature. This study aimed to explain the capacities of third-place components in strengthening the economic resilience of sidewalk corridors. The research approach was explanatory-analytical, and its strategy was a case study of the Sarzendegi pedestrian pathway in District 2 of the Tehran Municipality. Data was collected through semi-structured interviews with a panel of experts, and the extracted mechanisms were evaluated. Expert consensus was then reached using the modified Delphi method. Facilitating voluntary social interactions, strengthening collective identity, the spatial functional flexibility, and event-based programming were considered potential capacities supporting the dynamics of micro-activities and the relative continuity of economic interactions on urban sidewalks. Accordingly, by providing a prioritized conceptual framework, the research aimed to explain the mechanisms linking third-place characteristics with economic resilience capacities at the scale of sidewalks. The results can be used to guide the planning, design, and management of urban sidewalk corridors, especially in the exploitation phase, as an analytical basis for strengthening the socio-economic dynamics of these spaces.محورهای پیادۀ شهری در سالهای اخیر به عنوان یکی از ابزارهای مهم بازآفرینی فضاهای عمومی مورد توجه برنامهریزان شهری قرار گرفتهاند. با اینحال، تجربۀ بهرهبرداری از بسیاری از این فضاها نشان میدهد تداوم سرزندگی و پویایی اقتصادی آنها در بلندمدت با چالشهایی مواجه است و در برخی موارد وابستگی به منابع مدیریت شهری را به همراه دارد. این وضعیت ضرورت توجه به مفهوم «تابآوری اقتصادی» را در مقیاس اقتصاد خرد و در سطح فضاهای عمومی پیادهمحور برجسته میسازد.<br>در اینمیان، مفهوم «مکان سوم شهری» به عنوان بستری برای شکلگیری تعاملات اجتماعی داوطلبانه، روابط غیررسمی و تجربۀ جمعی شهروندان میتواند چارچوبی تحلیلی برای فهم پویاییهای اجتماعی ـ اقتصادی فضاهای عمومی فراهم کند. با وجود این، پیوند مفهومی میان ویژگیهای مکان سوم و ظرفیتهای تابآوری اقتصادی در مقیاس محورهای پیادۀ شهری در ادبیات پژوهش کمتر مورد بررسی قرار گرفته است.<br>پژوهش حاضر با هدف تبیین ظرفیتهای مؤلفههای مکان سوم شهری در تقویت تابآوری اقتصادی محورهای پیاده انجام شد. رویکرد پژوهش، تحلیلی ـ تبیینی و راهبرد آن، مطالعۀ موردی پیادهراه «سرزندگی» در منطقۀ ۲ شهرداری تهران است. دادههای پژوهش از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با پنل خبرگان گردآوری شده و سازوکارهای استخراجشده با بهرهگیری از روش دلفی تعدیلشده مورد ارزیابی و اجماع خبرگانی قرار گرفته است.<br>یافتههای پژوهش نشان میدهد مؤلفههایی همچون تسهیل تعاملات اجتماعی داوطلبانه، تقویت هویت جمعی، انعطافپذیری عملکردی فضا و فعالسازی رویدادمحور، به عنوان ظرفیتهایی بالقوه در حمایت از پویایی فعالیتهای خرد و تداوم نسبی تعاملات اقتصادی در محورهای پیادۀ شهری قابل تفسیر هستند.<br>بر ایناساس، پژوهش با ارائۀ یک چارچوب مفهومی اولویتبندیشده، تلاش میکند سازوکارهای پیوند میان ویژگیهای مکان سوم و ظرفیتهای تابآوری اقتصادی در مقیاس محورهای پیاده را تبیین کند. نتایج این پژوهش میتواند در هدایت فرایند برنامهریزی، طراحی و مدیریت محورهای پیادۀ شهری، بهویژه در مرحلۀ بهرهبرداری، به عنوان مبنایی تحلیلی برای تقویت پویایی اجتماعی ـ اقتصادی این فضاها مورد استفاده قرار گیرد.https://www.juep.net/article_242905_73c4f6d99ef5e7648a1d266f0632caa8.pdfمرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187820261023Living on the margins of the city: an ethnography of moving bodies and urban exclusion in waste pickingزیستن در حاشیۀ شهر: مردمنگاری بدنهای در حرکت و سیاستهای طرد در زبالهگردی شهری12813824403310.22034/uep.2026.575708.1842FAسید قاسمحسنیدانشیار، گروه مردمشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران0000-0003-1586-0970کوهیارمحسنپوراستادیار، گروه مردمشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران0000-0001-5898-8785Journal Article20260214Urban waste picking is an important yet understudied phenomenon in contemporary cities, situated at the intersection of social inequality, waste management, and urban policy. It has largely been examined through economic, policy-oriented, or social-problem frameworks, with limited attention to its spatial and embodied dimensions, particularly in Iranian cities. This article offers an ethnographic analysis of waste picking as a mode of urban dwelling shaped by movement, embodiment, and everyday negotiations with urban order. The study is based on four months of qualitative fieldwork in Amol, Iran, using participant observation and in-depth engagement with purposively selected waste pickers across specific urban locations and temporal rhythms. Findings indicated that waste pickers actively participate in the social production of urban space through repetitive routes, strategic timing, and spatial tactics, transforming marginal sites into functional and meaningful nodes within the city’s lived geography. Their bodies emerge as key sites where environmental inequality and urban exclusion are materialized; continuous exposure to contamination and risk demonstrates how structural vulnerability accumulates at the level of lived experience. At the same time, their adaptive mobility and strategic invisibility function as a form of everyday resistance. By integrating urban anthropology, embodiment theory, and environmental justice, this study argues that understanding the contemporary city necessitates attention to marginalized lives and bodies that are engaged with the environment.زبالهگردی شهری یکی از پدیدههای مهم، اما کمترمطالعهشده در شهرهای معاصر است که در تقاطع نابرابری اجتماعی، مدیریت پسماند و سیاستهای شهری قرار دارد. پژوهشهای مربوط به زبالهگردی شهری عمدتاً در چارچوب تحلیلهای اقتصادی، آسیبشناسانه یا سیاستمحور انجام شدهاند و کمتر به ابعاد فضایی و بدنمند این پدیده، بهویژه در بستر شهری ایران، پرداختهاند. پژوهش حاضر با رویکرد مردمنگارانه، زبالهگردی را نه فقط فعالیتی غیررسمی، بلکه شکلی از زیستن در شهر تحلیل میکند که از خلال حرکت، بدن و کنشهای روزمره در نظم شهری شکل میگیرد. دادههای پژوهش حاضر حاصل کار میدانی در شهر آمل است که با مشاهدۀ مشارکتی و تعامل عمیق با زبالهگردهای منتخب به شیوۀ هدفمند در مکانهای مشخص و زمانهای مختلف از شهر گردآوری شد. یافتهها نشان میدهد زبالهگردها از طریق مسیرهای تکرارشونده، زمانبندیهای خاص و تاکتیکهای فضایی، در تولید اجتماعی فضای شهری مشارکت فعال دارند و فضاهای بهظاهر حاشیهای را به گرههای کارکردی و معنادار شهر بدل میکنند. همچنین، بدن آنان محل تجسم نابرابریهای محیطی و سیاستهای طرد شهری است؛ تماس مداوم با آلودگی و خطر نشان میدهد آسیبپذیری ساختاری چگونه در سطح تجربۀ زیسته انباشته میشود. در عین حال، تحرک تطبیقی و نامرئیسازی راهبردی آنان را میتوان شکلی از مقاومت روزمره دانست. این مقاله با پیوند انسانشناسی شهری، نظریۀ بدنمندی و عدالت محیطی نشان میدهد فهم شهر معاصر مستلزم توجه به زیستهای حاشیهای و بدنهای درگیر با محیط است.https://www.juep.net/article_244033_170b8b9890f59681201b7550036894af.pdf