مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187320260522Identification and systematic analysis of barriers to implementation Performance- Based budgeting: evidence from Tabriz municipalityشناسایی و تحلیل سیستمی موانع استقرار بودجهریزی عملیاتی، مطالعه موردی شهرداری تبریز42223332810.22034/uep.2025.545412.1708FAفهمیدهقربانیپژوهشگر پسادکتری، گروه توسعۀ اقتصادی و برنامهریزی، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، ایران0000-0002-9158-1183داودبهبودیاستاد گروه توسعۀ اقتصادی و برنامهریزی، دانشکدۀ اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، ایران0000-0002-5893-3271Journal Article20250908This study aims to identify and systemically analyze the barriers to implementing Performance-Based budgeting in Tabriz Municipality. A qualitative research approach and thematic analysis were applied. Data were gathered through a systematic review of literature, relevant laws and official documents, and semi-structured interviews with managers and experts in urban planning and budgeting. Data analysis was conducted in MAXQDA, while causal relationships among the barriers were illustrated through causal loop diagrams (CLDs) developed in Vensim. To ensure coding reliability, inter-coder agreement was assessed, yielding an agreement rate of 82 percent.<br>The findings indicate that the barriers to Performance-Based budgeting fall into three themes: barriers due to environmental attributes, barriers due to organizational resources, and barriers due to organizational capability. Key environmental barriers include centralized decision-making, political influences, insufficient legal support, economic instability, and limited stakeholder participation. Barriers due to organizational resources are inadequate sustainable financial resources, weak information infrastructures, limited professional expertise, and the lack of integrated financial systems. Moreover, weak accountability culture, short-term managerial perspectives, misalignment between planning and budgeting, and the absence of a clear overarching strategy represent major barriers due to organizational capability.<br>The CLDs and the resulting conceptual framework identified twenty-one feedback loops—thirteen positive and eight negative—highlighting the dynamic and interconnected nature of the barriers. Overall, the results suggest that successful and sustainable implementation of Performance-Based budgeting depends on simultaneous reforms in urban governance structures, enhancement of information infrastructures, human resource capacity development, and institutionalization of a performance-oriented culture within the municipality.هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل سیستمی موانع استقرار بودجهریزی عملیاتی در شهرداری تبریز است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل تماتیک انجام شد. دادهها از سه منبع شامل مرور نظاممند پیشینه، بررسی قوانین و اسناد رسمی و مصاحبههای نیمهساختاریافته با مدیران و کارشناسان جمعآوری شد. تحلیل دادهها در نرمافزار MAXQDA انجام شد و به منظور نمایش روابط علّی میان موانع، از نمودارهای علّی ـ معلولی (CLD) در نرمافزار Vensim بهره گرفته شد. همچنین، برای سنجش اعتمادپذیری کدگذاریها، از روش توافق درونموضوعی استفاده شد و میزان توافق میان دو کدگذار ۸۲ درصد برآورد شد. یافتهها نشان داد موانع استقرار بودجهریزی عملیاتی در سه تم اصلی قابل طبقهبندیاند: موانع ناشی از ویژگیهای محیطی، موانع ناشی از منابع سازمانی و موانع ناشی از توانمندی سازمانی. در میان موانع محیطی، تمرکزگرایی، ملاحظات سیاسی، ضعف قوانین، بیثباتی اقتصادی و محدودیت مشارکت ذینفعان بیشترین نقش بازدارنده را دارند. در سطح منابع سازمانی نیز کمبود منابع مالی پایدار، ضعف زیرساختهای اطلاعاتی، کمبود نیروی انسانی متخصص و نبود سامانههای یکپارچۀ مالی از چالشهای مهم به شمار میروند. علاوه بر این، ضعف فرهنگ پاسخگویی، نگرش کوتاهمدت مدیران، عدم همراستایی برنامه و بودجه و فقدان استراتژی کلان، مهمترین موانع توانمندی سازمانی هستند. بر اساس نمودارهای CLD و الگوی مفهومی استخراجشده، میان موانع شناساییشده ۲۱ حلقۀ بازخوردی (۱۳ مثبت و ۸ منفی) وجود دارد که بیانگر پویایی و درهمتنیدگی ساختار موانع است. نتایج نشان میدهد تحقق پایدار بودجهریزی عملیاتی مستلزم اصلاح همزمان ساختار حکمرانی، تقویت زیرساختهای اطلاعاتی، توانمندسازی سرمایه انسانی و نهادینهسازی فرهنگ عملکردمحور در شهرداری است.https://www.juep.net/article_233328_e01c049438c9f037b7bff1f3c02ededb.pdfمرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187320260522Elucidating Tehran’s urban planners and city managers' perceptions of transit-oriented development (TOD)تبیین ادراک برنامهریزان و مدیران شهری تهران از مفهوم توسعۀ حملونقلمحور244323371810.22034/uep.2025.548320.1731FAامینمحتاجالله یزدیکارشناسی ارشد برنامهریزی منطقهای دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران0009-0002-2193-8180محمدصالحشکوهی بیدهندیاستادیار دانشکدۀ معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران0000-0002-8472-270XJournal Article20251006TOD, as an urban planning paradigm, has become central to Tehran’s management. This approach, based on principles such as increased density, mixed land use, and pedestrian orientation, promises to reduce automobile dependency and improve urban quality of life. However, expert perspectives reveal significant challenges in interpreting TOD’s objectives within its implementation frameworks. This research aims to understand how Tehran’s decision-makers interpret this concept and how this interpretation diverges from its theoretical foundations. Using a thematic analysis methodology, this study explores the subject through in-depth interviews with eight experts. The findings indicate that while experts understand TOD’s core principles—creating a compact, pedestrian-focused city with a high quality of life—this ideal is overshadowed by misinterpretations that reduce the concept of “development” to simple “revenue generation from density.” Such distortions stem from a profit-driven approach and managerial policies that view TOD not as an urban planning strategy but as a revenue-generating tool to fund other projects. This instrumentalist approach faces structural challenges and implementation barriers, including legal issues, infrastructure saturation, and conflicts with higher-level planning documents. Rather than achieving its intended goals, this misguided path is likely to produce negative social and economic consequences, such as exacerbating inequality and eroding neighborhood identity. Ultimately, these factors contribute to a pessimistic outlook, foreshadowing the plan’s failure to meet its objectives. Consequently, its legacy is anticipated to be not a functional, efficient city, but a collection of fragmented, disconnected construction projects.TOD به عنوان یکی از پارادایمهای شهرسازی، در کانون مدیریت شهری تهران قرار گرفته است. این رویکرد که بر اصولی همچون افزایش تراکم، اختلاط کاربری و پیادهمحوری استوار است، نویدبخش کاهش وابستگی به خودرو و ارتقای کیفیت زیست شهری است. با اینحال، دیدگاه متخصصان، بیانگر وجود چالشهایی در تفسیر اهداف TOD در رویکردهای اجرایی است. پژوهش به دنبال آن است که بفهمد این مفهوم در ذهن تصمیمگیران تهران چگونه تفسیر میشود و چه تفاوتی با مبانی نظری آن دارد. این پژوهش با استفاده از روش تحلیل مضمون و بر اساس مصاحبههای عمیق با هشت تن از متخصصان به واکاوی این موضوع میپردازد. یافتهها نشان میدهد متخصصان درک روشنی از اصول TOD، یعنی ایجاد شهری فشرده، پیادهمحور و باکیفیت زندگی بالا دارند. اما این آرمان تحتالشعاع تفاسیر نادرست قرار گرفته و مفهوم «توسعه» به «کسب درآمد از تراکم» فروکاسته شده است. ریشۀ این تحریف، در رویکرد منفعتمحور و سیاستهای مدیریتی نهفته است که TOD را نه یک راهبرد شهرسازی، بلکه ابزاری برای کسب درآمد و تأمین مالی پروژههای دیگر میبیند. این رویکرد ابزاری با چالشهای ساختاری و موانع اجرایی، از جمله مشکلات حقوقی، اشباع زیرساختها و تضاد با اسناد بالادستی مواجه است، مسیر نادرست، به جای تحقق اهداف، به پیشبینی پیامدهای منفی اجتماعی و اقتصادی منجر شده است؛ از جمله تشدید نابرابری و خدشهدار شدن هویت محلات. در نهایت، این عوامل به چشمانداز بدبینانه و پیشبینی شکست طرح در رسیدن به اهداف خود منجر میشود، به گونهای که میراث آن نه یک شهر کارآمد، بلکه مجموعهای از پروژههای ساختمانی گسسته خواهد بود.https://www.juep.net/article_233718_2b7a4f25abfa3d296076f1156f2df39d.pdfمرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187320260522Analyzing global research trends in urban resilience and its nexus with renewable energy and climate change: a bibliometric study (2000–2025)بررسی تحولات پژوهشهای جهانی تابآوری شهری و همپیوندی آن با انرژیهای تجدیدپذیر و تغییر اقلیم: یک مطالعۀ علمسنجی (۲۰۰۰ ـ ۲۰۲۵)446523292610.22034/uep.2025.551762.1733FAشهریاررضاییدانشجوی کارشناسی ارشد برنامهریزی شهری، گروه شهرسازی، دانشکدۀ معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران0009-0003-3625-0538مریمترکمندانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران0009-0007-4254-5075مصطفیبهزادفراستاد گروه شهرسازی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران0000-0003-2882-694XJournal Article20251007Urban resilience has emerged in the twenty-first century as a key paradigm for confronting climate-change–induced stresses and associated hazards. Its linkage with renewable energy is fundamental, as clean-energy infrastructure facilitates decarbonization. This study aimed to chart the scientific evolution of the “urban resilience–renewable energy–climate change” nexus from 2000 to 2025. Records were retrieved from Scopus using TITLE-ABS-KEY queries centered on urban resilience, renewable energy, and climate change, then harmonized by consolidating synonyms and near-terms (e.g., PV/photovoltaic; NBS/green infrastructure) and deduplicating entries. The final dataset comprises 460 records; the subject-area distribution indicates environmental sciences (> 400), social sciences (~280), and energy (~150). Output has grown more than threefold since 2015, peaking at ~80 publications in 2024 and > 110 in 2025. Geographically, China and the United States lead, with India and Iran emerging as growing contributors. Keyword co-occurrence analysis in VOS viewer (Association Strength normalization; complete counting) reveals three dominant clusters: (1) resilience–climate change and risk management; (2) governance, justice, and energy policy; and (3) urban microclimate, remote sensing, and urban morphology. Journal outlets are led by Sustainability (Switzerland) (~80 papers) and Sustainable Cities and Society (~25 papers). The field is shifting from purely conceptual debates toward applied agendas, such as green infrastructure, urban hydrological risk management, and data-driven urban climatology. Key gaps persist, including the absence of integrated “resilience–energy–ecosystem” metrics, cross-scale disconnects between building and city scales, and the under-representation of spatial/energy justice. The study provides a reproducible quantitative map of this triad and, at the policy level, highlights three priorities: integrating nature-based solutions with renewable energy systems, deploying an urban microclimate monitoring network, and institutionalizing energy justice within urban planning.تابآوری شهری در قرن بیستویکم به عنوان پارادایمی کلیدی برای مقابله با تنشها و مخاطرات ناشی از تغییرات اقلیمی مطرح شده است. پیوند آن با انرژیهای تجدیدپذیر ضرورتی بنیادین دارد، زیرا زیرساختهای انرژی پاک فرایند کربنزدایی را تسهیل میکنند. این پژوهش با هدف ترسیم تحول علمی در پیوند سهگانۀ «تابآوری شهری ـ انرژیهای تجدیدپذیر ـ تغییر اقلیم» طی سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ انجام شد. دادهها از پایگاه Scopus با جستوجوی (TITLE-ABS-KEY) پیرامون urban resilience، renewable energy و climate change استخراج و پس از یکپارچهسازی هممعناها (نظیر PV/photovoltaic و NBS/green infrastructure) و حذف تکراریها پاکسازی شدند. مجموعۀ نهایی شامل ۴۶۰ رکورد است؛ توزیع موضوعی نشان میدهد علوم محیطی (>۴۰۰)، علوم اجتماعی (۲۸۰~) و انرژی (۱۵۰~) بیشترین سهم را دارند. روند انتشارات از ۲۰۱۵ بیش از سه برابر رشد یافته و در ۲۰۲۴ به حدود ۸۰ و در ۲۰۲۵ به بیش از ۱۱۰ مقاله رسیده است. از نظر جغرافیایی، چین و ایالات متحده پیشتاز هستند و هند و ایران به عنوان بازیگران نوظهور نقش فزایندهای یافتهاند. تحلیل همرخدادی کلیدواژهها در VOSviewer سه خوشۀ غالب را آشکار کرد: (۱) تابآوری تغییر اقلیم و مدیریت ریسک، (۲) حکمرانی، عدالت و سیاست انرژی، (۳) ریزاقلیم شهری، سنجشازدور و ریختشناسی شهری. این حوزه از مباحث مفهومی به کاربردهای اجرایی همچون زیرساختهای سبز و اقلیمشناسی دادهمحور تغییر جهت داده است. شکافهای موجود شامل فقدان شاخصهای یکپارچۀ «تابآوری ـ انرژی ـ اکوسیستم»، گسست مقیاسی ساختمان شهر و کمنمایی عدالت انرژی است. این مطالعه نقشهای کمی و بازتولیدپذیر ارائه کرده و در سطح سیاستگذاری، بر ادغام راهکارهای مبتنی بر طبیعت با سامانههای انرژی تجدیدپذیر، استقرار شبکۀ پایش ریزاقلیم شهری و نهادینهسازی عدالت انرژی در برنامهریزی شهری تأکید دارد.https://www.juep.net/article_232926_0dec7f6d5316fdff5c0945b175b4f65f.pdfمرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187320260522Multi-level analysis of management challenges in residential excavations in decayed urban fabric (case study: Seyyed al-Shohada excavation, Tehran)تحلیل چندسطحی چالشهای مدیریتی گودهای مسکونی در بافت فرسودۀ شهری (نمونۀ موردی: گود سیدالشهدا تهران)668123319510.22034/uep.2025.548451.1718FAسمیهآهنیاستادیار دانشکدۀ شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0003-0704-4957مطهرهریاحیدانشکدۀ شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایرانریحانهیوسفیدانشکدۀ شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20250921This study aims to provide a multi-level analysis of managerial challenges associated with residential excavations within deteriorated urban fabrics, with a particular focus on the Seyyed al-Shohada sunken settlement in Tehran. The necessity of this research arises from the increasing complexity of managing critical urban spaces in metropolitan areas and the persistent lack of coordination across different tiers of urban governance. Employing a mixed qualitative–quantitative methodology, the research analyzed data collected from institutional, organizational, and local levels. The qualitative findings revealed the architecture of crisis through three key themes: the dysfunctional cycle of triple vulnerability – the intersection of structural poverty, physical decay, and institutional collapse; parallel social worlds – the emergence of active identity gaps and the paradox of solidarity; and three-layer institutional disjunction – the erosion of trust across communicative, operational, and perceptual dimensions. The quantitative analysis further extracted three major factors: institutional inefficiency, low social resilience, and spatial–physical dysfunction, which empirically validated and quantified the tripartite structure identified in the qualitative phase. The innovation of this research lies in proposing an integrated framework for multi-level urban management that emphasizes the dynamic interaction among macro-, meso-, and micro-institutions. Accordingly, a network governance model was developed to enable three fundamental transitions: from insular to networked governance, from symbolic to structured participation, and from single-speed to multi-speed strategic action. The results can serve as a foundation for urban policy-making and for strengthening structured stakeholder participation toward breaking the self-perpetuating cycles of urban crisis.این مطالعه با هدف ارائۀ تحلیلی چندسطحی از چالشهای مدیریتی گودهای مسکونی در بافت فرسودۀ شهری، با تمرکز ویژه بر گود سیدالشهدا تهران انجام شد. ضرورت انجام این پژوهش از پیچیدگی فزایندۀ مدیریت فضاهای بحرانی در کلانشهرها و ضعف هماهنگی میان سطوح مختلف حکمرانی شهری ناشی میشود. به اینمنظور، از رویکرد ترکیبی کیفی ـ کمی برای تحلیل دادههای گردآوریشده از سطوح مختلف نهادی، سازمانی و محلی استفاده شد. یافتههای کیفی، معماری بحران را در قالب سه تم کلیدی آشکار ساخت: «چرخۀ معیوب آسیبپذیری سهگانه» (ترکیب فقر ساختاری، فرسودگی کالبدی و فروپاشی نهادی)، «جهانهای اجتماعی موازی» (شکلگیری شکافهای هویتی فعال و پارادوکس همبستگی) و «گسست نهادی سهلایه» (فروپاشی اعتماد در سطوح ارتباطی، عملکردی و پذیرشی). تحلیل کمی نیز با استخراج سه عامل اصلی ـ ناکارآمدی نهادی، ضعف تابآوری اجتماعی و ناکارآمدی فضایی ـ کالبدی این ساختار سهگانه را تأیید و کمّی کرد. نوآوری این پژوهش در ارائۀ چارچوبی یکپارچه برای مدیریت چندسطحی است که بر تعامل و همافزایی نهادهای کلان، میانی و خرد تأکید دارد. بر ایناساس، مدل حکمرانی شبکهای طراحی شد که سه گذار اساسی را ممکن میسازد: گذار از حکمرانی جزیرهای به شبکهای، از مشارکت نمادین به ساختاریافته و از راهبردهای تکسرعته به چندسرعته. نتایج تحقیق میتواند به عنوان مبنایی برای سیاستگذاری شهری و تقویت مشارکت ساختاریافته ذینفعان در جهت شکستن چرخههای معیوب بحران به کار رود.https://www.juep.net/article_233195_4e9ac41fc5aa500b68730a362092daed.pdfمرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187320260522Evaluating effectiveness of visual management model in enhancing urban form and landscape quality: a case study of district 7, tehran municipalityارزیابی میزان اثربخشی الگوی مدیریت بصری در ارتقای کیفیت سیما و منظر شهری؛ نمونۀ موردی منطقۀ ۷ شهرداری تهران829323215210.22034/uep.2025.546208.1710FAآزادامیدواردانشجوی دکتری، جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانسیمیننجمیاستادیار گروه معماری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانعلیرضااستعلاجیاستاد گروه جغرافیا، واحد یادگار امام خمینی(ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20250909Urban form and landscape play a crucial role in enhancing the beauty of cities and shaping their identity. Many modern cities lack organized visual management policies and often prioritize economic interests over establishing a coherent visual identity. This neglect has harmed urban form and landscape quality in Tehran. The present study examines urban form and landscape quality in District 7 of Tehran Municipality with a visual management approach. The research is applied and analytical, employing a mixed (qualitative and quantitative) method. Data were collected via library research and a closed-ended questionnaire administered to experts from District 7. A stratified probabilistic sampling method was used, and the DEMATEL model was applied for data analysis. Results showed that the criterion “Promoting connectivity and continuity among the landmarks and spaces of the city” (score: 1.58) and “Attention to structural and organizational integrity and coordination” (score: 1.01) had the greatest influence. Conversely, “Increasing public attendance and improving the space quality in places where landscapes are perceived” and “Urban management systems equipped with technical and specialized forces” (score: -1.5) were most influenced by other factors. The findings indicated that insufficient attention to visual management in District 7 has led to a weak connection between natural and built-up elements, and there is no coordination between different levels of decision-making. Therefore, a holistic view is recommended to physical-visual and social-perceptual characteristics, as well as integrated visual management.اهمیت «سیما و منظر شهری» نقش مهمی در زیباسازی و هویتبخشی محیط شهری دارد. شهرهای امروزی، به دلیل عدم ساماندهی سیمای شهری در قالب سیاستهای مدیریتی و منفعت اقتصادی از یافتن هویت بصری بیبهره هستند. بیتوجهی مدیریت بصری موجب کاهش کیفیت سیما و منظر منطقۀ شهر تهران شده است. هدف مقاله، تحلیل کیفیت سیما و منظر منطقۀ 7 شهرداری تهران با رویکرد مدیریت بصری است. پژوهش کاربردی است و ماهیت تحلیلی دارد. روش استفادهشده ترکیبی (کیفی ـ کمی) است. اطلاعات مورد نیاز، به روش کتابخانهای گردآوری شده است. جامعۀ آماری را کارشناسان منطقۀ 7 شهرداری تهران تشکیل میدهند. روش نمونهگیری احتمالی و از نوع طبقهای است. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه از نوع بسته است. برای تحلیل دادهها از مدل دیمتل استفاده شده است. نتایج دادهها نشان میدهد «معیار ارتقای پیوستگی و تداوم بین نشانهها و فضاهای اصلی شهر» با کسب نمرۀ 1/58 و معیار «توجه به یکپارچگی و هماهنگی ساختاری و سازمانی» با کسب نمرۀ 1/01 بیشترین اثرگذاری را داشته و «معیار افزایش حضورپذیری و ارتقای کیفیت فضا در مکانهای دریافت منظر» و «سیستمهای مدیریت شهری مجهز به مجموعهای از نیروهای فنی و تخصصی» با کسب نمرۀ 1/5- بیشترین تأثیرپذیری را داشته است. میتوان نتیجه گرفت که توجه کمتر به مدیریت بصری در سیما و منظر منطقۀ 7 تهران موجب ارتباط ضعیف میان عناصر طبیعی و انسانساخت در منطقه شده است و هماهنگی میان سطوح مختلف تصمیمگیری وجود ندارد. پیشنهاد میشود دیدگاه همهجانبهنگر به ویژگیهای کالبدی ـ بصری و اجتماعی ـ ادراکی و مدیریت یکپارچۀ بصری تحقق یابد.https://www.juep.net/article_232152_aefc451eb32ba8510f5d9329093a89b1.pdfمرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187320260522Measurement and evaluation of the level of place attachment in the neighborhoods of Ferdosiyeh city, Shahriar countyسنجش و ارزیابی میزان حس دلبستگی به مکان در محلههای شهر فردوسیه - شهرستان شهریار9410823452110.22034/uep.2025.555885.1754FAزهراخداییاستادیار گروه معماری، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0000-0003-0825-6118Journal Article20251029The concept of sense of place attachment is a key aspect in human-environment interaction. Cities inherently provide a context for forming this interaction and fostering a deep bond between people and their surroundings. However, in the modern era, a dominant trend has emerged of creating anonymous and meaningless urban spaces, which has severely diminished citizens’ attachment to their neighborhoods. This issue is more pronounced and significant in migrant-receptive cities with high socio-cultural diversity. Addressing this challenge, the primary objective of this research is to measure and evaluate the sense of place attachment in this context. This study examines the city of Ferdousieh as an example of a migrant-receptive city possessing distinct yet intertwined social, emotional, and physical dimensions. This applied research utilized a descriptive-analytical method with a relational and comparative approach. Data were collected via questionnaires and analyzed using descriptive and inferential statistics (including t-tests, correlation, regression, and ANOVA) in SPSS software. The statistical population consisted of residents of Ferdousieh city, totaling 30,577 people. A sample of 384 individuals was selected randomly from five different neighborhoods of the city using Cochran’s formula. The findings revealed a significant correlation (r = 0.895) between the various dimensions of place attachment in Ferdousieh, with these dimensions explaining 78.4% of the variance in this sense. However, citizens’ assessments indicated that the level of these dimensions was below the desired standard. For a more precise explanation, a regression analysis model was applied. Its results showed that “place identity,” with an impact factor of 0.778, had the most significant share in forming the sense of attachment, whereas “social bonds,” with a factor of -0.131, had the least influence.مفهوم دلبستگی به مکان جنبهای کلیدی در تعامل انسان و محیط است. شهرها بستری برای شکلگیری این تعامل و ایجاد پیوندی عمیق بین انسان و مکان فراهم میکنند. با اینحال، در عصر حاضر، شاهد غلبۀ روند ایجاد فضاهای شهری بیهویت و فاقد معنا هستیم که بهشدت از میزان دلبستگی شهروندان به محلههایشان کاسته است. این مسئله در شهرهای مهاجرپذیر که از تنوع فرهنگی و اجتماعی بالایی برخوردارند، نمود و اهمیت بیشتری مییابد. در پاسخ به این چالش، هدف اصلی این پژوهش، سنجش و ارزیابی حس تعلق مکانی در چنین بافتی است. مطالعۀ حاضر شهر فردوسیه را به عنوان نمونهای از شهری مهاجرپذیر که واجد ابعاد اجتماعی، احساسی و کالبدی متفاوت و در عین حال درهمتنیده است، مورد بررسی قرار میدهد. این پژوهش با ماهیتی کاربردی و با بهرهگیری از روشی توصیفی ـ تحلیلی و رویکردی رابطهای و تطبیقی انجام شده است. دادههای مورد نیاز از طریق پرسشنامه گردآوری و با استفاده از روشهای آمار توصیفی و استنباطی (شامل آزمونهای تی، همبستگی، رگرسیون و واریانس) در نرمافزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفت. جامعۀ آماری پژوهش را ساکنان شهر فردوسیه با جمعیتی حدود ۳۰,۵۷۷ نفر تشکیل میدهند که از میان آنها، نمونهای به حجم ۳۸۴ نفر بر اساس فرمول کوکران و به روشی تصادفی از پنج محلۀ مختلف این شهر انتخاب شد. بر پایۀ یافتهها، بین ابعاد مختلف حس دلبستگی به مکان در شهر فردوسیه پیوندی بسیار معنادار و با ضریب همبستگی 0/895 وجود دارد، به طوری که 78/4 درصد از واریانس این حس توسط این ابعاد تبیین میشود. با اینوجود، ارزیابی شهروندان بیانگر آن بود که میزان این ابعاد در سطحی پایینتر از حد مطلوب قرار دارد. به منظور تبیین دقیقتر، از مدل تحلیل رگرسیون استفاده شد که نتایج آن نشان داد بُعد «هویت مکان» با ضریب تأثیر 0/778 بیشترین سهم را در شکلگیری حس دلبستگی دارد، در حالی که «پیوندهای اجتماعی» با ضریب 0/131- کمترین تأثیر را داشته است.https://www.juep.net/article_234521_3db08a91b9bde8223b634f75295bed17.pdfمرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187320260522Unveiling value and price of residential land in urban fringe: presenting foundational principles and a generalizable floating price formulaکشف ارزش و قیمتگذاری زمینهای مسکونی در حریم شهرها: ارائۀ اصول پایه و فرمول تعمیمپذیر قیمت به صورت شناور11015123449710.22034/uep.2025.552273.1738FAهادیفرهنگدوستکارشناس ارشد، معماری اسلامی، گروه هنر و معماری اسلامی، دانشکدۀ هنر و معماری اسلامی، دانشگاه بینالمللی امام رضا(ع)، مشهد، ایران0000-0002-1828-4000سانازسعیدی مفرددانشیار گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران0000-0003-2619-8695Journal Article20251009The valuation of residential land within the urban fringe consistently confronts fundamental challenges, including opacity, inflexibility of conventional models, and a deficiency of precise scientific criteria, all due to structural complexities, market volatility, and susceptibility to shifting urban policies. This research was designed to devise a scientific and operational model for dynamic land pricing in these peripheral zones. Utilizing a mixed research method, the study delineates and analyzes the land value determinants. The qualitative phase involved identifying and categorizing key factors through semi-structured interviews with experts in architecture, urban planning, and land economics, further refined by the Delphi technique. Subsequently, the analytic hierarchy process (AHP) was employed to determine the relative weight of each determinant. For the quantitative phase, secondary data from recorded transactions and the physical-spatial characteristics of land parcels in sample districts were analyzed. The Hedonic pricing model, combined with multiple regression analysis, was applied to test hypotheses and quantify the influence of each variable on the final price. The primary outcome of this research is a dynamic, floating mathematical formula that cohesively integrates variables such as access to services and infrastructure, physical characteristics, regulatory constraints, and urban development plans. Validation confirms that the proposed model offers better accuracy and congruence with market realities than the traditional appraisal methods. It is intended to serve as an efficacious tool for urban policymakers, investors, and citizens, fostering a more profound understanding of land market dynamics, enabling informed decision-making, and promoting sustainable development in urban peripheries.قیمتگذاری زمینهای مسکونی در حریم شهرها به دلیل پیچیدگیهای ساختاری، نوسانات بازار و تأثیرپذیری از سیاستهای متغیر شهری، همواره با چالشهای بنیادین از جمله عدم شفافیت، انعطافناپذیری مدلهای سنتی و فقدان معیارهای علمی دقیق مواجه بوده است. این پژوهش با هدف طراحی یک مدل علمی و عملیاتی برای قیمتگذاری شناور زمین در این مناطق تدوین شده است. مطالعۀ حاضر با بهرهگیری از روش تحقیق آمیخته، به تبیین و تحلیل عوامل مؤثر بر ارزش زمین میپردازد. در بخش کیفی، با استفاده از مصاحبههای نیمهساختاریافته با خبرگان حوزۀ معماری، شهرسازی و اقتصاد زمین و همچنین، بهکارگیری تکنیک دلفی، عوامل کلیدی شناسایی و دستهبندی شدند. سپس، با استفاده از تحلیل سلسلهمراتبی، وزن نسبی هر یک از این عوامل تعیین شد. در بخش کمی، با جمعآوری دادههای ثانویه از معاملات ثبتشده و مشخصات کالبدی ـ مکانی قطعات زمین در مناطق نمونه، از مدل قیمتگذاری هدونیک و تحلیل رگرسیون چندمتغیره برای آزمون فرضیهها و تعیین میزان تأثیر هر متغیر بر قیمت نهایی استفاده شد. یافتههای اصلی پژوهش به ارائۀ یک فرمول ریاضی پویا و شناور منجر شد که متغیرهایی نظیر دسترسی به خدمات و زیرساختها، ویژگیهای کالبدی، محدودیتهای قانونی و طرحهای توسعۀ شهری را در یک چارچوب یکپارچه لحاظ میکند. نتایج اعتبارسنجی نشان داد مدل پیشنهادی در مقایسه با روشهای ارزیابی سنتی، از دقت و انطباق بیشتری با واقعیتهای بازار، برخوردار است و میتواند به عنوان ابزاری کارآمد برای سیاستگذاران شهری، سرمایهگذاران و شهروندان به منظور درک بهتر پویاییهای بازار زمین و اتخاذ تصمیمات آگاهانه به کار گرفته شود و به توسعۀ پایدار در حریم شهرها کمک کند.https://www.juep.net/article_234497_be9d5cb5c0c537f0a84d525712dfa833.pdfمرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهراناقتصاد و برنامه ریزی شهری2821-21187320260522Investigating the role of social justice perception on citizen participation: the mediating role of trust in city councils (case study: Babol)بررسی نقش ادراک عدالت اجتماعی بر مشارکت شهروندان: نقش میانجی اعتماد به شوراهای شهر (مطالعۀ موردی: شهر بابل)15216123467310.22034/uep.2025.551812.1734FAاکبربهمنی چوب بستیدانشیار، گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانحامدفاضلی کبریااستادیار، گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانمیثمچگیناستادیار، گروه خط مشی و ادارۀ امور عمومی، دانشکدۀ مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0001-6723-3616Journal Article20251007This study aims to investigate the impact of perceived social justice on citizen participation, with a focus on the mediating role of trust in city councils in Babol. The research is applied in terms of purpose and uses a descriptive-correlational survey approach in its methodology. The main variables include perceived social justice, with its distributive, procedural, and interactional dimensions, trust in city councils, and citizen participation. The entire population of Babol during the second half of 2017–2018 formed the statistical population. A sample of 368 individuals was selected through multistage cluster sampling followed by simple random sampling. Data were collected using standardized questionnaires, with reliability confirmed by Cronbach’s alpha values above 0.7. Data analysis was conducted using structural equation modeling in LISREL, along with descriptive analyses in SPSS. The findings showed that perceived social justice does not have a direct significant effect on citizen participation (β = 0.05, p>0.05), but significantly enhances trust in city councils (β = 0.55, p<0.01), which in turn considerably increases citizen participation (β = 0.63, p<0.01). Additionally, trust in city councils fully mediates the relationship between perceived social justice and citizen participation (β = 0.25, p<0.01). Overall, the results suggest that enhancing public trust in city councils can be an effective way to promote citizen participation by improving perceptions of social justice.پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر ادراک عدالت اجتماعی بر مشارکت شهروندان با نقش میانجی اعتماد به شوراهای شهر در شهر بابل انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روششناسی، توصیفی ـ پیمایشی از نوع همبستگی است. متغیرهای اصلی شامل ادراک عدالت اجتماعی (در سه بعد عدالت توزیعی، رویهای و تعاملی)، اعتماد به شوراها (به عنوان متغیر میانجی)، و مشارکت شهروندان (به عنوان متغیر وابسته) هستند. جامعۀ آماری شامل کلیۀ شهروندان شهر بابل در نیمۀ دوم سال ۱۳۹۶ است که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، حجم نمونه ۳۶۸ نفر تعیین و از روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای و سپس تصادفی ساده استفاده شد. دادهها با استفاده از پرسشنامههای استاندارد ادراک عدالت اجتماعی از نیهوف و مورمان (1993)، اعتماد نهادی از مایر و دیویس (1999) و مشارکت اجتماعی از چوپانی (2010) گردآوری و پایایی آنها با ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از 0/7 تأیید شد. تحلیل دادهها از طریق مدلیابی معادلات ساختاری با نرمافزار لیزرل و تحلیلهای توصیفی با اس.پی.اس.اس. انجام گرفت. یافتههای آماری نشان داد ادراک عدالت اجتماعی تأثیر مستقیم و معناداری بر مشارکت شهروندان ندارد (β=0.05, p>0.05)، اما بر اعتماد به شوراها تأثیر مثبت و معناداری دارد (β=0.55, p<0.01) و اعتماد به شوراها نیز به طور معنادار بر مشارکت شهروندان اثرگذار است (β=0.63, p<0.01). به اینترتیب، اعتماد به شوراها نقش میانجی کامل در رابطۀ بین ادراک عدالت اجتماعی و مشارکت شهروندان ایفا میکند (β=0.25, p<0.01). این نتایج بیانگر آن است که در شرایط محلی شهر بابل، ارتقای سطح اعتماد عمومی به شوراها میتواند سازوکار مؤثری برای افزایش مشارکت شهروندی از مسیر تقویت ادراک عدالت اجتماعی باشد.https://www.juep.net/article_234673_c5c6dbff2ac690222ce1c6cc0f9d5272.pdf