مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران اقتصاد و برنامه ریزی شهری 2821-2118 7 9 2026 11 22 Strategic analysis of the socio-semantic system of space towards enhancing collective identity and revitalizing the Kan River Valley and Javanmardan Park, Tehran تحلیل راهبردی نظام معنایی ـ اجتماعی فضا در جهت ارتقای هویت جمعی و احیای روددرۀ کن و بوستان جوانمردان تهران 4 17 243863 10.22034/uep.2026.576170.1848 FA محمدمهدی پورحسن مهرزنجانی دانش آموختۀ کارشناسی ارشد، گروه مهندسی احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران 0000-0001-8174-6784 حسین آذرنیوند استاد گروه مهندسی احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ‌کرج، ایران 0000-0003-0024-9060 آرش ملکیان استاد گروه مهندسی احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ‌کرج، ایران 0000-0001-8174-6784 Journal Article 2026 02 17 Urban river valleys possess significant potential for strengthening collective identity. However, physical and engineering-oriented approaches in restoration projects often lead to a disconnection among the spatial, social, and perceptual dimensions of a place. This study aims to analyze the socio-spatial mechanisms influencing the regeneration of collective identity in the Kan River Valley restoration project, emphasizing Javanmardan Park. The theoretical framework relies on Lefebvre’s production of space theory, examining the socio-semantic structure through a three-layer model: physical-spatial, social-activity, and perceptual-meaningful dimensions. This applied, descriptive-analytical research collected data via documentary studies, field observations, and a survey of 30 urban experts. The primary instrument was a 24-item SWOT questionnaire using a five-point Likert scale, with reliability confirmed by a Cronbach’s alpha of 0/70. Findings indicate that the river’s ecological dynamism and the historical-cultural background of the Kan district are key strengths. In contrast, concrete riverbed channelization, spatial discontinuity, and unsafe urban pockets are the main weaknesses. Developing green corridors and nature-based tourism are major opportunities, while flood risks and social vulnerabilities pose significant threats. The strategic analysis places the area in an aggressive (SO) position, enabling active leverage of strengths to capitalize on development opportunities. Consequently, the core strategy proposes creating a cultural-ecological corridor along the Kan River valley connected to Javanmardan Park. This approach aims to reinforce the linkage between nature, social activities, and the semantic layers of space, ultimately regenerating the collective identity. روددره‌های شهری به‌ عنوان بستر تلاقی عناصر طبیعی و فعالیت‌های اجتماعی، ظرفیت قابل ‌توجهی برای تقویت هویت جمعی دارند. با این‌حال، غلبۀ رویکردهای کالبدی ـ مهندسی در بسیاری از پروژه‌های احیا، اغلب به گسست ابعاد فضایی، اجتماعی و معنایی منجر شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل مکانیسم‌های اجتماعی ـ فضایی مؤثر بر بازآفرینی هویت جمعی در طرح احیای روددرۀ کن و با تمرکز بر بوستان جوانمردان انجام شده است. چارچوب نظری مبتنی بر نظریۀ «تولید فضا» لوفور بوده و نظام فضا در مدلی سه‌لایه (کالبدی ـ فضایی، اجتماعی ـ فعالیتی و معنایی ـ ادراکی) تحلیل شد. این پژوهشِ کاربردی و توصیفی ـ تحلیلی، داده‌های خود را از طریق مطالعات اسنادی، مشاهدات میدانی و پیمایش ۳۰ نفر از خبرگان برنامه‌ریزی و طراحی شهری گردآوری کرد. ابزار اصلی، پرسشنامۀ ۲۴ گزاره‌ای SWOT با طیف لیکرت بود که پایایی آن با آلفای کرونباخ 0/70 تأیید شد. یافته‌ها نشان می‌دهد پویایی زیستی و پیشینۀ تاریخی ـ فرهنگی بافت کن از مهم‌ترین قوت‌ها، و کانالیزه‌ شدن بستر رودخانه، گسست فضایی و فضاهای بی‌دفاع از ضعف‌های اصلی هستند. توسعۀ کریدورهای سبز و گردشگری فرصت‌هایی کلیدی و مخاطرات سیلاب و آسیب‌های اجتماعی تهدیدهای جدی محسوب می‌شوند. نتایج تحلیل راهبردی بیانگر قرارگیری محدوده در موقعیت تهاجمی (SO) است که امکان بهره‌گیری از قوت‌ها برای جذب فرصت‌های توسعه را فراهم می‌کند. راهبرد محوری پژوهش، ایجاد گذرگاه فرهنگی ـ طبیعی در امتداد روددرۀ کن و اتصال آن به بوستان جوانمردان است تا از طریق پیوند میان طبیعت، فعالیت‌های اجتماعی و لایه‌های معنایی، هویت جمعی بازآفرینی شود. https://www.juep.net/article_243863_4b51b25284128e793a0cdc5d4a539897.pdf