مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران اقتصاد و برنامه ریزی شهری 2821-2118 7 8 2026 10 23 The role of urban green infrastructure on social sustainability (Case study: old neighborhoods of Hamadan city) نقش زیرساخت‌های سبز شهری بر پایداری اجتماعی (نمونۀ موردی: محلات قدیمی شهر همدان) 4 21 240350 10.22034/uep.2026.558042.1774 FA عاطفه عسگری الهام دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران‌ حسن سجادزاده استاد گروه شهرسازی‌، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران 0000-0002-3989-9389 امیربهادر ثمری کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران‌ 0009-0003-4587-3040 ندا سهرابی کارشناسی ارشد طراحی شهری، گروه شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران‌ Journal Article 2025 11 13 Urban green infrastructure, as one of the main pillars of sustainable development, plays a fundamental role in improving the quality of life of citizens and achieving social sustainability. Despite the importance of this component, many Iranian cities, especially in old contexts, have faced challenges in recent decades, such as the reduction of local green spaces, erosion of canals and springs, and the decline of social interactions. The present study aims to analyze the role of urban green infrastructure in improving the social sustainability of historical neighborhoods in Hamedan. The research method is descriptive-analytical and applied in terms of purpose. A questionnaire was used to collect data, and the statistical population included residents of five old neighborhoods of Hamedan (Kalpa, Kebabian, Haji, Aghajani Beg, and Khatuniyeh). The sample size was determined as 385 people using the Cochran formula, and the data were subjected to factor analysis and structural equation modeling using SPSS and AMOS software. The results showed that there is a significant relationship between urban green infrastructure and dimensions of social sustainability, including neighborhood identity, sense of place, social presence, safety and security, social participation, and accessibility. Among these dimensions, “neighborhood identity” and “place attachment” have received the greatest impact from green infrastructure, while “social participation” has shown the least relationship. Accordingly, preserving and revitalizing natural elements such as springs, canals, and neighborhood lawns can be considered as an effective strategy for improving the quality of life and social sustainability of historic urban contexts. زیرساخت‌های سبز شهری به‌ عنوان یکی از ارکان اصلی توسعۀ پایدار، نقشی اساسی در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و تحقق پایداری اجتماعی ایفا می‌کنند. با وجود اهمیت این مؤلفه، بسیاری از شهرهای ایران به‌ویژه در بافت‌های قدیمی، در دهه‌های اخیر با چالش‌هایی نظیر کاهش فضاهای سبز محلی، فرسایش قنوات و چشمه‌ها و افت تعاملات اجتماعی مواجه شده‌اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش زیرساخت‌های سبز شهری در ارتقای پایداری اجتماعی محلات تاریخی شهر همدان انجام گرفته است. روش تحقیق از نوع توصیفی ـ تحلیلی و از نظر هدف، کاربردی است. برای گردآوری داده‌ها از پرسش‌نامه استفاده شده و جامعۀ آماری شامل ساکنان پنج محلۀ قدیمی شهر همدان (کلپا، کبابیان، حاجی، آقاجانی‌بیگ و خاتونیه) است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 385 نفر تعیین شد و داده‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS مورد تحلیل عاملی و مدل‌سازی معادلات ساختاری قرار گرفت. نتایج نشان داد میان زیرساخت‌های سبز شهری و ابعاد پایداری اجتماعی شامل هویت محله‌ای، حس تعلق به مکان، حضورپذیری اجتماعی، ایمنی و امنیت، مشارکت اجتماعی و دسترسی رابطه‌ای معنادار وجود دارد. در میان این ابعاد، «هویت محله‌ای‌» و «دلبستگی مکانی» بیشترین تأثیر را از زیرساخت سبز پذیرفته‌اند، در حالی‌ که «مشارکت اجتماعی» کمترین میزان ارتباط را نشان داده است. بر این‌اساس، حفظ و احیای عناصر طبیعی نظیر چشمه‌ها، قنوات و چمن‌ محلات می‌تواند به‌ عنوان راهبردی مؤثر در ارتقای کیفیت زندگی و پایداری اجتماعی بافت‌های تاریخی شهری مد نظر قرار گیرد. https://www.juep.net/article_240350_dc86ee7bd16dbff15a1e67887ffd8585.pdf